൧. ആഹുനേയ്യവഗ്ഗോ

൧. പഠമആഹുനേയ്യസുത്തവണ്ണനാ

൧. ഛക്കനിപാതസ്സ പഠമേ ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂതി, ഭിക്ഖവേ, ഇമസ്മിം സാസനേ ഭിക്ഖു. നേവ സുമനോ ഹോതി ന ദുമ്മനോതി ഇട്ഠാരമ്മണേ രാഗസഹഗതേന സോമനസ്സേന സുമനോ വാ അനിട്ഠാരമ്മണേ ദോസസഹഗതേന ദോമനസ്സേന ദുമ്മനോ വാ ന ഹോതി. ഉപേക്ഖകോ വിഹരതി സതോ സമ്പജാനോതി മജ്ഝത്താരമ്മണേ അസമപേക്ഖനേന അഞ്ഞാണുപേക്ഖായ ഉപേക്ഖകഭാവം അനാപജ്ജിത്വാ സതോ സമ്പജാനോ ഹുത്വാ ആരമ്മണേ മജ്ഝത്തോ വിഹരതി. ഇമസ്മിം സുത്തേ ഖീണാസവസ്സ സതതവിഹാരോ കഥിതോ.

൨. ദുതിയആഹുനേയ്യസുത്തവണ്ണനാ

൨-൪. ദുതിയേ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധന്തിആദീനി വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ വുത്താനേവ. ആസവാനം ഖയാ അനാസവന്തി ആസവാനം ഖയേന അനാസവം, ന ചക്ഖുവിഞ്ഞാണാദീനം വിയ അഭാവേനാതി. ഇമസ്മിം സുത്തേ ഖീണാസവസ്സ അഭിഞ്ഞാ പടിപാടിയാ കഥിതാ. തതിയചതുത്ഥേസു ഖീണാസവോ കഥിതോ.

൫-൭. ആജാനീയസുത്തത്തയവണ്ണനാ

൫-൭. പഞ്ചമേ അങ്ഗേഹീതി ഗുണങ്ഗേഹി. ഖമോതി അധിവാസകോ. രൂപാനന്തി രൂപാരമ്മണാനം. വണ്ണസമ്പന്നോതി സരീരവണ്ണേന സമ്പന്നോ. ഛട്ഠേ ബലസമ്പന്നോതി കായബലേന സമ്പന്നോ. സത്തമേ ജവസമ്പന്നോതി പദജവേന സമ്പന്നോ.

൮-൯. അനുത്തരിയസുത്താദിവണ്ണനാ

൮-൯. അട്ഠമേ അനുത്തരിയാനീതി അഞ്ഞേന ഉത്തരിതരേന രഹിതാനി നിരുത്തരാനി. ദസ്സനാനുത്തരിയന്തി രൂപദസ്സനേസു അനുത്തരം. ഏസ നയോ സബ്ബപദേസു. ഹത്ഥിരതനാദീനഞ്ഹി ദസ്സനം ന ദസ്സനാനുത്തരിയം, നിവിട്ഠസദ്ധസ്സ പന നിവിട്ഠപേമവസേന ദസബലസ്സ വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ വാ കസിണഅസുഭനിമിത്താദീനം വാ അഞ്ഞതരസ്സ ദസ്സനം ദസ്സനാനുത്തരിയം നാമ. ഖത്തിയാദീനം ഗുണകഥാസവനം ന സവനാനുത്തരിയം, നിവിട്ഠസദ്ധസ്സ പന നിവിട്ഠപേമവസേന തിണ്ണം വാ രതനാനം ഗുണകഥാസവനം തേപിടകബുദ്ധവചനസവനം വാ സവനാനുത്തരിയം നാമ. മണിരതനാദീനം ലാഭോ ന ലാഭാനുത്തരിയം, സത്തവിധഅരിയധനലാഭോ പന ലാഭാനുത്തരിയം നാമ. ഹത്ഥിസിപ്പാദിസിക്ഖനം ന സിക്ഖാനുത്തരിയം, സിക്ഖാത്തയസ്സ പൂരണം പന സിക്ഖാനുത്തരിയം നാമ. ഖത്തിയാദീനം പാരിചരിയാ ന പാരിചരിയാനുത്തരിയം, തിണ്ണം പന രതനാനം പാരിചരിയാ പാരിചരിയാനുത്തരിയം നാമ. ഖത്തിയാദീനം ഗുണാനുസ്സരണം ന അനുസ്സതാനുത്തരിയം, തിണ്ണം പന രതനാനം ഗുണാനുസ്സരണം അനുസ്സതാനുത്തരിയം നാമ. ഇതി ഇമാനി ഛ അനുത്തരിയാനി ലോകിയലോകുത്തരാനി കഥിതാനി. നവമേ ബുദ്ധാനുസ്സതീതി ബുദ്ധഗുണാരമ്മണാ സതി. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ.

