(൮) ൩. യോധാജീവവഗ്ഗോ

൧. പഠമചേതോവിമുത്തിഫലസുത്തവണ്ണനാ

൭൧. തതിയസ്സ പഠമേ യതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേതി ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ അരഹത്തം പത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഇദാനി വണ്ണഭണനത്ഥം ഇദം ആരദ്ധം. തത്ഥ യതോ ഖോതി യദാ ഖോ. ഉക്ഖിത്തപലിഘോതി അവിജ്ജാപലിഘം ഉക്ഖിപിത്വാ അപനേത്വാ ഠിതോ. സംകിണ്ണപരിഖോതി സംസാരപരിഖം സംകിരിത്വാ വിനാസേത്വാ ഠിതോ. അബ്ബൂള്ഹേസികോതി തണ്ഹാസങ്ഖാതം ഏസികാഥമ്ഭം അബ്ബുയ്ഹ ലുഞ്ചിത്വാ ഠിതോ. നിരഗ്ഗളോതി നീവരണകവാടം ഉഗ്ഘാടേത്വാ ഠിതോ. പന്നദ്ധജോ പന്നഭാരോതി മാനദ്ധജഞ്ച ഖന്ധാഭിസങ്ഖാരകിലേസഭാരഞ്ച പാതേത്വാ ഓതാരേത്വാ ഠിതോ. വിസംയുത്തോതി വട്ടേന വിസംയുത്തോ. സേസം പാളിനയേനേവ വേദിതബ്ബം. ഏത്താവതാ ഭഗവതാ മഗ്ഗേന കിലേസേ ഖേപേത്വാ നിരോധസയനവരഗതസ്സ നിബ്ബാനാരമ്മണം ഫലസമാപത്തിം അപ്പേത്വാ വിഹരതോ ഖീണാസവസ്സ കാലോ ദസ്സിതോ.

യഥാ ഹി ദ്വേ നഗരാനി ഏകം ചോരനഗരം ഏകം ഖേമനഗരം. അഥ ഏകസ്സ മഹായോധസ്സ ഏവം ഭവേയ്യ – ‘‘യാവിമം ചോരനഗരം തിട്ഠതി, താവ ഖേമനഗരം ഭയതോ ന മുച്ചതി, ചോരനഗരം അനഗരം കരിസ്സാമീ’’തി സന്നാഹം കത്വാ ഖഗ്ഗം ഗഹേത്വാ ചോരനഗരം ഉപസങ്കമിത്വാ നഗരദ്വാരേ ഉസ്സാപിതേ ഏസികാഥമ്ഭേ ഖഗ്ഗേന ഛിന്ദിത്വാ സദ്ധിം ദ്വാരബാഹാഹി കവാടം ഭിന്ദിത്വാ പലിഘം ഉക്ഖിപിത്വാ പാകാരം ഭിന്ദിത്വാ പരിഖം വികിരിത്വാ നഗരസോഭത്ഥായ ഉസ്സിതേ ധജേ പാതേത്വാ നഗരം അഗ്ഗിനാ ഝാപേത്വാ ഖേമനഗരം പവിസിത്വാ പാസാദം ആരുയ്ഹ ഞാതിഗണപരിവുതോ സുരസഭോജനം ഭുഞ്ജേയ്യ. ഏവം ചോരനഗരം വിയ സക്കായോ, ഖേമനഗരം വിയ നിബ്ബാനം, മഹായോധോ വിയ യോഗാവചരോ. തസ്സേവം ഹോതി – ‘‘യാവ സക്കായവട്ടം വട്ടതി, താവ ദ്വത്തിംസകമ്മകാരണാഅട്ഠനവുതിരോഗപഞ്ചവീസതിമഹാഭയേഹി പരിമുച്ചനം നത്ഥീ’’തി. സോ മഹായോധോ സന്നാഹം വിയ സീലസന്നാഹം കത്വാ പഞ്ഞാഖഗ്ഗം ഗഹേത്വാ ഖഗ്ഗേന ഏസികാഥമ്ഭേ വിയ അരഹത്തമഗ്ഗേന തണ്ഹേസികം ലുഞ്ചിത്വാ, സോ യോധോ സദ്വാരബാഹകം നഗരകവാടം വിയ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയസംയോജനഅഗ്ഗളം ഉഗ്ഘാടേത്വാ, സോ യോധോ പലിഘം വിയ അവിജ്ജാപലിഘം ഉക്ഖിപിത്വാ, സോ യോധോ പാകാരം ഭിന്ദന്തോ പരിഖം വിയ കമ്മാഭിസങ്ഖാരം ഭിന്ദന്തോ ജാതിസംസാരപരിഖം വികിരിത്വാ, സോ യോധോ നഗരം സോഭത്ഥായ ഉസ്സാപിതദ്ധജേ വിയ മാനദ്ധജേ പാതേത്വാ സക്കായനഗരം ഝാപേത്വാ, സോ യോധോ ഖേമനഗരേ ഉപരിപാസാദേ സുഭോജനം വിയ കിലേസപരിനിബ്ബാനനഗരം പവിസിത്വാ അമതം നിരോധാരമ്മണം ഫലസമാപത്തിസുഖം അനുഭവമാനോ കാലം വീതിനാമേതി.

