൧൦. നിദ്ദസവത്ഥുസുത്തവണ്ണനാ

൨൦. ദസമേ നിദ്ദസവത്ഥൂനീതി നിദ്ദസാദിവത്ഥൂനി, ‘‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖു, നിബ്ബീസോ, നിത്തിംസോ, നിച്ചത്താലീസോ, നിപ്പഞ്ഞാസോ’’തി ഏവം വചനകാരണാനി. അയം കിര പഞ്ഹോ തിത്ഥിയസമയേ ഉപ്പന്നോ. തിത്ഥിയാ ഹി ദസവസ്സകാലേ മതം നിഗണ്ഠം നിദ്ദസോതി വദന്തി. സോ കിര പുന ദസവസ്സോ ന ഹോതി. ന കേവലഞ്ച ദസവസ്സോ, നവവസ്സോപി ഏകവസ്സോപി ന ഹോതി. ഏതേനേവ നയേന വീസതിവസ്സാദികാലേപി മതം നിഗണ്ഠം ‘‘നിബ്ബീസോ നിത്തിംസോ നിച്ചത്താലീസോ നിപ്പഞ്ഞാസോ’’തി വദന്തി. ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഗാമേ വിചരന്തോ തം കഥം സുത്വാ വിഹാരം ഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ആരോചേസി. ഭഗവാ ആഹ – ‘‘ന ഇദം, ആനന്ദ, തിത്ഥിയാനം അധിവചനം, മമ സാസനേ ഖീണാസവസ്സേതം അധിവചനം. ഖീണാസവോ ഹി ദസവസ്സകാലേ പരിനിബ്ബുതോ പുന ദസവസ്സോ ന ഹോതി. ന കേവലഞ്ച ദസവസ്സോവ, നവവസ്സോപി…പേ… ഏകവസ്സോപി. ന കേവലഞ്ച ഏകവസ്സോവ, ഏകാദസമാസികോപി…പേ… ഏകമാസികോപി ഏകമുഹുത്തികോപി ന ഹോതിയേവ’’. കസ്മാ? പുന പടിസന്ധിയാ അഭാവാ. നിബ്ബീസാദീസുപി ഏസേവ നയോ. ഇതി ഭഗവാ ‘‘മമ സാസനേ ഖീണാസവസ്സേതം അധിവചന’’ന്തി വത്വാ യേഹി കാരണേഹി നിദ്ദസോ ഹോതി, താനി ദസ്സേതും ഇമം ദേസനം ആരഭി.

തത്ഥ ഇധാതി ഇമസ്മിം സാസനേ. സിക്ഖാസമാദാനേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതീതി സിക്ഖാത്തയപൂരണേ ബലവച്ഛന്ദോ ഹോതി. ആയതിഞ്ച സിക്ഖാസമാദാനേ അവിഗതപേമോതി അനാഗതേ പുനദിവസാദീസുപി സിക്ഖാപൂരണേ അവിഗതപേമേനേവ സമന്നാഗതോ ഹോതി. ധമ്മനിസന്തിയാതി ധമ്മനിസാമനായ. വിപസ്സനായേതം അധിവചനം. ഇച്ഛാവിനയേതി തണ്ഹാവിനയേ. പടിസല്ലാനേതി ഏകീഭാവേ. വീരിയാരമ്ഭേതി കായികചേതസികസ്സ വീരിയസ്സ പൂരണേ. സതിനേപക്കേതി സതിയഞ്ചേവ നിപകഭാവേ. ദിട്ഠിപടിവേധേതി മഗ്ഗദസ്സനേ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.

അനുസയവഗ്ഗോ ദുതിയോ.