൯. ഉദായീസുത്തവണ്ണനാ

൨൯. നവമേ ഉദായിന്തി ലാളുദായിത്ഥേരം. സുണോമഹം, ആവുസോതി, ആവുസോ, നാഹം ബധിരോ, സുണാമി ഭഗവതോ വചനം, പഞ്ഹം പന ഉപപരിക്ഖാമീതി. അധിചിത്തന്തി സമാധിവിപസ്സനാചിത്തം. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനന്തി ഇദം ഝാനത്തയസങ്ഖാതം അനുസ്സതികാരണം. ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരായ സംവത്തതീതി ഇമസ്മിംയേവ അത്തഭാവേ സുഖവിഹാരത്ഥായ പവത്തതി. ആലോകസഞ്ഞന്തി ആലോകനിമിത്തേ ഉപ്പന്നസഞ്ഞം. ദിവാ സഞ്ഞം അധിട്ഠാതീതി ദിവാതി സഞ്ഞം ഠപേതി. യഥാ ദിവാ തഥാ രത്തിന്തി യഥാനേന ദിവാ ആലോകസഞ്ഞാ മനസികതാ, രത്തിമ്പി തഥേവ തം മനസി കരോതി. യഥാ രത്തിം തഥാ ദിവാതി യഥാ വാനേന രത്തിം ആലോകസഞ്ഞാ മനസികതാ, ദിവാപി തം തഥേവ മനസി കരോതി. വിവടേനാതി പാകടേന. അപരിയോനദ്ധേനാതി നീവരണേഹി അനോനദ്ധേന. സപ്പഭാസം ചിത്തം ഭാവേതീതി ദിബ്ബചക്ഖുഞാണത്ഥായ സഹോഭാസകം ചിത്തം ബ്രൂഹേതി വഡ്ഢേതി. യം പന ‘‘ആലോകസഞ്ഞം മനസി കരോതീ’’തി വുത്തം, തം ഥിനമിദ്ധവിനോദനാലോകസഞ്ഞം സന്ധായ വുത്തം, ന ദിബ്ബചക്ഖുഞാണാലോകന്തി വേദിതബ്ബം. ഞാണദസ്സനപ്പടിലാഭായാതി ദിബ്ബചക്ഖുസങ്ഖാതസ്സ ഞാണദസ്സനസ്സ പടിലാഭായ.

ഇമമേവ കായന്തിആദീസു യം വത്തബ്ബം സിയാ, തം സബ്ബം സബ്ബാകാരേന വിത്ഥാരതോ വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ കായഗതാസതികമ്മട്ഠാനേ വുത്തം. കാമരാഗപ്പഹാനായാതി പഞ്ചകാമഗുണികസ്സ രാഗസ്സ പഹാനത്ഥായ. സേയ്യഥാപി പസ്സേയ്യാതി യഥാ പസ്സേയ്യ. സരീരന്തി മതസരീരം. സിവഥികായ ഛഡ്ഡിതന്തി സുസാനേ അപവിദ്ധം. ഏകാഹം മതസ്സ അസ്സാതി ഏകാഹമതം. ദ്വീഹം മതസ്സ അസ്സാതി ദ്വീഹമതം. തീഹം മതസ്സ അസ്സാതി തീഹമതം. ഭസ്താ വിയ വായുനാ ഉദ്ധം ജീവിതപരിയാദാനാ യഥാനുക്കമം സമുഗ്ഗതേന സൂനഭാവേന ധുമാതത്താ ഉദ്ധുമാതം, ഉദ്ധുമാതമേവ ഉദ്ധുമാതകം. പടികൂലത്താ വാ കുച്ഛിതം ഉദ്ധുമാതന്തി ഉദ്ധുമാതകം. വിനീലം വുച്ചതി വിപരിഭിന്നവണ്ണം, വിനീലമേവ വിനീലകം. പടികൂലത്താ വാ കുച്ഛിതം വിനീലന്തി വിനീലകം. മംസുസ്സദട്ഠാനേസു രത്തവണ്ണസ്സ പുബ്ബസന്നിചയട്ഠാനേസു സേതവണ്ണസ്സ യേഭുയ്യേന ച നീലവണ്ണസ്സ നീലട്ഠാനേ നീലസാടകപാരുതസ്സേവ ഛവസരീരസ്സേതം അധിവചനം. പരിഭിന്നട്ഠാനേഹി നവഹി വാ വണമുഖേഹി വിസ്സന്ദമാനം പുബ്ബം വിപുബ്ബം, വിപുബ്ബമേവ വിപുബ്ബകം. പടികൂലത്താ വാ കുച്ഛിതം വിപുബ്ബന്തി വിപുബ്ബകം. വിപുബ്ബകം ജാതം തഥാഭാവം ഗതന്തി വിപുബ്ബകജാതം.