൨. ദുതിയചേതോവിമുത്തിഫലസുത്തവണ്ണനാ

൭൨. ദുതിയേ അനിച്ചസഞ്ഞാതി ഖന്ധപഞ്ചകം ഹുത്വാ അഭാവാകാരേന അനിച്ചന്തി ഉപ്പജ്ജനകസഞ്ഞാ. അനിച്ചേ ദുക്ഖസഞ്ഞാതി യദനിച്ചം, തം പടിപീളനാകാരേന ദുക്ഖന്തി ഉപ്പജ്ജനകസഞ്ഞാ. ദുക്ഖേ അനത്തസഞ്ഞാതി യം ദുക്ഖം, തം അവസവത്തനാകാരേന അനത്താതി ഉപ്പജ്ജനകസഞ്ഞാ. സേസം ഹേട്ഠാ വുത്തനയമേവ. ഇമേസു പന ദ്വീസുപി സുത്തേസു വിപസ്സനാഫലം നാമ കഥിതന്തി.

൩. പഠമധമ്മവിഹാരീസുത്തവണ്ണനാ

൭൩. തതിയേ ദിവസം അതിനാമേതീതി ദിവസം അതിക്കാമേതി. രിഞ്ചതി പടിസല്ലാനന്തി ഏകീഭാവം വിസ്സജ്ജേതി. ദേസേതീതി കഥേതി പകാസേതി. ധമ്മപഞ്ഞത്തിയാതി ധമ്മസ്സ പഞ്ഞാപനായ. ധമ്മം പരിയാപുണാതീതി നവങ്ഗവസേന ചതുസച്ചധമ്മം പരിയാപുണാതി വളഞ്ജേതി കഥേതി. ന രിഞ്ചതി പടിസല്ലാനന്തി ഏകീഭാവം ന വിസ്സജ്ജേതി. അനുയുഞ്ജതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥന്തി നിയകജ്ഝത്തേ ചിത്തസമാധിം ആസേവതി ഭാവേതി, സമഥകമ്മട്ഠാനേ യുത്തപ്പയുത്തോ ഹോതി.

