൯. നിബ്ബേധികസുത്തവണ്ണനാ

൬൩. നവമേ അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബേ അപ്പദാലിതപുബ്ബേ ലോഭക്ഖന്ധാദയോ നിബ്ബിജ്ഝതി പദാലേതീതി നിബ്ബേധികപരിയായോ, നിബ്ബിജ്ഝനകാരണന്തി അത്ഥോ. നിദാനസമ്ഭവോതി കാമേ നിദേതി ഉപ്പാദനസമത്ഥതായ നിയ്യാദേതീതി നിദാനം. സമ്ഭവതി തതോതി സമ്ഭവോ, നിദാനമേവ സമ്ഭവോ നിദാനസമ്ഭവോ. വേമത്തതാതി നാനാകരണം.

കാമഗുണാതി കാമയിതബ്ബട്ഠേന കാമാ, ബന്ധനട്ഠേന ഗുണാ ‘‘അന്തഗുണ’’ന്തിആദീസു വിയ. ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണേന പസ്സിതബ്ബാ. ഇട്ഠാതി പരിയിട്ഠാ വാ ഹോന്തു മാ വാ, ഇട്ഠാരമ്മണഭൂതാതി അത്ഥോ. കന്താതി കമനീയാ. മനാപാതി മനവഡ്ഢനകാ. പിയരൂപാതി പിയജാതികാ. കാമൂപസഞ്ഹിതാതി ആരമ്മണം കത്വാ ഉപ്പജ്ജമാനേന കാമേന ഉപസഞ്ഹിതാ. രജനീയാതി രാഗുപ്പത്തികാരണഭൂതാ. നേതേ കാമാതി ന ഏതേ കമനട്ഠേന കാമാ നാമ ഹോന്തി. സങ്കപ്പരാഗോതി സങ്കപ്പവസേന ഉപ്പന്നരാഗോ. കാമോതി അയം കാമപ്പഹാനായ പടിപന്നേഹി പഹാതബ്ബോ. കമനട്ഠേന കാമാ നാമ. ചിത്രാനീതി ചിത്രവിചിത്രാരമ്മണാനി.

ഫസ്സോതി സഹജാതഫസ്സോ. കാമയമാനോതി കാമം കാമയമാനോ. തജ്ജം തജ്ജന്തി തജ്ജാതികം തജ്ജാതികം. പുഞ്ഞഭാഗിയന്തി ദിബ്ബേ കാമേ പത്ഥേത്വാ സുചരിതപാരിപൂരിയാ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തസ്സ അത്തഭാവോ പുഞ്ഞഭാഗിയോ നാമ, ദുച്ചരിതപാരിപൂരിയാ അപായേ നിബ്ബത്തസ്സ അത്തഭാവോ അപുഞ്ഞഭാഗിയോ നാമ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, കാമാനം വിപാകോതി അയം ദുവിധോപി കാമപത്ഥനം നിസ്സായ ഉപ്പന്നത്താ കാമാനം വിപാകോതി വുച്ചതി. സോ ഇമം നിബ്ബേധികന്തി സോ ഭിക്ഖു ഇമം ഛത്തിംസട്ഠാനേസു നിബ്ബിജ്ഝനകം സേട്ഠചരിയം ജാനാതി. കാമനിരോധന്തി കാമാനം നിരോധനേ ഏവം ലദ്ധനാമം. ഇമസ്മിഞ്ഹി ഠാനേ ബ്രഹ്മചരിയസങ്ഖാതോ മഗ്ഗോവ കാമനിരോധോതി വുത്തോ.

സാമിസാതി കിലേസാമിസസമ്പയുത്താ. ഇമിനാ നയേന സബ്ബഠാനേസു അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അപിചേത്ഥ വോഹാരവേപക്കന്തി വോഹാരവിപാകം. കഥാസങ്ഖാതോ ഹി വോഹാരോ സഞ്ഞായ വിപാകോ നാമ. യഥാ യഥാ നന്തി ഏത്ഥ നം-ഇതി നിപാതമത്തമേവ. ഇതി യസ്മാ യഥാ യഥാ സഞ്ജാനാതി, തഥാ തഥാ ഏവംസഞ്ഞീ അഹോസിന്തി കഥേതി, തസ്മാ വോഹാരവേപക്കാതി അത്ഥോ.

അവിജ്ജാതി അട്ഠസു ഠാനേസു അഞ്ഞാണഭൂതാ ബഹലഅവിജ്ജാ. നിരയം ഗമേന്തീതി നിരയഗമനീയാ, നിരയേ നിബ്ബത്തിപച്ചയാതി അത്ഥോ. സേസേസുപി ഏസേവ നയോ. ചേതനാഹന്തി ചേതനം അഹം. ഇധ സബ്ബസങ്ഗാഹികാ സംവിദഹനചേതനാ ഗഹിതാ. ചേതയിത്വാതി ദ്വാരപ്പവത്തചേതനാ. മനസാതി ചേതനാസമ്പയുത്തചിത്തേന. നിരയവേദനീയന്തി നിരയേ വിപാകദായകം. സേസേസുപി ഏസേവ നയോ. അധിമത്തന്തി ബലവദുക്ഖം. ദന്ധവിരാഗീതി ഗരുകം ന ഖിപ്പം സണികം വിഗച്ഛനകദുക്ഖം. ഉരത്താളിം കന്ദതീതി ഉരം താളേത്വാ രോദതി. പരിയേട്ഠിന്തി പരിയേസനം. ഏകപദം ദ്വിപദന്തി ഏകപദമന്തം വാ ദ്വിപദമന്തം വാ, കോ മന്തം ജാനാതീതി അത്ഥോ. സമ്മോഹവേപക്കന്തി സമ്മോഹവിപാകം. ദുക്ഖസ്സ ഹി സമ്മോഹോ നിസ്സന്ദവിപാകോ നാമ. ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. പരിയേസനാപി ഹി തസ്സ നിസ്സന്ദവിപാകോതി. ഇമസ്മിം സുത്തേ വട്ടവിവട്ടം കഥിതം.