൫. ഭൂമന്തരദസ്സനവാരോ

൧൦൨൦. കാമാവചരാ ധമ്മാ, ന കാമാവചരാ ധമ്മാ, രൂപാവചരാ ധമ്മാ, ന രൂപാവചരാ ധമ്മാ, അരൂപാവചരാ ധമ്മാ, ന അരൂപാവചരാ ധമ്മാ, പരിയാപന്നാ ധമ്മാ, അപരിയാപന്നാ ധമ്മാ.

കതമേ ധമ്മാ കാമാവചരാ? ഹേട്ഠതോ അവീചിനിരയം പരിയന്തം കരിത്വാ, ഉപരിതോ പരനിമ്മിതവസവത്തീ ദേവേ അന്തോകരിത്വാ, യം ഏതസ്മിം അന്തരേ ഏത്ഥാവചരാ ഏത്ഥ പരിയാപന്നാ ഖന്ധധാതുആയതനാ; രൂപം, വേദനാ, സഞ്ഞാ, സങ്ഖാരാ, വിഞ്ഞാണം – ഇമേ ധമ്മാ കാമാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ ന കാമാവചരാ? രൂപാവചരാ, അരൂപാവചരാ, അപരിയാപന്നാ – ഇമേ ധമ്മാ ന കാമാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ രൂപാവചരാ? ഹേട്ഠതോ ബ്രഹ്മലോകം പരിയന്തം കരിത്വാ, ഉപരിതോ അകനിട്ഠേ ദേവേ അന്തോകരിത്വാ, യം ഏതസ്മിം അന്തരേ ഏത്ഥാവചരാ ഏത്ഥ പരിയാപന്നാ സമാപന്നസ്സ വാ ഉപപന്നസ്സ വാ ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരിസ്സ വാ ചിത്തചേതസികാ ധമ്മാ – ഇമേ ധമ്മാ രൂപാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ ന രൂപാവചരാ? കാമാവചരാ, അരൂപാവചരാ, അപരിയാപന്നാ – ഇമേ ധമ്മാ ന രൂപാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ അരൂപാവചരാ? ഹേട്ഠതോ ആകാസാനഞ്ചായതനൂപഗേ ദേവേ പരിയന്തം കരിത്വാ, ഉപരിതോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനൂപഗേ ദേവേ അന്തോകരിത്വാ, യം ഏതസ്മിം അന്തരേ ഏത്ഥാവചരാ ഏത്ഥ പരിയാപന്നാ സമാപന്നസ്സ വാ ഉപപന്നസ്സ വാ ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരിസ്സ വാ ചിത്തചേതസികാ ധമ്മാ – ഇമേ ധമ്മാ അരൂപാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ ന അരൂപാവചരാ? കാമാവചരാ, രൂപാവചരാ, അപരിയാപന്നാ – ഇമേ ധമ്മാ ന അരൂപാവചരാ.

കതമേ ധമ്മാ പരിയാപന്നാ? സാസവാ കുസലാകുസലബ്യാകതാ ധമ്മാ കാമാവചരാ, രൂപാവചരാ, അരൂപാവചരാ, രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ ധമ്മാ പരിയാപന്നാ.

കതമേ ധമ്മാ അപരിയാപന്നാ? മഗ്ഗാ ച, മഗ്ഗഫലാനി ച, അസങ്ഖതാ ച ധാതു – ഇമേ ധമ്മാ അപരിയാപന്നാ.