൧൮. ധമ്മഹദയവിഭങ്ഗോ

൧. സബ്ബസങ്ഗാഹികവാരോ

൯൭൮. കതി ഖന്ധാ, കതി ആയതനാനി, കതി ധാതുയോ, കതി സച്ചാനി, കതി ഇന്ദ്രിയാനി, കതി ഹേതൂ, കതി ആഹാരാ, കതി ഫസ്സാ, കതി വേദനാ, കതി സഞ്ഞാ, കതി ചേതനാ, കതി ചിത്താനി?

പഞ്ചക്ഖന്ധാ, ദ്വാദസായതനാനി, അട്ഠാരസ ധാതുയോ, ചത്താരി സച്ചാനി, ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി, നവ ഹേതൂ, ചത്താരോ ആഹാരാ, സത്ത ഫസ്സാ, സത്ത വേദനാ, സത്ത സഞ്ഞാ, സത്ത ചേതനാ, സത്ത ചിത്താനി.

൯൭൯. തത്ഥ കതമേ പഞ്ചക്ഖന്ധാ? രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘പഞ്ചക്ഖന്ധാ’’.

൯൮൦. തത്ഥ കതമാനി ദ്വാദസായതനാനി? ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, സോതായതനം, സദ്ദായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘ദ്വാദസായതനാനി’’.

൯൮൧. തത്ഥ കതമാ അട്ഠാരസ ധാതുയോ? ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതു, സോതധാതു, സദ്ദധാതു, സോതവിഞ്ഞാണധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ഘാനവിഞ്ഞാണധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, കായവിഞ്ഞാണധാതു, മനോധാതു, ധമ്മധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘അട്ഠാരസ ധാതുയോ’’.

൯൮൨. തത്ഥ കതമാനി ചത്താരി സച്ചാനി? ദുക്ഖസച്ചം, സമുദയസച്ചം, നിരോധസച്ചം, മഗ്ഗസച്ചം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘ചത്താരി സച്ചാനി’’.

൯൮൩. തത്ഥ കതമാനി ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി? ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം, പുരിസിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സുഖിന്ദ്രിയം, ദുക്ഖിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി’’.

൯൮൪. തത്ഥ കതമേ നവ ഹേതൂ? തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ കുസലഹേതൂ? അലോഭോ കുസലഹേതു, അദോസോ കുസലഹേതു, അമോഹോ കുസലഹേതു – ഇമേ തയോ കുസലഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ അകുസലഹേതൂ? ലോഭോ അകുസലഹേതു, ദോസോ അകുസലഹേതു, മോഹോ അകുസലഹേതു – ഇമേ തയോ അകുസലഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ? കുസലാനം വാ ധമ്മാനം വിപാകതോ കിരിയാബ്യാകതേസു വാ ധമ്മേസു അലോഭോ, അദോസോ, അമോഹോ – ഇമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘നവ ഹേതൂ’’.

൯൮൫. തത്ഥ കതമേ ചത്താരോ ആഹാരാ? കബളീകാരാഹാരോ [കബളിംകാരോ ആഹാരോ (സീ. സ്യാ.)], ഫസ്സാഹാരോ, മനോസഞ്ചേതനാഹാരോ, വിഞ്ഞാണാഹാരോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘ചത്താരോ ആഹാരാ’’.

൯൮൬. തത്ഥ കതമേ സത്ത ഫസ്സാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ, സോതസമ്ഫസ്സോ, ഘാനസമ്ഫസ്സോ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സോ, കായസമ്ഫസ്സോ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സോ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘സത്ത ഫസ്സാ’’.

൯൮൭. തത്ഥ കതമാ സത്ത വേദനാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘സത്ത വേദനാ’’.

൯൮൮. തത്ഥ കതമാ സത്ത സഞ്ഞാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘സത്ത സഞ്ഞാ’’.

൯൮൯. തത്ഥ കതമാ സത്ത ചേതനാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘സത്ത ചേതനാ’’.

൯൯൦. തത്ഥ കതമാനി സത്ത ചിത്താനി? ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, സോതവിഞ്ഞാണം, ഘാനവിഞ്ഞാണം, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം, കായവിഞ്ഞാണം, മനോധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘സത്ത ചിത്താനി’’.

