൧. വിഭങ്ഗവാരോ
ഹേതുപച്ചയോ
൩൯൪. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – നോഉപാദാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – നോഉപാദാ ഹേതൂ ഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – നോഉപാദാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)
ആരമ്മണപച്ചയോ
൩൯൫. ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ചക്ഖും…പേ… കായം… രൂപേ…പേ… രസേ വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… രസായതനം ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ, ഉപാദാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം…പേ… സീലം …പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; പുബ്ബേ…പേ… ഝാനാ…പേ… അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖന്തി, ഫലം…പേ… നിബ്ബാനം…പേ… നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ, ഫലസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അരിയാ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിക്ഖമ്ഭിതേ കിലേസേ…പേ… പുബ്ബേ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബേ നോഉപാദാ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ചേതോപരിയഞാണേന നോഉപാദാചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി, ആകാസാനഞ്ചായതനം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസ്സ…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ; നോഉപാദാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
അധിപതിപച്ചയോ
൩൯൬. ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – ചക്ഖും…പേ… കായം… രൂപേ…പേ… രസേ വത്ഥും ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം…പേ… സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി…പേ… ഝാനാ വുട്ഠഹിത്വാ ഝാനം…പേ… അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ…പേ… ഫലം…പേ… നിബ്ബാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി. നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ, ഫലസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ; ഫോട്ഠബ്ബേ നോഉപാദാ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. സഹജാതാധിപതി – നോഉപാദാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – നോഉപാദാധിപതി ഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – നോഉപാദാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
അനന്തരപച്ചയാദി
൩൯൭. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ നോഉപാദാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നോഉപാദാ ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ…പേ… ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ… സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ (പടിച്ചസദിസം)… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ (പടിച്ചസദിസം)… നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (പച്ചയവാരേ നിസ്സയസദിസം).
ഉപനിസ്സയപച്ചയോ
൩൯൮. ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ചക്ഖുസമ്പദം…പേ… കായസമ്പദം… വണ്ണസമ്പദം… സദ്ദസമ്പദം… ഗന്ധസമ്പദം… രസസമ്പദം… ഭോജനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി, ചക്ഖുസമ്പദാ…പേ… കായസമ്പദാ… വണ്ണസമ്പദാ… സദ്ദസമ്പദാ… ഗന്ധസമ്പദാ… രസസമ്പദാ… ഭോജനം സദ്ധായ…പേ… ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, മാനം ജപ്പേതി, ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി; സീലം…പേ… പഞ്ഞം… രാഗം …പേ… പത്ഥനം… കായികം സുഖം… കായികം ദുക്ഖം… ഉതും… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം സദ്ധായ…പേ… ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
പുരേജാതപച്ചയോ
൩൯൯. ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… രസായതനം ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ…. വത്ഥുപുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം…പേ… വത്ഥു നോഉപാദാ ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണപുരേജാതം – ഫോട്ഠബ്ബേ അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മാ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ഫോട്ഠബ്ബായതനഞ്ച കായായതനഞ്ച കായവിഞ്ഞാണസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ; ഫോട്ഠബ്ബായതനഞ്ച വത്ഥു ച നോഉപാദാ ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
പച്ഛാജാതാസേവനപച്ചയാ
൪൦൦. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം പുച്ഛിതബ്ബം) പച്ഛാജാതാ നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം പുച്ഛിതബ്ബം) പച്ഛാജാതാ നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ… ഏകം.
കമ്മപച്ചയോ
൪൦൧. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നോഉപാദാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച കടത്താരൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ചേതനാ ഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നോഉപാദാ ചേതനാ ഉപാദാ കടത്താരൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നോഉപാദാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച കടത്താരൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
വിപാകപച്ചയോ
൪൦൨. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ നോഉപാദാ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… തീണി.
ആഹാരപച്ചയോ
൪൦൩. ഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം പുച്ഛിതബ്ബം) കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം പുച്ഛിതബ്ബം) കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – നോഉപാദാ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… (നോഉപാദാമൂലകേ തീണി, പടിസന്ധിക്ഖണേ തീണിപി കാതബ്ബാ). (൩)
ഇന്ദ്രിയപച്ചയോ
൪൦൪. ഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം ഉപാദാ കടത്താരൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം) ചക്ഖുന്ദ്രിയം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായിന്ദ്രിയം കായവിഞ്ഞാണസ്സ രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം നോഉപാദാ കടത്താരൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം) രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച കടത്താരൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ….
ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മാ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – ചക്ഖുന്ദ്രിയഞ്ച ചക്ഖുവിഞ്ഞാണഞ്ച ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… കായിന്ദ്രിയഞ്ച…പേ….
ഝാനപച്ചയാദി
൪൦൫. നോ ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി, മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ… ഏകം.
വിപ്പയുത്തപച്ചയോ
൪൦൬. ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു നോഉപാദാ ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം…പേ… വത്ഥു നോഉപാദാ ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ നോഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ നോഉപാദാ ഖന്ധാ നോഉപാദാ കടത്താരൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
അത്ഥിപച്ചയോ
൪൦൭. ഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം ഉപാദാ കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
ഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു നോഉപാദാ ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖും അനിച്ചതോ…പേ… (സംഖിത്തം. പുരേജാതസദിസം നിന്നാനാകരണം). കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം നോഉപാദാ കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
ഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
൪൦൮. നോഉപാദാ ധമ്മോ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതോ – നോഉപാദാ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഏകം മഹാഭൂതം തിണ്ണന്നം മഹാഭൂതാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ …പേ… ദ്വേ മഹാഭൂതാ ദ്വിന്നം മഹാഭൂതാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ (യാവ അസഞ്ഞസത്താ). പുരേജാതം – ഫോട്ഠബ്ബേ അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ഉപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
നോഉപാദാ ധമ്മോ ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതോ – നോഉപാദാ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; ദ്വേ ഖന്ധാ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)
൪൦൯. ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മാ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച ഉപാദാ കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)
ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മാ നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസഹഗതോ ഏകോ ഖന്ധോ ച ചക്ഖായതനഞ്ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ച…പേ… നോഉപാദാ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ച…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ നോഉപാദാ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ച…പേ…. പുരേജാതം – ഫോട്ഠബ്ബായതനഞ്ച കായായതനഞ്ച കായവിഞ്ഞാണസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. ഫോട്ഠബ്ബായതനഞ്ച വത്ഥു ച നോഉപാദാ ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ നോഉപാദാ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച നോഉപാദാ കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)
ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച ധമ്മാ ഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച നോഉപാദാ ധമ്മസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ ഉപാദാ കായസ്സ ച നോഉപാദാ കായസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നോഉപാദാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച ഉപാദാ ച നോഉപാദാ ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)