൨. സാരണീയസുത്തവണ്ണനാ

൧൨. ദുതിയേ ഖത്തിയസ്സാതി ജാതിയാ ഖത്തിയസ്സ. മുദ്ധാവസിത്തസ്സാതി രാജാഭിസേകേന മുദ്ധനി അഭിസിത്തസ്സ. സാരണീയാനി ഭവന്തീതി സരിതബ്ബാനി അസമ്മുസ്സനീയാനി ഹോന്തി. ജാതോതി നിബ്ബത്തോ. യാവജീവം സാരണീയന്തി ദഹരകാലേ ജാനിതുമ്പി ന സക്കാ, അപരഭാഗേ പന മാതാപിതുആദീഹി ഞാതകേഹി വാ ദാസാദീഹി വാ ‘‘ത്വം അസുകജനപദേ അസുകനഗരേ അസുകദിവസേ അസുകനക്ഖത്തേ ജാതോ’’തി ആചിക്ഖിതേ സുത്വാ തതോ പട്ഠായ യാവജീവം സരതി ന സമ്മുസ്സതി. തേന വുത്തം – ‘‘യാവജീവം സാരണീയം ഹോതീ’’തി.

ഇദം, ഭിക്ഖവേ, ദുതിയന്തി അഭിസേകട്ഠാനം നാമ രഞ്ഞോ ബലവതുട്ഠികരം ഹോതി, തേനസ്സ തം യാവജീവം സാരണീയം. സങ്ഗാമവിജയട്ഠാനേപി ഏസേവ നയോ. ഏത്ഥ പന സങ്ഗാമന്തി യുദ്ധം. അഭിവിജിനിത്വാതി ജിനിത്വാ സത്തുമദ്ദനം കത്വാ. തമേവ സങ്ഗാമസീസന്തി തമേവ സങ്ഗാമട്ഠാനം. അജ്ഝാവസതീതി അഭിഭവിത്വാ ആവസതി.

ഇദാനി യസ്മാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ രഞ്ഞോ ജാതിട്ഠാനാദീഹി കത്തബ്ബകിച്ചം നത്ഥി, ഇമസ്മിം പന സാസനേ തപ്പടിഭാഗേ തയോ പുഗ്ഗലേ ദസ്സേതും ഇദം കാരണം ആഭതം, തസ്മാ തേ ദസ്സേന്തോ ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേതിആദിമാഹ. തത്ഥ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ ഹോതീതി ഏത്ഥ ചതുപാരിസുദ്ധിസീലമ്പി പബ്ബജ്ജാനിസ്സിതമേവാതി വേദിതബ്ബം. സാരണീയം ഹോതീതി ‘‘അഹം അസുകരട്ഠേ അസുകജനപദേ അസുകവിഹാരേ അസുകമാളകേ അസുകദിവാട്ഠാനേ അസുകചങ്കമേ അസുകരുക്ഖമൂലേ പബ്ബജിതോ’’തി ഏവം യാവജീവം സരിതബ്ബമേവ ഹോതി ന സമ്മുസ്സിതബ്ബം.

ഇദം ദുക്ഖന്തി ഏത്തകം ദുക്ഖം, ന ഇതോ ഉദ്ധം ദുക്ഖം അത്ഥി. അയം ദുക്ഖസമുദയോതി ഏത്തകോ ദുക്ഖസമുദയോ, ന ഇതോ ഉദ്ധം ദുക്ഖസമുദയോ അത്ഥീതി. സേസപദദ്വയേപി ഏസേവ നയോ. ഏവമേത്ഥ ചതൂഹി സച്ചേഹി സോതാപത്തിമഗ്ഗോ കഥിതോ. കസിണപരികമ്മവിപസ്സനാഞാണാനി പന മഗ്ഗസന്നിസ്സിതാനേവ ഹോന്തി. സാരണീയം ഹോതീതി ‘‘അഹം അസുകരട്ഠേ…പേ… അസുകരുക്ഖമൂലേ സോതാപന്നോ ജാതോ’’തി യാവജീവം സാരണീയം ഹോതി അസമ്മുസ്സനീയം.

ആസവാനം ഖയാതി ആസവാനം ഖയേന. ചേതോവിമുത്തിന്തി ഫലസമാധിം. പഞ്ഞാവിമുത്തിന്തി ഫലപഞ്ഞം. സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാതി അത്തനാവ അഭിവിസിട്ഠായ പഞ്ഞായ പച്ചക്ഖം കത്വാ. ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീതി പടിലഭിത്വാ വിഹരതി. സാരണീയന്തി ‘‘മയാ അസുകരട്ഠേ…പേ… അസുകരുക്ഖമൂലേ അരഹത്തം പത്ത’’ന്തി അത്തനോ അരഹത്തപത്തിട്ഠാനം നാമ യാവജീവം സാരണീയം ഹോതി അസമ്മുസ്സനീയന്തി യഥാനുസന്ധിനാവ ദേസനം നിട്ഠപേസി.