നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ

അഭിധമ്മപിടകേ

പട്ഠാനപാളി

(തതിയോ ഭാഗോ)

ധമ്മാനുലോമേ ദുകപട്ഠാനം

൧. ഹേതുഗോച്ഛകം

൧. ഹേതുദുകം

൧. പടിച്ചവാരോ

൧. പച്ചയാനുലോമം

൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയോ

൧. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – അലോഭം പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ, അദോസം പടിച്ച അലോഭോ അമോഹോ, അമോഹം പടിച്ച അലോഭോ അദോസോ, ലോഭം പടിച്ച മോഹോ, മോഹം പടിച്ച ലോഭോ, ദോസം പടിച്ച മോഹോ, മോഹം പടിച്ച ദോസോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി ഹേതുപച്ചയാ – അലോഭം പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം (ചക്കം). ലോഭം പടിച്ച മോഹോ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

൨. നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ പടിച്ച ദ്വേ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഖന്ധേ പടിച്ച വത്ഥു, വത്ഥും പടിച്ച ഖന്ധാ; ഏകം മഹാഭൂതം…പേ…. (൧)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – നഹേതൂ ഖന്ധേ പടിച്ച ഹേതൂ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… വത്ഥും പടിച്ച ഹേതൂ. (൨)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി ഹേതുപച്ചയാ – നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ ഹേതു ച ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ പടിച്ച ദ്വേ ഖന്ധാ ഹേതു ച ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥും പടിച്ച ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ. (൩)

൩. ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – അലോഭഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ (ചക്കം). ലോഭഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച മോഹോ, ദോസഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച മോഹോ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… അലോഭഞ്ച വത്ഥുഞ്ച പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ…പേ…. (൧)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ഹേതുപച്ചയാ – നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച ഹേതുഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ ച ഹേതുഞ്ച പടിച്ച ദ്വേ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥുഞ്ച ഹേതുഞ്ച പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ഖന്ധാ. (൨)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി ഹേതുപച്ചയാ – നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച അലോഭഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ അദോസോ അമോഹോ ച ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ ച അലോഭഞ്ച പടിച്ച ദ്വേ ഖന്ധാ അദോസോ അമോഹോ ച ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം (ചക്കം). നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച ലോഭഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ മോഹോ ച ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… വത്ഥുഞ്ച അലോഭഞ്ച പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ. (൩)

ആരമ്മണപച്ചയാദി

൪. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി ആരമ്മണപച്ചയാ (രൂപം ഛഡ്ഡേത്വാ അരൂപേയേവ നവ പഞ്ഹാ)… അധിപതിപച്ചയാ (പടിസന്ധി നത്ഥി, പരിപുണ്ണം) ഏകം മഹാഭൂതം പടിച്ച…പേ… മഹാഭൂതേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം ഉപാദാരൂപം… (ഇമം നാനം) അനന്തരപച്ചയാ… സമനന്തരപച്ചയാ… സഹജാതപച്ചയാ (സബ്ബേ മഹാഭൂതാ യാവ അസഞ്ഞസത്താ)… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയാ… നിസ്സയപച്ചയാ… ഉപനിസ്സയപച്ചയാ… പുരേജാതപച്ചയാ… ആസേവനപച്ചയാ (ദ്വീസുപി പടിസന്ധി നത്ഥി)… കമ്മപച്ചയാ… വിപാകപച്ചയാ (സംഖിത്തം)… അവിഗതപച്ചയാ.

൧. പച്ചയാനുലോമം

൨. സങ്ഖ്യാവാരോ

൫. ഹേതുയാ നവ, ആരമ്മണേ നവ (സബ്ബത്ഥ നവ), അവിഗതേ നവ (ഏവം ഗണേതബ്ബം).

അനുലോമം.

൨. പച്ചയപച്ചനീയം

൧. വിഭങ്ഗവാരോ

നഹേതുപച്ചയോ

൬. നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നഹേതുപച്ചയാ – അഹേതുകം നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ…പേ… അഹേതുകപടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഖന്ധേ പടിച്ച വത്ഥു, വത്ഥും പടിച്ച ഖന്ധാ; ഏകം മഹാഭൂതം…പേ… ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം…പേ….(൧)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നഹേതുപച്ചയാ – വിചികിച്ഛാസഹഗതേ ഉദ്ധച്ചസഹഗതേ ഖന്ധേ പടിച്ച വിചികിച്ഛാസഹഗതോ ഉദ്ധച്ചസഹഗതോ മോഹോ. (൨)

നആരമ്മണപച്ചയാദി

൭. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നആരമ്മണപച്ചയാ – ഹേതും പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നആരമ്മണപച്ചയാ – നഹേതൂ ഖന്ധേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… സബ്ബേ മഹാഭൂതാ…പേ…. (൧)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നആരമ്മണപച്ചയാ – ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ഖന്ധേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… നഅധിപതിപച്ചയാ… (പരിപുണ്ണം) നഅനന്തരപച്ചയാ… നസമനന്തരപച്ചയാ… നഅഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയാ… നഉപനിസ്സയപച്ചയാ.