൨. ഉപ്പത്താനുപ്പത്തിവാരോ

൧. കാമധാതു

൯൯൧. കാമധാതുയാ കതി ഖന്ധാ, കതി ആയതനാനി, കതി ധാതുയോ, കതി സച്ചാനി, കതി ഇന്ദ്രിയാനി, കതി ഹേതൂ, കതി ആഹാരാ, കതി ഫസ്സാ, കതി വേദനാ, കതി സഞ്ഞാ, കതി ചേതനാ, കതി ചിത്താനി?

കാമധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ, ദ്വാദസായതനാനി, അട്ഠാരസ ധാതുയോ, തീണി സച്ചാനി, ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി, നവ ഹേതൂ, ചത്താരോ ആഹാരാ, സത്ത ഫസ്സാ, സത്ത വേദനാ, സത്ത സഞ്ഞാ, സത്ത ചേതനാ, സത്ത ചിത്താനി.

൯൯൨. തത്ഥ കതമേ കാമധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ? രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ’’.

തത്ഥ കതമാനി കാമധാതുയാ ദ്വാദസായതനാനി? ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, സോതായതനം, സദ്ദായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ ദ്വാദസായതനാനി’’.

തത്ഥ കതമാ കാമധാതുയാ അട്ഠാരസ ധാതുയോ? ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതു, സോതധാതു, സദ്ദധാതു, സോതവിഞ്ഞാണധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ഘാനവിഞ്ഞാണധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, കായവിഞ്ഞാണധാതു, മനോധാതു, ധമ്മധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ അട്ഠാരസ ധാതുയോ’’.

തത്ഥ കതമാനി കാമധാതുയാ തീണി സച്ചാനി? ദുക്ഖസച്ചം, സമുദയസച്ചം, മഗ്ഗസച്ചം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ തീണി സച്ചാനി’’.

തത്ഥ കതമാനി കാമധാതുയാ ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി? ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം…പേ… അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി’’.

തത്ഥ കതമേ കാമധാതുയാ നവ ഹേതൂ? തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ…പേ… ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ നവ ഹേതൂ’’.

തത്ഥ കതമേ കാമധാതുയാ ചത്താരോ ആഹാരാ? കബളീകാരാഹാരോ, ഫസ്സാഹാരോ, മനോസഞ്ചേതനാഹാരോ, വിഞ്ഞാണാഹാരോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ ചത്താരോ ആഹാരാ’’.

തത്ഥ കതമേ കാമധാതുയാ സത്ത ഫസ്സാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ സോതസമ്ഫസ്സോ, ഘാനസമ്ഫസ്സോ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സോ, കായസമ്ഫസ്സോ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സോ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ സത്ത ഫസ്സാ’’.

തത്ഥ കതമാ കാമധാതുയാ സത്ത വേദനാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ – ഇമാ വുച്ചത്തി ‘‘കാമധാതുയാ സത്ത വേദനാ’’.

തത്ഥ കതമാ കാമധാതുയാ സത്ത സഞ്ഞാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ സത്ത സഞ്ഞാ’’.

തത്ഥ കതമാ കാമധാതുയാ സത്ത ചേതനാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ സത്ത ചേതനാ’’.

തത്ഥ കതമാനി കാമധാതുയാ സത്ത ചിത്താനി? ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, സോതവിഞ്ഞാണം, ഘാനവിഞ്ഞാണം, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം, കായവിഞ്ഞാണം, മനോധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘കാമധാതുയാ സത്ത ചിത്താനി’’.

൨. രൂപധാതു

൯൯൩. രൂപധാതുയാ കതി ഖന്ധാ, കതി ആയതനാ, കതി ധാതുയോ, കതി സച്ചാനി, കതി ഇന്ദ്രിയാനി…പേ… കതി ചിത്താനി?

രൂപധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ, ഛ ആയതനാനി, നവ ധാതുയോ, തീണി സച്ചാനി, ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി, അട്ഠ ഹേതൂ, തയോ ആഹാരാ, ചത്താരോ ഫസ്സാ, ചതസ്സോ വേദനാ, ചതസ്സോ സഞ്ഞാ, ചതസ്സോ ചേതനാ, ചത്താരി ചിത്താനി.

൯൯൪. തത്ഥ കതമേ രൂപധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ? രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ’’.

തത്ഥ കതമാനി രൂപധാതുയാ ഛ ആയതനാനി? ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, സോതായതനം, സദ്ദായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ ഛ ആയതനാനി’’.

തത്ഥ കതമാ രൂപധാതുയാ നവ ധാതുയോ? ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതു, സോതധാതു, സദ്ദധാതു, സോതവിഞ്ഞാണധാതു, മനോധാതു, ധമ്മധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ നവ ധാതുയോ’’.