സോ ഇമമേവ കായന്തി സോ ഭിക്ഖു ഇമം അത്തനോ കായം തേന കായേന സദ്ധിം ഞാണേന ഉപസംഹരതി ഉപനേതി. കഥം? അയമ്പി ഖോ കായോ ഏവംധമ്മോ ഏവംഭാവീ ഏവംഅനതീതോതി. ഇദം വുത്തം ഹോതി – ആയു ഉസ്മാ വിഞ്ഞാണന്തി ഇമേസം തിണ്ണം ധമ്മാനം അത്ഥിതായ അയം കായോ ഠാനഗമനാദിഖമോ ഹോതി, ഇമേസം പന വിഗമാ അയമ്പി ഏവംധമ്മോ ഏവംപൂതികസഭാവോയേവാതി. ഏവംഭാവീതി ഏവമേവം ഉദ്ധുമാതാദിഭേദോ ഭവിസ്സതി. ഏവം അനതീതോതി ഏവം ഉദ്ധുമാതാദിഭാവം അനതിക്കന്തോ.

ഖജ്ജമാനന്തി ഉദരാദീസു നിസീദിത്വാ ഉദരമംസഓട്ഠമംസഅക്ഖികമംസാദീനി ലുഞ്ചിത്വാ ലുഞ്ചിത്വാ ഖാദിയമാനം. സമംസലോഹിതന്തി സേസാവസേസമംസലോഹിതയുത്തം. നിമ്മംസലോഹിതമക്ഖിതന്തി മംസേ ഖീണേപി ലോഹിതം ന സുസ്സതി, തം സന്ധായ വുത്തം – ‘‘നിമ്മംസലോഹിതമക്ഖിത’’ന്തി. അഞ്ഞേനാതി അഞ്ഞേന ദിസാഭാഗേന. ഹത്ഥട്ഠികന്തി ചതുസട്ഠിഭേദമ്പി ഹത്ഥട്ഠികം പാടിയേക്കം പാടിയേക്കം വിപ്പകിണ്ണം. പാദട്ഠികാദീസുപി ഏസേവ നയോ. തേരോവസ്സികാനീതി അതിക്കന്തസംവച്ഛരാനി. പൂതീനീതി അബ്ഭോകാസേ ഠിതാനി വാതാതപവുട്ഠിസമ്ഫസ്സേന തേരോവസ്സികാനേവ പൂതീനി ഹോന്തി, അന്തോഭൂമിഗതാനി പന ചിരതരം തിട്ഠന്തി. ചുണ്ണകജാതാനീതി ചുണ്ണവിചുണ്ണം ഹുത്വാ വിപ്പകിണ്ണാനി. സബ്ബത്ഥ സോ ഇമമേവാതി വുത്തനയേന ഖജ്ജമാനാദീനം വസേന യോജനാ കാതബ്ബാ. അസ്മിമാനസമുഗ്ഘാതായാതി അസ്മീതി പവത്തസ്സ നവവിധസ്സ മാനസ്സ സമുഗ്ഘാതത്ഥായ. അനേകധാതുപടിവേധായാതി അനേകധാതൂനം പടിവിജ്ഝനത്ഥായ. സതോവ അഭിക്കമതീതി ഗച്ഛന്തോ സതിപഞ്ഞാഹി സമന്നാഗതോവ ഗച്ഛതി. സതോവ പടിക്കമതീതി പടിനിവത്തന്തോപി സതിപഞ്ഞാഹി സമന്നാഗതോവ നിവത്തതി. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. സതിസമ്പജഞ്ഞായാതി സതിയാ ച ഞാണസ്സ ച അത്ഥായ. ഇതി ഇമസ്മിം സുത്തേ സതിഞാണാനി മിസ്സകാനി കഥിതാനീതി.