ഹിതേസിനാതി ഹിതം ഏസന്തേന. അനുകമ്പകേനാതി അനുകമ്പമാനേന. അനുകമ്പം ഉപാദായാതി അനുകമ്പം ചിത്തേന പരിഗ്ഗഹേത്വാ, പടിച്ചാതിപി വുത്തം ഹോതി. കതം വോ തം മയാതി തം മയാ ഇമേ പഞ്ച പുഗ്ഗലേ ദേസേന്തേന തുമ്ഹാകം കതം. ഏത്തകമേവ ഹി അനുകമ്പകസ്സ സത്ഥു കിച്ചം യദിദം അവിപരീതധമ്മദേസനാ, ഇതോ പരം പന പടിപത്തി നാമ സാവകാനം കിച്ചം. തേനാഹ – ഏതാനി ഭിക്ഖു രുക്ഖമൂലാനി…പേ… അമ്ഹാകം അനുസാസനീതി. തത്ഥ ച രുക്ഖമൂലാനീതി ഇമിനാ രുക്ഖമൂലസേനാസനം ദസ്സേതി. സുഞ്ഞാഗാരാനീതി ഇമിനാ ജനവിവിത്തട്ഠാനം. ഉഭയേനാപി ച യോഗാനുരൂപം സേനാസനമാചിക്ഖതി, ദായജ്ജം നിയ്യാതേതി. ഝായഥാതി ആരമ്മണൂപനിജ്ഝാനേന അട്ഠതിംസാരമ്മണാനി, ലക്ഖണൂപനിജ്ഝാനേന ച അനിച്ചാദിതോ ഖന്ധായതനാദീനി ഉപനിജ്ഝായഥ, സമഥഞ്ച വിപസ്സനഞ്ച വഡ്ഢേഥാതി വുത്തം ഹോതി. മാ പമാദത്ഥാതി മാ പമജ്ജിത്ഥ. മാ പച്ഛാ വിപ്പടിസാരിനോ അഹുവത്ഥാതി യേ ഹി പുബ്ബേ ദഹരകാലേ ആരോഗ്യകാലേ സത്തസപ്പായാദിസമ്പത്തികാലേ സത്ഥു സമ്മുഖീഭാവകാലേ ച യോനിസോമനസികാരവിരഹിതാ രത്തിന്ദിവം മങ്കുലഭത്താ ഹുത്വാ സേയ്യസുഖമിദ്ധസുഖമനുയുത്താ പമജ്ജന്തി, തേ പച്ഛാ ജരാകാലേ രോഗകാലേ മരണകാലേ വിപത്തികാലേ സത്ഥു പരിനിബ്ബാനകാലേ ച തം പുബ്ബേ പമാദവിഹാരം അനുസ്സരന്താ സപ്പടിസന്ധികാലകിരിയഞ്ച ഭാരിയം സമ്പസ്സമാനാ വിപ്പടിസാരിനോ ഹോന്തി. തുമ്ഹേ പന താദിസാ മാ അഹുവത്ഥാതി ഏതമത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ – ‘‘മാ പച്ഛാ വിപ്പടിസാരിനോ അഹുവത്ഥാ’’തി. അയം വോ അമ്ഹാകം അനുസാസനീതി അയം അമ്ഹാകം സന്തികാ ‘‘ഝായഥ മാ പമാദത്ഥാ’’തി തുമ്ഹാകം അനുസാസനീ, ഓവാദോതി വുത്തം ഹോതി.

൪. ദുതിയധമ്മവിഹാരീസുത്തവണ്ണനാ

൭൪. ചതുത്ഥേ ഉത്തരി ചസ്സ പഞ്ഞായ അത്ഥം നപ്പജാനാതീതി തതോ പരിയത്തിതോ ഉത്തരി തസ്സ ധമ്മസ്സ സഹവിപസ്സനായ മഗ്ഗപഞ്ഞായ അത്ഥം നപ്പജാനാതി, ചത്താരി സച്ചാനി ന പസ്സതി നപ്പടിവിജ്ഝതീതി അത്ഥോ. സേസവാരേസുപി ഏസേവ നയോ. ഏവമേതേസു ദ്വീസുപി സുത്തേസു ബഹുസ്സുതഭിക്ഖു വിപസ്സനാകമ്മികോ സോതാപന്നോ സകദാഗാമീ അനാഗാമീ ഖീണാസവോതി ഛ ജനാ ധമ്മവിഹാരിനോ നാമാതി വേദിതബ്ബാ.