തത്ഥ കതമാനി രൂപധാതുയാ തീണി സച്ചാനി? ദുക്ഖസച്ചം, സമുദയസച്ചം, മഗ്ഗസച്ചം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ തീണി സച്ചാനി’’.

തത്ഥ കതമാനി രൂപധാതുയാ ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി? ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി’’.

തത്ഥ കതമേ രൂപധാതുയാ അട്ഠ ഹേതൂ? തയോ കുസലഹേതൂ, ദ്വേ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ കുസലഹേതൂ? അലോഭോ കുസലഹേതു, അദോസോ കുസലഹേതു, അമോഹോ കുസലഹേതു – ഇമേ തയോ കുസലഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ ദ്വേ അകുസലഹേതൂ? ലോഭോ അകുസലഹേതു, മോഹോ അകുസലഹേതു – ഇമേ ദ്വേ അകുസലഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ? കുസലാനം വാ ധമ്മാനം വിപാകതോ കിരിയാബ്യാകതേസു വാ ധമ്മേസു അലോഭോ, അദോസോ, അമോഹോ – ഇമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. ഇമേ വുച്ചന്തി രൂപധാതുയാ അട്ഠ ഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ രൂപധാതുയാ തയോ ആഹാരാ? ഫസ്സാഹാരോ, മനോസഞ്ചേതനാഹാരോ, വിഞ്ഞാണാഹാരോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ തയോ ആഹാരാ’’.

തത്ഥ കതമേ രൂപധാതുയാ ചത്താരോ ഫസ്സാ? ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ, സോതസമ്ഫസ്സോ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സോ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ ചത്താരോ ഫസ്സാ’’.

തത്ഥ കതമാ രൂപധാതുയാ ചതസ്സോ വേദനാ…പേ… ചതസ്സോ സഞ്ഞാ…പേ… ചതസ്സോ ചേതനാ…പേ… ചത്താരി ചിത്താനി? ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, സോതവിഞ്ഞാണം, മനോധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘രൂപധാതുയാ ചത്താരി ചിത്താനി’’.

൩. അരൂപധാതു

൯൯൫. അരൂപധാതുയാ കതി ഖന്ധാ…പേ… കതി ചിത്താനി?

അരൂപധാതുയാ ചത്താരോ ഖന്ധാ, ദ്വേ ആയതനാനി, ദ്വേ ധാതുയോ, തീണി സച്ചാനി, ഏകാദസിന്ദ്രിയാനി, അട്ഠ ഹേതൂ, തയോ ആഹാരാ, ഏകോ ഫസ്സോ, ഏകാ വേദനാ, ഏകാ സഞ്ഞാ, ഏകാ ചേതനാ, ഏകം ചിത്തം.

൯൯൬. തത്ഥ കതമേ അരൂപധാതുയാ ചത്താരോ ഖന്ധാ? വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ ചത്താരോ ഖന്ധാ’’.

തത്ഥ കതമാനി അരൂപധാതുയാ ദ്വേ ആയതനാനി? മനായതനം, ധമ്മായതനം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ ദ്വേ ആയതനാനി’’.

തത്ഥ കതമാ അരൂപധാതുയാ ദ്വേ ധാതുയോ? മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ ദ്വേ ധാതുയോ’’.

തത്ഥ കതമാനി അരൂപധാതുയാ തീണി സച്ചാനി? ദുക്ഖസച്ചം, സമുദയസച്ചം, മഗ്ഗസച്ചം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ തീണി സച്ചാനി’’.

തത്ഥ കതമാനി അരൂപധാതുയാ ഏകാദസിന്ദ്രിയാനി? മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ ഏകാദസിന്ദ്രിയാനി’’.

തത്ഥ കതമേ അരൂപധാതുയാ അട്ഠ ഹേതൂ? തയോ കുസലഹേതൂ, ദ്വേ അകുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ…പേ… ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ അട്ഠ ഹേതൂ’’.

തത്ഥ കതമേ അരൂപധാതുയാ തയോ ആഹാരാ? ഫസ്സാഹാരോ, മനോസഞ്ചേതനാഹാരോ, വിഞ്ഞാണാഹാരോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അരൂപധാതുയാ തയോ ആഹാരാ’’.

തത്ഥ കതമോ അരൂപധാതുയാ ഏകോ ഫസ്സോ? മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ – അയം വുച്ചതി ‘‘അരൂപധാതുയാ ഏകോ ഫസ്സോ’’.

