൯. നവകനിദ്ദേസോ

(൧) നവ ആഘാതവത്ഥൂനി

൯൬൦. തത്ഥ കതമാനി നവ ആഘാതവത്ഥൂനി? ‘‘അനത്ഥം മേ അചരീ’’തി ആഘാതോ ജായതി; ‘‘അനത്ഥം മേ ചരതീ’’തി ആഘാതോ ജായതി; ‘‘അനത്ഥം മേ ചരിസ്സതീ’’തി ആഘാതോ ജായതി; ‘‘പിയസ്സ മേ മനാപസ്സ അനത്ഥം അചരി’’…പേ… അനത്ഥം ചരതി…പേ… അനത്ഥം ചരിസ്സതീതി ആഘാതോ ജായതി; അപ്പിയസ്സ മേ അമനാപസ്സ അത്ഥം അചരി…പേ… അത്ഥം ചരതി…പേ… അത്ഥം ചരിസ്സതീതി ആഘാതോ ജായതി. ഇമാനി നവ ആഘാതവത്ഥൂനി.

(൨) നവ പുരിസമലാനി

൯൬൧. തത്ഥ കതമാനി നവ പുരിസമലാനി? കോധോ, മക്ഖോ, ഇസ്സാ, മച്ഛരിയം, മായാ, സാഠേയ്യം, മുസാവാദോ, പാപിച്ഛതാ, മിച്ഛാദിട്ഠി – ഇമാനി നവ പുരിസമലാനി.

(൩) നവവിധാ മാനാ

൯൬൨. തത്ഥ കതമേ നവവിധാ മാനാ? ‘‘സേയ്യസ്സ സേയ്യോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘സേയ്യസ്സ സദിസോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘സേയ്യസ്സ ഹീനോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘സദിസസ്സ സേയ്യോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘സദിസസ്സ സദിസോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘സദിസസ്സ ഹീനോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘ഹീനസ്സ സേയ്യോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘ഹീനസ്സ സദിസോഹമസ്മീ’’തി മാനോ, ‘‘ഹീനസ്സ ഹീനോഹമസ്മീ’’തി മാനോ – ഇമേ നവവിധാ മാനാ.

(൪) നവ തണ്ഹാമൂലകാ ധമ്മാ

൯൬൩. തത്ഥ കതമേ നവ തണ്ഹാമൂലകാ ധമ്മാ? തണ്ഹം പടിച്ച പരിയേസനാ, പരിയേസനം പടിച്ച ലാഭോ, ലാഭം പടിച്ച വിനിച്ഛയോ, വിനിച്ഛയം പടിച്ച ഛന്ദരാഗോ, ഛന്ദരാഗം പടിച്ച അജ്ഝോസാനം, അജ്ഝോസാനം പടിച്ച പരിഗ്ഗഹോ, പരിഗ്ഗഹം പടിച്ച മച്ഛരിയം, മച്ഛരിയം പടിച്ച ആരക്ഖോ, ആരക്ഖാധികരണം ദണ്ഡാദാന-സത്ഥാദാന-കലഹ-വിഗ്ഗഹവിവാദ-തുവംതുവം-പേസുഞ്ഞ-മുസാവാദാ അനേകേ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ സമ്ഭവന്തി – ഇമേ നവ തണ്ഹാമൂലകാ ധമ്മാ.

(൫) നവ ഇഞ്ജിതാനി

൯൬൪. തത്ഥ കതമാനി നവ ഇഞ്ജിതാനി? ‘‘അസ്മീ’’തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘അഹമസ്മീ’’തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘അയമഹമസ്മീ’’തി ഇഞ്ജിതമേതം ‘‘ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘രൂപീ ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം, ‘‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി ഇഞ്ജിതമേതം – ഇമാനി നവ ഇഞ്ജിതാനി.

(൬-൯) നവ മഞ്ഞിതാദീനി

൯൬൫. തത്ഥ കതമാനി നവ മഞ്ഞിതാനി… നവ ഫന്ദിതാനി… നവ പപഞ്ചിതാനി… നവ സങ്ഖതാനി? ‘‘അസ്മീ’’തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘അഹമസ്മീ’’തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘അയമഹമസ്മീ’’തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘രൂപീ ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘അരൂപീ ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘സഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘അസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം, ‘‘നേവസഞ്ഞീനാസഞ്ഞീ ഭവിസ്സ’’ന്തി സങ്ഖതമേതം – ഇമാനി നവ സങ്ഖതാനി.

നവകം.