൫. പഠമയോധാജീവസുത്തവണ്ണനാ

൭൫. പഞ്ചമേ യോധാജീവാതി യുദ്ധൂപജീവിനോ. രജഗ്ഗന്തി ഹത്ഥിഅസ്സാദീനം പാദപ്പഹാരഭിന്നായ ഭൂമിയാ ഉഗ്ഗതം രജക്ഖന്ധം. ന സന്ഥമ്ഭതീതി സന്ഥമ്ഭിത്വാ ഠാതും ന സക്കോതി. സഹതി രജഗ്ഗന്തി രജക്ഖന്ധം ദിസ്വാപി അധിവാസേതി. ധജഗ്ഗന്തി ഹത്ഥിഅസ്സദീനം പിട്ഠേസു വാ രഥേസു വാ ഉസ്സാപിതാനം ധജാനം അഗ്ഗം. ഉസ്സാരണന്തി ഹത്ഥിഅസ്സരഥാനഞ്ചേവ ബലകായസ്സ ച ഉച്ചാസദ്ദമഹാസദ്ദം. സമ്പഹാരേതി സമാഗതേ അപ്പമത്തകേപി പഹാരേ. ഹഞ്ഞതീതി വിഹഞ്ഞതി വിഘാതം ആപജ്ജതി. ബ്യാപജ്ജതീതി വിപത്തിം ആപജ്ജതി, പകതിഭാവം ജഹതി. സഹതി സമ്പഹാരന്തി ദ്വേ തയോ പഹാരേ പത്വാപി സഹതി അധിവാസേതി. തമേവ സങ്ഗാമസീസന്തി തംയേവ ജയക്ഖന്ധാവാരട്ഠാനം. അജ്ഝാവസതീതി സത്താഹമത്തം അഭിഭവിത്വാ ആവസതി. കിം കാരണാ? ലദ്ധപഹാരാനം പഹാരജഗ്ഗനത്ഥഞ്ചേവ കതകമ്മാനം വിസേസം ഞത്വാ ഠാനന്തരദാനത്ഥഞ്ച ഇസ്സരിയസുഖാനുഭവനത്ഥഞ്ച.

ഇദാനി യസ്മാ സത്ഥു യോധാജീവേഹി കിച്ചം നത്ഥി, ഇമസ്മിം പന സാസനേ തഥാരൂപേ പഞ്ച പുഗ്ഗലേ ദസ്സേതും ഇദം ഓപമ്മം ആഭതം. തസ്മാ തേ പുഗ്ഗലേ ദസ്സേന്തോ ഏവമേവ ഖോതിആദിമാഹ. തത്ഥ സംസീദതീതി മിച്ഛാവിതക്കസ്മിം സംസീദതി അനുപ്പവിസതി. ന സക്കോതി ബ്രഹ്മചരിയം സന്ധാരേതുന്തി ബ്രഹ്മചരിയവാസം അനുപച്ഛിജ്ജമാനം ഗോപേതും ന സക്കോതി. സിക്ഖാദുബ്ബല്യം ആവികത്വാതി സിക്ഖായ ദുബ്ബലഭാവം പകാസേത്വാ. കിമസ്സ രജഗ്ഗസ്മിന്തി കിം തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ രജഗ്ഗം നാമാതി വദതി. അഭിരൂപാതി അഭിരൂപവതീ. ദസ്സനീയാതി ദസ്സനയോഗ്ഗാ. പാസാദികാതി ദസ്സനേനേവ ചിത്തപ്പസാദാവഹാ. പരമായാതി ഉത്തമായ. വണ്ണപോക്ഖരതായാതി സരീരവണ്ണേന ചേവ അങ്ഗസണ്ഠാനേന ച. ഊഹസതീതി അവഹസതി. ഉല്ലപതീതി കഥേതി. ഉജ്ഝഗ്ഘതീതി പാണിം പഹരിത്വാ മഹാഹസിതം ഹസതി. ഉപ്പണ്ഡേതീതി ഉപ്പണ്ഡനകഥം കഥേതി. അഭിനിസീദതീതി അഭിഭവിത്വാ സന്തികേ വാ ഏകാസനേ വാ നിസീദതി. ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. അജ്ഝോത്ഥരതീതി അവത്ഥരതി. വിനിവേഠേത്വാ വിനിമോചേത്വാതി ഗഹിതട്ഠാനതോ തസ്സാ ഹത്ഥം വിനിബ്ബേഠേത്വാ ചേവ മോചേത്വാ ച. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി. ഇമസ്മിം സുത്തേ വട്ടവിവട്ടം കഥിതം.