തത്ഥ കതമാ അരൂപധാതുയാ ഏകാ വേദനാ…പേ… ഏകാ സഞ്ഞാ…പേ… ഏകാ ചേതനാ…പേ… ഏകം ചിത്തം? മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇദം വുച്ചതി ‘‘അരൂപധാതുയാ ഏകം ചിത്തം’’.

൪. അപരിയാപന്നം

൯൯൭. അപരിയാപന്നേ കതി ഖന്ധാ…പേ… കതി ചിത്താനി?

അപരിയാപന്നേ ചത്താരോ ഖന്ധാ, ദ്വേ ആയതനാനി, ദ്വേ ധാതുയോ, ദ്വേ സച്ചാനി, ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി, ഛ ഹേതൂ, തയോ ആഹാരാ, ഏകോ ഫസ്സോ, ഏകാ വേദനാ, ഏകാ സഞ്ഞാ, ഏകാ ചേതനാ, ഏകം ചിത്തം.

൯൯൮. തത്ഥ കതമേ അപരിയാപന്നേ ചത്താരോ ഖന്ധാ? വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ചത്താരോ ഖന്ധാ’’.

തത്ഥ കതമാനി അപരിയാപന്നേ ദ്വേ ആയതനാനി? മനായതനം, ധമ്മായതനം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ദ്വേ ആയതനാനി’’.

തത്ഥ കതമാ അപരിയാപന്നേ ദ്വേ ധാതുയോ? മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു – ഇമാ വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ദ്വേ ധാതുയോ’’.

തത്ഥ കതമാനി അപരിയാപന്നേ ദ്വേ സച്ചാനി? മഗ്ഗസച്ചം, നിരോധസച്ചം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ദ്വേ സച്ചാനി’’.

തത്ഥ കതമാനി അപരിയാപന്നേ ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി? മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം – ഇമാനി വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി’’.

തത്ഥ കതമേ അപരിയാപന്നേ ഛ ഹേതൂ? തയോ കുസലഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ കുസലഹേതൂ? അലോഭോ കുസലഹേതു, അദോസോ കുസലഹേതു, അമോഹോ കുസലഹേതു – ഇമേ തയോ കുസലഹേതൂ.

തത്ഥ കതമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ? കുസലാനം ധമ്മാനം വിപാകതോ അലോഭോ, അദോസോ, അമോഹോ – ഇമേ തയോ അബ്യാകതഹേതൂ. ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ ഛ ഹേതൂ’’.

തത്ഥ കതമേ അപരിയാപന്നേ തയോ ആഹാരാ? ഫസ്സാഹാരോ, മനോസഞ്ചേതനാഹാരോ, വിഞ്ഞാണാഹാരോ – ഇമേ വുച്ചന്തി ‘‘അപരിയാപന്നേ തയോ ആഹാരാ’’.

തത്ഥ കതമോ അപരിയാപന്നേ ഏകോ ഫസ്സോ? മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ – അയം വുച്ചതി ‘‘അപരിയാപന്നേ ഏകോ ഫസ്സോ’’.

തത്ഥ കതമാ അപരിയാപന്നേ ഏകാ വേദനാ…പേ… ഏകാ സഞ്ഞാ…പേ… ഏകാ ചേതനാ…പേ… ഏകം ചിത്തം? മനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇദം വുച്ചതി ‘‘അപരിയാപന്നേ ഏകം ചിത്തം’’.

൩. പരിയാപന്നാപരിയാപന്നവാരോ

൧. കാമധാതു

൯൯൯. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം കതി കാമധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ…പേ… സത്തന്നം ചിത്താനം കതി കാമധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ?

൧൦൦൦. രൂപക്ഖന്ധോ കാമധാതുപരിയാപന്നോ; ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

ദസായതനാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ആയതനാ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

സോളസ ധാതുയോ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ധാതുയോ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

സമുദയസച്ചം കാമധാതുപരിയാപന്നം; ദ്വേ സച്ചാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ; ദുക്ഖസച്ചം സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നം, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നം.

ദസിന്ദ്രിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; തീണിന്ദ്രിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ; നവിന്ദ്രിയാ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

തയോ അകുസലഹേതൂ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; ഛ ഹേതൂ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

കബളീകാരോ ആഹാരോ കാമധാതുപരിയാപന്നോ; തയോ ആഹാരാ സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

ഛ ഫസ്സാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ സിയാ കാമധാതു പരിയാപന്നോ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നോ.

