(൧൪) ൪. യോധാജീവവഗ്ഗോ

൧. യോധാജീവസുത്തവണ്ണനാ

൧൩൪. ചതുത്ഥസ്സ പഠമേ യുദ്ധം ഉപജീവതീതി യോധാജീവോ. രാജാരഹോതി രഞ്ഞോ അനുച്ഛവികോ. രാജഭോഗ്ഗോതി രഞ്ഞോ ഉപഭോഗപരിഭോഗോ. അങ്ഗന്തേവ സങ്ഖ്യം ഗച്ഛതീതി ഹത്ഥോ വിയ പാദോ വിയ ച അവസ്സം ഇച്ഛിതബ്ബത്താ അങ്ഗന്തി സങ്ഖ്യം ഗച്ഛതി. ദൂരേ പാതീ ഹോതീതി ഉദകേ ഉസഭമത്തം, ഥലേ അട്ഠുസഭമത്തം, തതോ വാ ഉത്തരിന്തി ദൂരേ കണ്ഡം പാതേതി. ദുട്ഠഗാമണിഅഭയസ്സ ഹി യോധാജീവോ നവഉസഭമത്തം കണ്ഡം പാതേസി, പച്ഛിമഭവേ ബോധിസത്തോ യോജനപ്പമാണം. അക്ഖണവേധീതി അവിരാധിതവേധീ, അക്ഖണം വാ വിജ്ജു വിജ്ജന്തരികായ വിജ്ഝിതും സമത്ഥോതി അത്ഥോ. മഹതോ കായസ്സ പദാലേതാതി ഏകതോബദ്ധം ഫലകസതമ്പി മഹിംസചമ്മസതമ്പി അങ്ഗുട്ഠപമാണബഹലം ലോഹപട്ടമ്പി ചതുരങ്ഗുലബഹലം അസനപദരമ്പി വിദത്ഥിബഹലം ഉദുമ്ബരപദരമ്പി ദീഘന്തേന വാലികസകടമ്പി വിനിവിജ്ഝിതും സമത്ഥോതി അത്ഥോ. യംകിഞ്ചി രൂപന്തിആദി വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ വിത്ഥാരിതമേവ. നേതം മമാതിആദി തണ്ഹാമാനദിട്ഠിപടിക്ഖേപവസേന വുത്തം. സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതീതി സമ്മാ ഹേതുനാ കാരണേന സഹവിപസ്സനായ മഗ്ഗപഞ്ഞായ പസ്സതി. പദാലേതീതി അരഹത്തമഗ്ഗേന പദാലേതി.

൨. പരിസാസുത്തവണ്ണനാ

൧൩൫. ദുതിയേ ഉക്കാചിതവിനീതാതി അപ്പടിപുച്ഛിത്വാ വിനീതാ ദുബ്ബിനീതപരിസാ. പടിപുച്ഛാവിനീതാതി പുച്ഛിത്വാ വിനീതാ സുവിനീതപരിസാ. യാവതാവിനീതാതി പമാണവസേന വിനീതാ, പമാണം ഞത്വാ വിനീതപരിസാതി അത്ഥോ. ‘‘യാവതജ്ഝാ’’തി പാളിയാ പന യാവ അജ്ഝാസയാതി അത്ഥോ, അജ്ഝാസയം ഞത്വാ വിനീതപരിസാതി വുത്തം ഹോതി. തതിയം ഉത്താനമേവ.

൪. ഉപ്പാദാസുത്തവണ്ണനാ

൧൩൭. ചതുത്ഥേ ധമ്മട്ഠിതതാതി സഭാവട്ഠിതതാ. ധമ്മനിയാമതാതി സഭാവനിയാമതാ. സബ്ബേ സങ്ഖാരാതി ചതുഭൂമകസങ്ഖാരാ. അനിച്ചാതി ഹുത്വാ അഭാവട്ഠേന അനിച്ചാ. ദുക്ഖാതി സമ്പടിപീളനട്ഠേന ദുക്ഖാ. അനത്താതി അവസവത്തനട്ഠേന അനത്താ. ഇതി ഇമസ്മിം സുത്തേ തീണി ലക്ഖണാനി മിസ്സകാനി കഥിതാനി.