൬. ദുതിയയോധാജീവസുത്തവണ്ണനാ

൭൬. ഛട്ഠേ അസിചമ്മം ഗഹേത്വാതി അസിഞ്ച ചമ്മഞ്ച ഗഹേത്വാ. ധനുകലാപം സന്നയ്ഹിത്വാതി ധനുഞ്ച സരകലാപഞ്ച സന്നയ്ഹിത്വാ. വിയൂള്ഹന്തി യുദ്ധസന്നിവേസവേസേന ഠിതം. സങ്ഗാമം ഓതരതീതി മഹായുദ്ധം ഓതരതി. ഉസ്സഹതി വായമതീതി ഉസ്സാഹഞ്ച വായാമഞ്ച കരോതി. ഹനന്തീതി ഘാതേന്തി. പരിയാപാദേന്തീതി പരിയാപാദയന്തി. ഉപലിക്ഖന്തീതി വിജ്ഝന്തി. അപനേന്തീതി സകസേനം ഗഹേത്വാ ഗച്ഛന്തി. അപനേത്വാ ഞാതകാനം നേന്തീതി സകസേനം നേത്വാ തതോ ഞാതകാനം സന്തികം നേന്തി. നീയമാനോതി അത്തനോ ഗേഹം വാ സേസഞാതിസന്തികം വാ നിയ്യമാനോ. ഉപട്ഠഹന്തി പരിചരന്തീതി പഹാരസോധനവണകപ്പനാദീനി കരോന്താ ജഗ്ഗന്തി ഗോപയന്തി.

അരക്ഖിതേനേവ കായേനാതി അരക്ഖിതേന കായദ്വാരേന. അരക്ഖിതായ വാചായാതി അരക്ഖിതേന വചീദ്വാരേന. അരക്ഖിതേന ചിത്തേനാതി അരക്ഖിതേന മനോദ്വാരേന. അനുപട്ഠിതായ സതിയാതി സതിം സുപട്ഠിതം അകത്വാ. അസംവുതേഹി ഇന്ദ്രിയേഹീതി മനച്ഛട്ഠേഹി ഇന്ദ്രിയേഹി അപിഹിതേഹി അഗോപിതേഹി. രാഗോ ചിത്തം അനുദ്ധംസേതീതി രാഗോ ഉപ്പജ്ജമാനോവ സമഥവിപസ്സനാചിത്തം ധംസേതി, ദൂരേ ഖിപതി. രാഗപരിയുട്ഠിതോമ്ഹി, ആവുസോ, രാഗപരേതോതി അഹം, ആവുസോ, രാഗേന രത്തോ, രാഗേന അനുഗതോ.