ഛ വേദനാ…പേ… ഛ സഞ്ഞാ… ഛ ചേതനാ… ഛ ചിത്താ കാമധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതു സിയാ കാമധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന കാമധാതുപരിയാപന്നാ.

൨. രൂപധാതു

൧൦൦൧. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം കതി രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ …പേ… സത്തന്നം ചിത്താനം കതി രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ?

൧൦൦൨. രൂപക്ഖന്ധോ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നോ; ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

ദസായതനാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ആയതനാ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

സോളസ ധാതുയോ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ധാതുയോ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

തീണി സച്ചാനി ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ദുക്ഖസച്ചം സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നം, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നം.

തേരസിന്ദ്രിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; നവിന്ദ്രിയാ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

തയോ അകുസലഹേതൂ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ഛ ഹേതൂ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

കബളീകാരോ ആഹാരോ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നോ; തയോ ആഹാരാ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

ഛ ഫസ്സാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നോ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നോ.

ഛ വേദനാ…പേ… ഛ സഞ്ഞാ… ഛ ചേതനാ… ഛ ചിത്താ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതു സിയാ രൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന രൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

൩. അരൂപധാതു

൧൦൦൩. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം കതി അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ…പേ… സത്തന്നം ചിത്താനം കതി അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, കതി ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ?

൧൦൦൪. രൂപക്ഖന്ധോ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നോ; ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

ദസായതനാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ആയതനാ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

സോളസ ധാതുയോ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ദ്വേ ധാതുയോ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

തീണി സച്ചാനി ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാനി.

ദുക്ഖസച്ചം സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നം, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നം.

ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; അട്ഠിന്ദ്രിയാ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

തയോ അകുസലഹേതൂ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; ഛ ഹേതൂ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

കബളീകാരോ ആഹാരോ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നോ; തയോ ആഹാരാ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

ഛ ഫസ്സാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നോ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നോ.

ഛ വേദനാ…പേ… ഛ സഞ്ഞാ … ഛ ചേതനാ… ഛ ചിത്താ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതു സിയാ അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ, സിയാ ന അരൂപധാതുപരിയാപന്നാ.

൪. പരിയാപന്നാപരിയാപന്നം

൧൦൦൫. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം കതി പരിയാപന്നാ, കതി അപരിയാപന്നാ…പേ… സത്തന്നം ചിത്താനം കതി പരിയാപന്നാ, കതി അപരിയാപന്നാ?

൧൦൦൬. രൂപക്ഖന്ധോ പരിയാപന്നോ; ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

ദസായതനാ പരിയാപന്നാ; ദ്വേ ആയതനാ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

സോളസ ധാതുയോ പരിയാപന്നാ; ദ്വേ ധാതുയോ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

ദ്വേ സച്ചാ പരിയാപന്നാ; ദ്വേ സച്ചാ അപരിയാപന്നാ.

ദസിന്ദ്രിയാ പരിയാപന്നാ, തീണിന്ദ്രിയാ അപരിയാപന്നാ; നവിന്ദ്രിയാ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

തയോ അകുസലഹേതൂ പരിയാപന്നാ; ഛ ഹേതൂ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

കബളീകാരോ ആഹാരോ പരിയാപന്നോ; തയോ ആഹാരാ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

ഛ ഫസ്സാ പരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സോ സിയാ പരിയാപന്നോ, സിയാ അപരിയാപന്നോ.

ഛ വേദനാ…പേ… ഛ സഞ്ഞാ… ഛ ചേതനാ… ഛ ചിത്താ പരിയാപന്നാ; മനോവിഞ്ഞാണധാതു സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ.

൪. ധമ്മദസ്സനവാരോ

൧. കാമധാതു

൧൦൦൭. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കതി ഖന്ധാ പാതുഭവന്തി…പേ… കതി ചിത്താനി പാതുഭവന്തി?