൧൦. മഹാനാമസുത്തവണ്ണനാ

൧൦. ദസമേ മഹാനാമോതി ദസബലസ്സ ചൂളപിതു പുത്തോ ഏകോ സക്യരാജാ. യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമീതി ഭുത്തപാതരാസോ ഹുത്വാ ദാസപരിജനപരിവുതോ ഗന്ധമാലാദീനി ഗാഹാപേത്വാ യത്ഥ സത്ഥാ, തത്ഥ അഗമാസി. അരിയഫലം അസ്സ ആഗതന്തി ആഗതഫലോ. സിക്ഖാത്തയസാസനം ഏതേന വിഞ്ഞാതന്തി വിഞ്ഞാതസാസനോ. ഇതി അയം രാജാ ‘‘സോതാപന്നസ്സ നിസ്സയവിഹാരം പുച്ഛാമീ’’തി പുച്ഛന്തോ ഏവമാഹ.

നേവസ്സ രാഗപരിയുട്ഠിതന്തി ന ഉപ്പജ്ജമാനേന രാഗേന ഉട്ഠഹിത്വാ ഗഹിതം. ഉജുഗതന്തി ബുദ്ധാനുസ്സതികമ്മട്ഠാനേ ഉജുകമേവ ഗതം. തഥാഗതം ആരബ്ഭാതി തഥാഗതഗുണേ ആരബ്ഭ. അത്ഥവേദന്തി അട്ഠകഥം നിസ്സായ ഉപ്പന്നം പീതിപാമോജ്ജം. ധമ്മവേദന്തി പാളിം നിസ്സായ ഉപ്പന്നം പീതിപാമോജ്ജം. ധമ്മൂപസഞ്ഹിതന്തി പാളിഞ്ച അട്ഠകഥഞ്ച നിസ്സായ ഉപ്പന്നം. പമുദിതസ്സാതി ദുവിധേന പാമോജ്ജേന പമുദിതസ്സ. പീതി ജായതീതി പഞ്ചവിധാ പീതി നിബ്ബത്തതി. കായോ പസ്സമ്ഭതീതി നാമകായോ ച കരജകായോ ച ദരഥപടിപ്പസ്സദ്ധിയാ പടിപ്പസ്സമ്ഭതി. സുഖന്തി കായികചേതസികസുഖം. സമാധിയതീതി ആരമ്മണേ സമ്മാ ഠപിതം ഹോതി. വിസമഗതായ പജായാതി രാഗദോസമോഹവിസമഗതേസു സത്തേസു. സമപ്പത്തോതി സമം ഉപസമം പത്തോ ഹുത്വാ. സബ്യാപജ്ഝായാതി സദുക്ഖായ. ധമ്മസോതം സമാപന്നോതി വിപസ്സനാസങ്ഖാതം ധമ്മസോതം സമാപന്നോ. ബുദ്ധാനുസ്സതിം ഭാവേതീതി ബുദ്ധാനുസ്സതികമ്മട്ഠാനം ബ്രൂഹേതി വഡ്ഢേതി. ഇമിനാ നയേന സബ്ബത്ഥ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ഇതി മഹാനാമോ സോതാപന്നസ്സ നിസ്സയവിഹാരം പുച്ഛി. സത്ഥാപിസ്സ തമേവ കഥേസി. ഏവം ഇമസ്മിം സുത്തേ സോതാപന്നോവ കഥിതോതി.

ആഹുനേയ്യവഗ്ഗോ പഠമോ.