നപുരേജാതപച്ചയോ

൮. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ അലോഭം പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ (ചക്കം). ലോഭം പടിച്ച മോഹോ, മോഹം പടിച്ച ലോഭോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ ഹേതും പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ഖന്ധാ, ഹേതും പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ അലോഭം പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ (ചക്കം). ലോഭം പടിച്ച മോഹോ സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ (ചക്കം); പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

൯. നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ…പേ… നഹേതൂ ഖന്ധേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ഏകം മഹാഭൂതം…പേ…. (൧)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ നഹേതൂ ഖന്ധേ പടിച്ച ഹേതൂ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ ഹേതു ച…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

൧൦. ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ അലോഭഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച അദോസോ അമോഹോ (ചക്കം). അരൂപേ ലോഭഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച മോഹോ (ചക്കം); പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച ഹേതുഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ…പേ… നഹേതൂ ഖന്ധേ ച ഹേതുഞ്ച പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം, ഹേതുഞ്ച മഹാഭൂതേ ച പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി നപുരേജാതപച്ചയാ – അരൂപേ നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച അലോഭഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ അദോസോ അമോഹോ ച…പേ… ദ്വേ ഖന്ധേ…പേ… (ചക്കം). നഹേതും ഏകം ഖന്ധഞ്ച ലോഭഞ്ച പടിച്ച തയോ ഖന്ധാ മോഹോ ച (ചക്കം); പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

നപച്ഛാജാതപച്ചയാദി

൧൧. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നപച്ഛാജാതപച്ചയാ… നആസേവനപച്ചയാ.

നകമ്മപച്ചയാദി

൧൨. ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നകമ്മപച്ചയാ – ഹേതും പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ചേതനാ. (൧)

നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നകമ്മപച്ചയാ – നഹേതൂ ഖന്ധേ പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ചേതനാ… ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം…പേ…. (൧)

ഹേതുഞ്ച നഹേതുഞ്ച ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നകമ്മപച്ചയാ – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ പടിച്ച സമ്പയുത്തകാ ചേതനാ. (൧)

ഹേതും ധമ്മം പടിച്ച ഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നവിപാകപച്ചയാ… നവ.

നആഹാരപച്ചയാദി

൧൩. നഹേതും ധമ്മം പടിച്ച നഹേതു ധമ്മോ ഉപ്പജ്ജതി നആഹാരപച്ചയാ – ബാഹിരം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം…പേ… നഇന്ദ്രിയപച്ചയാ – ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം … ഉതുസമുട്ഠാനം…പേ… അസഞ്ഞസത്താനം മഹാഭൂതേ പടിച്ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം, നഝാനപച്ചയാ – പഞ്ചവിഞ്ഞാണം …പേ… ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം…പേ… നമഗ്ഗപച്ചയാ – അഹേതുകം നഹേതും ഏകം ഖന്ധം പടിച്ച…പേ… ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം…പേ… നസമ്പയുത്തപച്ചയാ… നവിപ്പയുത്തപച്ചയാ… (നപുരേജാതസദിസം, അരൂപപഞ്ഹായേവ) നോനത്ഥിപച്ചയാ… നോവിഗതപച്ചയാ.

൨. പച്ചയപച്ചനീയം

൨. സങ്ഖ്യാവാരോ

സുദ്ധം

൧൪. നഹേതുയാ ദ്വേ, നആരമ്മണേ തീണി, നഅധിപതിയാ നവ, നഅനന്തരേ തീണി, നസമനന്തരേ തീണി, നഅഞ്ഞമഞ്ഞേ തീണി, നഉപനിസ്സയേ തീണി, നപുരേജാതേ നവ, നപച്ഛാജാതേ നവ, നആസേവനേ നവ, നകമ്മേ തീണി, നവിപാകേ നവ, നആഹാരേ ഏകം, നഇന്ദ്രിയേ ഏകം, നഝാനേ ഏകം, നമഗ്ഗേ ഏകം, നസമ്പയുത്തേ തീണി, നവിപ്പയുത്തേ നവ, നോനത്ഥിയാ തീണി, നോവിഗതേ തീണി (ഏവം ഗണേതബ്ബം).