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ സബ്ബേസം പഞ്ചക്ഖന്ധാ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ഏകാദസായതനാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അപരാനി ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി നവായതനാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി സത്തായതനാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ഏകാദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അപരാ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി നവ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി സത്ത ധാതുയോ പാതുഭവന്തി; സബ്ബേസം ഏകം സച്ചം പാതുഭവതി; കസ്സചി ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അപരാനി തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അപരാനി നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി അപരാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി സത്തിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ചത്താരിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി; കസ്സചി തയോ ഹേതൂ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി ദ്വേ ഹേതൂ പാതുഭവന്തി; കസ്സചി [കേചി (സ്യാ.)] അഹേതുകാ പാതുഭവന്തി; സബ്ബേസം ചത്താരോ ആഹാരാ പാതുഭവന്തി; സബ്ബേസം ഏകോ ഫസ്സോ പാതുഭവതി; സബ്ബേസം ഏകാ വേദനാ… ഏകാ സഞ്ഞാ… ഏകാ ചേതനാ… ഏകം ചിത്തം പാതുഭവതി.

൧൦൦൮. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ സബ്ബേസം കതമേ പഞ്ചക്ഖന്ധാ പാതുഭവന്തി? രൂപക്ഖന്ധോ…പേ… വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ – കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ സബ്ബേസം ഇമേ പഞ്ചക്ഖന്ധാ പാതുഭവന്തി.

൧൦൦൯. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ഏകാദസായതനാനി പാതുഭവന്തി? കാമാവചരാനം ദേവാനം, പഠമകപ്പികാനം മനുസ്സാനം, ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം, നേരയികാനം പരിപുണ്ണായതനാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏകാദസായതനാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, സോതായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ഏകാദസായതനാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി – രൂപായതനം, സോതായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അപരാനി ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ദസായതനാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ നവായതനാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ നവായതനാനി പാതുഭവന്തി – രൂപായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി നവായതനാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ സത്തായതനാനി പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ സത്തായതനാനി പാതുഭവന്തി – രൂപായതനം, ഗന്ധായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി സത്തായതനാനി പാതുഭവന്തി.

൧൦൧൦. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ഏകാദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി? കാമാവചരാനം ദേവാനം, പഠമകപ്പികാനം മനുസ്സാനം, ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം പരിപുണ്ണായതനാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏകാദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, സോതധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാ ഏകാദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി – രൂപധാതു, സോതധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അപരാ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാ ദസ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ നവ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ നവ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി – രൂപധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാ നവ ധാതുയോ പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ സത്ത ധാതുയോ പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ സത്ത ധാതുയോ പാതുഭവന്തി – രൂപധാതു, ഗന്ധധാതു, രസധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു, ധമ്മധാതു. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാ സത്ത ധാതുയോ പാതുഭവന്തി.

൧൦൧൧. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ സബ്ബേസം കതമം ഏകം സച്ചം പാതുഭവതി? ദുക്ഖസച്ചം – കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ സബ്ബേസം ഇദം ഏകം സച്ചം പാതുഭവതി.

൧൦൧൨. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? കാമാവചരാനം ദേവാനം, സഹേതുകാനം ഞാണസമ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ചുദ്ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? കാമാവചരാനം ദേവാനം സഹേതുകാനം ഞാണവിപ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അപരാനി തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? പഠമകപ്പികാനം മനുസ്സാനം സഹേതുകാനം ഞാണസമ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി തേരസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? പഠമകപ്പികാനം മനുസ്സാനം സഹേതുകാനം ഞാണവിപ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ദ്വാദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം സഹേതുകാനം ഞാണസമ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ദസിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം സഹേതുകാനം ഞാണവിപ്പയുത്താനം ഉപപത്തിക്ഖണേ നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം വാ ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം വാ, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അപരാനി നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം പരിപുണ്ണായതനാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി നവിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ അപരാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ സത്തിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഓപപാതികാനം പേതാനം, ഓപപാതികാനം അസുരാനം, ഓപപാതികാനം തിരച്ഛാനഗതാനം നേരയികാനം, ജച്ചന്ധബധിരാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ സത്തിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി സത്തിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം അഹേതുകാനം, ഠപേത്വാ നപുംസകാനം, ഉപപത്തിക്ഖണേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം വാ പുരിസിന്ദ്രിയം വാ, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.

കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ കസ്സ ചത്താരിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി? ഗബ്ഭസേയ്യകാനം സത്താനം അഹേതുകാനം, നപുംസകാനം ഉപപത്തിക്ഖണേ ചത്താരിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി – കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. കാമധാതുയാ ഉപപത്തിക്ഖണേ ഏതേസം ഇമാനി ചത്താരിന്ദ്രിയാനി പാതുഭവന്തി.