൫. കേസകമ്ബലസുത്തവണ്ണനാ

൧൩൮. പഞ്ചമേ തന്താവുതാനം വത്ഥാനന്തി പച്ചത്തേ സാമിവചനം, തന്തേഹി വായിതവത്ഥാനീതി അത്ഥോ. കേസകമ്ബലോതി മനുസ്സകേസേഹി വായിതകമ്ബലോ. പുഥുസമണബ്രാഹ്മണവാദാനന്തി ഇദമ്പി പച്ചത്തേ സാമിവചനം. പടികിട്ഠോതി പച്ഛിമകോ ലാമകോ. മോഘപുരിസോതി തുച്ഛപുരിസോ. പടിബാഹതീതി പടിസേധേതി. ഖിപ്പം ഉഡ്ഡേയ്യാതി കുമിനം ഓഡ്ഡേയ്യ. ഛട്ഠസത്തമാനി ഉത്താനത്ഥാനേവ.

൮. അസ്സഖളുങ്കസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൧. അട്ഠമേ അസ്സഖളുങ്കോതി അസ്സപോതോ. ഇദമസ്സ ജവസ്മിം വദാമീതി അയമസ്സ ഞാണജവോതി വദാമി. ഇദമസ്സ വണ്ണസ്മിം വദാമീതി അയമസ്സ ഗുണവണ്ണോതി വദാമി. ഇദമസ്സ ആരോഹപരിണാഹസ്മിന്തി അയമസ്സ ഉച്ചഭാവോ പരിമണ്ഡലഭാവോതി വദാമീതി.

൯. അസ്സപരസ്സസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൨. നവമേ അസ്സപരസ്സേതി അസ്സേസു പരസ്സേ. പുരിസപരസ്സേതി പുരിസേസു പരസ്സേ, പുരിസപുരിസേതി അത്ഥോ. ഇമസ്മിം സുത്തേ തീണി മഗ്ഗഫലാനി കഥിതാനി. തത്ഥ അയം തീഹി മഗ്ഗേഹി ഞാണജവസമ്പന്നോതി വേദിതബ്ബോ.

൧൦. അസ്സാജാനീയസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൩. ദസമേ ഭദ്രേതി ഭദ്ദകേ. അസ്സാജാനീയേതി കാരണാകാരണം ജാനനകേ അസ്സേ. പുരിസാജാനീയേസുപി ഏസേവ നയോ. ഇമസ്മിം സുത്തേ അരഹത്തഫലം കഥിതം. തത്രായം അരഹത്തമഗ്ഗേന ഞാണജവസമ്പന്നോതി വേദിതബ്ബോ.

൧൧. പഠമമോരനിവാപസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൪. ഏകാദസമേ അച്ചന്തനിട്ഠോതി അന്തം അതിക്കന്തനിട്ഠോ, അകുപ്പനിട്ഠോ ധുവനിട്ഠോതി അത്ഥോ. സേസം സദിസമേവ.

൧൨. ദുതിയമോരനിവാപസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൫. ദ്വാദസമേ ഇദ്ധിപാടിഹാരിയേനാതി ഇജ്ഝനകപാടിഹാരിയേന. ആദേസനാപാടിഹാരിയേനാതി ആദിസിത്വാ അപദിസിത്വാ കഥനഅനുകഥനകഥാപാടിഹാരിയേന.

൧൩. തതിയമോരനിവാപസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൬. തേരസമേ സമ്മാദിട്ഠിയാതി ഫലസമാപത്തത്ഥായ സമ്മാദിട്ഠിയാ. സമ്മാഞാണേനാതി ഫലഞാണേന. സമ്മാവിമുത്തിയാതി സേസേഹി ഫലസമാപത്തിധമ്മേഹി. ഇമേസു തീസുപി സുത്തേസു ഖീണാസവോവ കഥിതോതി.

യോധാജീവവഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.