പച്ചനീയം.

൩. പച്ചയാനുലോമപച്ചനീയം

ഹേതുദുകം

൧൫. ഹേതുപച്ചയാ നആരമ്മണേ തീണി, നഅധിപതിയാ നവ, നഅനന്തരേ തീണി…പേ… നഉപനിസ്സയേ തീണി, നപുരേജാതേ നവ, നപച്ഛാജാതേ നവ, നആസേവനേ നവ, നകമ്മേ തീണി, നവിപാകേ നവ, നസമ്പയുത്തേ തീണി, നവിപ്പയുത്തേ നവ, നോനത്ഥിയാ തീണി, നോവിഗതേ തീണി.

അനുലോമപച്ചനീയം.

൪. പച്ചയപച്ചനീയാനുലോമം

നഹേതുദുകം

൧൬. നഹേതുപച്ചയാ ആരമ്മണേ ദ്വേ, അനന്തരേ ദ്വേ…പേ… കമ്മേ ദ്വേ, വിപാകേ ഏകം, ആഹാരേ ദ്വേ, ഇന്ദ്രിയേ ദ്വേ, ഝാനേ ദ്വേ, മഗ്ഗേ ഏകം, സമ്പയുത്തേ ദ്വേ…പേ… അവിഗതേ ദ്വേ.

പച്ചനീയാനുലോമം.

൨-൬ സഹജാത-പച്ചയ-നിസ്സയ-സംസട്ഠ-സമ്പയുത്തവാരോ

(സഹജാതവാരോപി പച്ചയവാരോപി നിസ്സയവാരോപി പടിച്ചവാരസദിസായേവ പഞ്ഹാ. മഹാഭൂതേസു നിട്ഠിതേസു ‘‘വത്ഥും പച്ചയാ’’തി കാതബ്ബാ. പഞ്ചായതനാനി അനുലോമേപി പച്ചനീയേപി യഥാ ലബ്ഭന്തി തഥാ കാതബ്ബാ. സംസട്ഠവാരോപി സമ്പയുത്തവാരോപി പരിപുണ്ണോ. രൂപം നത്ഥി, അരൂപമേവ.)

൭. പഞ്ഹാവാരോ

൧. പച്ചയാനുലോമം

൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയോ

൧൭. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – അലോഭോ അദോസസ്സ അമോഹസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ (ചക്കം). ലോഭോ മോഹസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ, ദോസോ മോഹസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – അലോഭോ അദോസസ്സ അമോഹസ്സ സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ (ചക്കം). ലോഭോ മോഹസ്സ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

ആരമ്മണപച്ചയോ

൧൮. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതും ആരബ്ഭ ഹേതൂ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതും ആരബ്ഭ നഹേതൂ ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൨)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതും ആരബ്ഭ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൩)

൧൯. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം ദത്വാ സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി പച്ചവേക്ഖതി. ഝാനാ വുട്ഠഹിത്വാ…പേ… അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖന്തി, ഫലം…പേ… നിബ്ബാനം…പേ… നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ, ഫലസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അരിയാ നഹേതൂ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിക്ഖമ്ഭിതേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ കിലേസേ ജാനന്തി, ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും, നഹേതൂ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, ചേതോപരിയഞാണേന നഹേതുചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി. ആകാസാനഞ്ചായതനം [ആകാസാനഞ്ചായതനകിരിയം (സ്യാ.) ഏവമുപരിപി തീസു ഠാനേസു] വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസ്സ…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ…പേ… രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ …പേ… നഹേതൂ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം ദത്വാ (പഠമഗമനംയേവ, ആവജ്ജനാ നത്ഥി. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സാതി ഇദം നത്ഥി). (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം ദത്വാ സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, തം ആരബ്ഭ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി (തത്ഥ തത്ഥ ഠിതേന ഇമം കാതബ്ബം ദുതിയഗമനസദിസം). (൩)

൨൦. ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ആരബ്ഭ ഹേതൂ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൧)

ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ആരബ്ഭ നഹേതൂ ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൨)

ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ആരബ്ഭ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൩)