അട്ഠികങ്കലൂപമാതിആദീസു അട്ഠികങ്കലൂപമാ അപ്പസ്സാദട്ഠേന. മംസപേസൂപമാ ബഹുസാധാരണട്ഠേന. തിണുക്കൂപമാ അനുദഹനട്ഠേന. അങ്ഗാരകാസൂപമാ മഹാഭിതാപട്ഠേന. സുപിനകൂപമാ ഇത്തരപച്ചുപട്ഠാനട്ഠേന. യാചിതകൂപമാ താവകാലികട്ഠേന. രുക്ഖഫലൂപമാ സബ്ബങ്ഗപച്ചങ്ഗപലിഭഞ്ജനട്ഠേന. അസിസൂനൂപമാ അധികുട്ടനട്ഠേന. സത്തിസൂലൂപമാ വിനിവിജ്ഝനട്ഠേന. സപ്പസിരൂപമാ സാസങ്കസപ്പടിഭയട്ഠേന. ഉസ്സഹിസ്സാമീതി ഉസ്സാഹം കരിസ്സാമി. ധാരയിസ്സാമീതി സമണഭാവം ധാരയിസ്സാമി. അഭിരമിസ്സാമീതി അഭിരതിം ഉപ്പാദേസ്സാമി ന ഉക്കണ്ഠിസ്സാമി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവ. ഇമസ്മിം സുത്തേ വട്ടവിവട്ടം കഥിതന്തി.

൭. പഠമഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ

൭൭. സത്തമേ ആരഞ്ഞകേനാതി അരഞ്ഞവാസിനാ. അപ്പത്തസ്സാതി അസമ്പത്തസ്സ ഝാനവിപസ്സനാമഗ്ഗഫലപ്പഭേദസ്സ വിസേസസ്സ പത്തിയാ. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. സോ മമസ്സ അന്തരായോതി സോ മമ ജീവിതന്തരായോ ച ബ്രഹ്മചരിയന്തരായോ ച, പുഥുജ്ജനകാലകിരിയം കരോന്തസ്സ സഗ്ഗന്തരായോ ച മഗ്ഗന്തരായോ ച ഭവേയ്യ. ഹന്ദാതി വവസ്സഗ്ഗത്ഥേ നിപാതോ. വീരിയം ആരഭാമീതി ദുവിധമ്പി വീരിയം കരോമി. സത്ഥകാതി സത്ഥം വിയ സന്ധിബന്ധനച്ഛേദകവാതാ. വാളേഹീതി കക്ഖളേഹി. മാണവേഹീതി ചോരേഹി. കതകമ്മേഹി വാ അകതകമ്മേഹി വാതി ഏത്ഥ ചോരികം കത്വാ നിക്ഖന്താ കതകമ്മാ നാമ, ചോരികം കാതും ഗച്ഛന്താ അകതകമ്മാ നാമ. തത്ഥ കതകമ്മാ കമ്മസ്സ നിപ്ഫന്നത്താ സത്താനം ഗലലോഹിതം ഗഹേത്വാ ദേവതാനം ബലിം കരോന്തി, അകതകമ്മാ ‘‘ഏവം നോ കമ്മം നിപ്ഫജ്ജിസ്സതീ’’തി പഠമതരം കരോന്തി. ഇദം സന്ധായ തേ മം ജീവിതാ വോരോപേയ്യുന്തി വുത്തം. വാളാ അമനുസ്സാതി കക്ഖളാ ദുട്ഠാ യക്ഖാദയോ അമനുസ്സാ.

൮. ദുതിയഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ

൭൮. അട്ഠമേ പുരാ മം സോ ധമ്മോ ആഗച്ഛതീതി യാവ സോ ധമ്മോ മം ന ഉപഗച്ഛതി, താവ അഹം പുരേതരമേവ വീരിയം ആരഭാമീതി അത്ഥോ. ഖീരോദകീഭൂതാതി ഖീരോദകം വിയ ഭൂതാ ഏകീഭാവം ഉപഗതാ. പിയചക്ഖൂഹീതി മേത്തചക്ഖൂഹി.

