൫. സചേതനസുത്തവണ്ണനാ
൧൫. പഞ്ചമേ ഇസിപതനേതി ബുദ്ധപച്ചേകബുദ്ധസങ്ഖാതാനം ഇസീനം ധമ്മചക്കപ്പവത്തനത്ഥായ ചേവ ഉപോസഥകരണത്ഥായ ച ആഗന്ത്വാ പതനേ, സന്നിപാതട്ഠാനേതി അത്ഥോ. പദനേതിപി പാഠോ, അയമേവ അത്ഥോ. മിഗദായേതി മിഗാനം അഭയത്ഥായ ദിന്നേ. ഛഹി മാസേഹി ഛാരത്തൂനേഹീതി സോ കിര രഞ്ഞാ ആണത്തദിവസേയേവ സബ്ബൂപകരണാനി സജ്ജേത്വാ അന്തേവാസികേഹി സദ്ധിം അരഞ്ഞം പവിസിത്വാ ഗാമദ്വാരഗാമമജ്ഝദേവകുലസുസാനാദീസു ഠിതരുക്ഖേ ചേവ ഝാമപതിതസുക്ഖരുക്ഖേ ച വിവജ്ജേത്വാ സമ്പന്നപദേസേ ഠിതേ സബ്ബദോസവിവജ്ജിതേ നാഭിഅരനേമീനം അനുരൂപേ രുക്ഖേ ഗഹേത്വാ തം ചക്കം അകാസി. തസ്സ രുക്ഖേ വിചിനിത്വാ ഗണ്ഹന്തസ്സ ചേവ കരോന്തസ്സ ച ഏത്തകോ കാലോ വീതിവത്തോ. തേന വുത്തം – ‘‘ഛഹി മാസേഹി ഛാരത്തൂനേഹീ’’തി. നാനാകരണന്തി നാനത്തം. നേസന്തി ന ഏസം. അത്ഥേസന്തി അത്ഥി ഏസം. അഭിസങ്ഖാരസ്സ ഗതീതി പയോഗസ്സ ഗമനം. ചിങ്ഗുലായിത്വാതി പരിബ്ഭമിത്വാ. അക്ഖാഹതം മഞ്ഞേതി അക്ഖേ പവേസേത്വാ ഠപിതമിവ.
സദോസാതി സഗണ്ഡാ ഉണ്ണതോണതട്ഠാനയുത്താ. സകസാവാതി പൂതിസാരേന ചേവ ഫേഗ്ഗുനാ ച യുത്താ. കായവങ്കാതിആദീനി കായദുച്ചരിതാദീനം നാമാനി. ഏവം പപതിതാതി ഏവം ഗുണപതനേന പതിതാ. ഏവം പതിട്ഠിതാതി ഏവം ഗുണേഹി പതിട്ഠിതാ. തത്ഥ ലോകിയമഹാജനാ പപതിതാ നാമ, സോതാപന്നാദയോ പതിട്ഠിതാ നാമ. തേസുപി പുരിമാ തയോ കിലേസാനം സമുദാചാരക്ഖണേ പപതിതാ നാമ, ഖീണാസവാ പന ഏകന്തേനേവ പതിട്ഠിതാ നാമ. തസ്മാതി യസ്മാ അപ്പഹീനകായവങ്കാദയോ പപതന്തി, പഹീനകായവങ്കാദയോ പതിട്ഠഹന്തി, തസ്മാ. കായവങ്കാദീനം പന ഏവം പഹാനം വേദിതബ്ബം – പാണാതിപാതോ അദിന്നാദാനം മിച്ഛാചാരോ മുസാവാദോ പിസുണാവാചാ മിച്ഛാദിട്ഠീതി ഇമേ താവ ഛ സോതാപത്തിമഗ്ഗേന പഹീയന്തി, ഫരുസാവാചാ ബ്യാപാദോതി ദ്വേ അനാഗാമിമഗ്ഗേന, അഭിജ്ഝാ സമ്ഫപ്പലാപോതി ദ്വേ അരഹത്തമഗ്ഗേനാതി.