൯. തതിയഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ

൭൯. നവമേ ധമ്മസന്ദോസാ വിനയസന്ദോസോതി ധമ്മസന്ദോസേന വിനയസന്ദോസോ ഹോതി. കഥം പന ധമ്മസ്മിം ദുസ്സന്തേ വിനയോ ദുസ്സതി നാമ? സമഥവിപസ്സനാധമ്മേസു ഗബ്ഭം അഗ്ഗണ്ഹന്തേസു പഞ്ചവിധോ വിനയോ ന ഹോതി, ഏവം ധമ്മേ ദുസ്സന്തേ വിനയോ ദുസ്സതി. ദുസ്സീലസ്സ പന സംവരവിനയോ നാമ ന ഹോതി, തസ്മിം അസതി സമഥവിപസ്സനാ ഗബ്ഭം ന ഗണ്ഹാതി. ഏവം വിനയസന്ദോസേനപി ധമ്മസന്ദോസോ വേദിതബ്ബോ. അഭിധമ്മകഥന്തി സീലാദിഉത്തമധമ്മകഥം. വേദല്ലകഥന്തി വേദപടിസംയുത്തം ഞാണമിസ്സകകഥം. കണ്ഹധമ്മം ഓക്കമമാനാതി രന്ധഗവേസിതായ ഉപാരമ്ഭപരിയേസനവസേന കാളകധമ്മം ഓക്കമമാനാ. അപിച ദുട്ഠചിത്തേന പുഗ്ഗലം ഘട്ടേന്താപി തം കണ്ഹധമ്മം അത്തനോ ദഹന്താപി ലാഭസക്കാരത്ഥം കഥേന്താപി കണ്ഹധമ്മം ഓക്കമന്തിയേവ.

ഗമ്ഭീരാതി പാളിഗമ്ഭീരാ. ഗമ്ഭീരത്ഥാതി അത്ഥഗമ്ഭീരാ. ലോകുത്തരാതി ലോകുത്തരധമ്മദീപകാ. സുഞ്ഞതാപടിസംയുത്താതി ഖന്ധധാതുആയതനപച്ചയാകാരപടിസംയുത്താ. ന അഞ്ഞാ ചിത്തം ഉപട്ഠപേസ്സന്തീതി ജാനനത്ഥായ ചിത്തം ന ഠപേസ്സന്തി. ഉഗ്ഗഹേതബ്ബം പരിയാപുണിതബ്ബന്തി ഉഗ്ഗഹേതബ്ബേ ച വളഞ്ജേതബ്ബേ ച. കവിതാതി സിലോകാദിബന്ധനവസേന കവീഹി കതാ. കാവേയ്യാതി തസ്സേവ വേവചനം. ബാഹിരകാതി സാസനതോ ബഹിദ്ധാ ഠിതാ. സാവകഭാസിതാതി ബാഹിരസാവകേഹി ഭാസിതാ. സേസമേത്ഥ ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ സുവിഞ്ഞേയ്യത്താ ച ഉത്താനത്ഥമേവ.

൧൦. ചതുത്ഥഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ

൮൦. ദസമേ കല്യാണകാമാതി സുന്ദരകാമാ. രസഗ്ഗാനീതി ഉത്തമരസാനി. സംസട്ഠാ വിഹരിസ്സന്തീതി പഞ്ചവിധേന സംസഗ്ഗേന സംസട്ഠാ വിഹരിസ്സന്തി. സന്നിധികാരപരിഭോഗന്തി സന്നിധികതസ്സ പരിഭോഗം. ഓളാരികമ്പി നിമിത്തന്തി ഏത്ഥ പഥവിം ഖണന്തോപി ഖണാഹീതി ആണാപേന്തോപി പഥവിയം ഓളാരികം നിമിത്തം കരോതി നാമ. തിണകട്ഠസാഖാപലാസം ഛിന്ദന്തോപി ഛിന്ദാതി ആണാപേന്തോപി ഹരിതഗ്ഗേ ഓളാരികം നിമിത്തം കരോതി നാമ. ആജീവത്ഥായ പണ്ണനിവാപആദീനി ഗാഹാപേന്തോ ഫലാനി ഓചിനന്തേ വാ ഓചിനാപേന്തേന വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി. ഇമേസു ചതൂസു സുത്തേസു സത്ഥാരാ സാസനേ വുദ്ധിപരിഹാനി കഥിതാതി.

യോധാജീവവഗ്ഗോ തതിയോ.