അധിപതിപച്ചയോ

൨൧. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതും ഗരും കത്വാ ഹേതൂ ഉപ്പജ്ജന്തി. സഹജാതാധിപതി – ഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഹേതൂനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതും ഗരും കത്വാ നഹേതൂ ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. സഹജാതാധിപതി – ഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതും ഗരും കത്വാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. സഹജാതാധിപതി – ഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതൂനഞ്ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൨൨. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം ദത്വാ (വിത്ഥാരേതബ്ബം യാവ. നഹേതൂ ഖന്ധാ). സഹജാതാധിപതി – നഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം ദത്വാ (സംഖിത്തം. യാവ വത്ഥു നഹേതൂ ച ഖന്ധാ താവ കാതബ്ബം). സഹജാതാധിപതി നഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഹേതൂനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം ദത്വാ സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, തം ഗരും കത്വാ നഹേതൂ ഖന്ധാ ച ഹേതൂ ച ഉപ്പജ്ജന്തി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി (യാവ വത്ഥു നഹേതൂ ഖന്ധാ, ച താവ കാതബ്ബം). സഹജാതാധിപതി – നഹേതു അധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതൂനഞ്ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൨൩. ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ ഹേതൂ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൧)

ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ നഹേതൂ ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൨)

ഹേതു ച നഹേതു ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – ഹേതുഞ്ച സമ്പയുത്തകേ ച ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി. (൩)

അനന്തരപച്ചയോ

൨൪. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഹേതൂനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നഹേതൂനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൨൫. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ നഹേതൂ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നഹേതൂനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ (സംഖിത്തം) നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ…. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ (നഹേതുമൂലകം തീണിപി ഏകസദിസം). (൩)

൨൬. ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഹേതൂനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നഹേതൂനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

സമനന്തരപച്ചയാദി

൨൭. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ (അനന്തരസദിസം.)… സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ (ഇമേ ദ്വേപി പടിച്ചസദിസാ. നിസ്സയപച്ചയോ പച്ചയവാരേ നിസ്സയപച്ചയസദിസോ.)

ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

൨൮. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ ഹേതൂനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ നഹേതൂനം ഖന്ധാനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൨൯. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ… പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി…പേ… ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി; സീലം…പേ… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം സദ്ധായ…പേ… ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ… പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം…പേ… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം സദ്ധായ…പേ… പത്ഥനായ മഗ്ഗസ്സ ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ… പകതൂപനിസ്സയോ (ദുതിയഉപനിസ്സയസദിസം). (൩)

൩൦. ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഹേതൂനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ നഹേതൂനം ഖന്ധാനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ …പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ഹേതൂനഞ്ച സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പുരേജാതപച്ചയോ

൩൧. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ…. വത്ഥുപുരേജാതം – ചക്ഖായതനം…പേ… കായായതനം…പേ… വത്ഥു നഹേതൂനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി; ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു ഹേതൂനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പച്ഛാജാതപച്ചയാദി

൩൨. ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ ഹേതൂ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ നഹേതൂ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ (അനന്തരസദിസം).

കമ്മപച്ചയോ

൩൩. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നഹേതു ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നഹേതു ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നഹേതു ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഹേതൂനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നഹേതു ചേതനാ വിപാകാനം ഹേതൂനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – നഹേതു ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതൂനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. നാനാക്ഖണികാ – നഹേതു ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം ഹേതൂനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

വിപാകപച്ചയോ

൩൪. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ അലോഭോ അദോസസ്സ അമോഹസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ (പടിച്ചവാരസദിസം. വിപാകവിഭങ്ഗേ നവ പഞ്ഹാ).

ആഹാരപച്ചയോ

൩൫. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – നഹേതൂ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ കായസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – നഹേതൂ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഹേതൂനം ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – നഹേതൂ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതൂനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

ഇന്ദ്രിയപച്ചയോ

൩൬. ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… (ഹേതുമൂലകേ തീണി).

നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – നഹേതൂ ഇന്ദ്രിയാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… ചക്ഖുന്ദ്രിയം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായിന്ദ്രിയം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം കടത്താരൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ (ഏവം ഇന്ദ്രിയപച്ചയാ വിത്ഥാരേതബ്ബാ. നവ).

ഝാനപച്ചയാദി

൩൭. നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

ഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (ഇമേസു ദ്വീസു നവ.)

വിപ്പയുത്തപച്ചയോ

൩൮. ഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – ഹേതൂ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ ഹേതൂ കടത്താരൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. ഹേതൂ വത്ഥുസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – ഹേതൂ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നഹേതൂ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ നഹേതൂ ഖന്ധാ കടത്താരൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ…പേ… വത്ഥു ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ, വത്ഥു നഹേതൂനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നഹേതൂ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു ഹേതൂനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു ഹേതൂനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഹേതു ധമ്മോ ഹേതുസ്സ ച നഹേതുസ്സ ച ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു ഹേതൂനം സമ്പയുത്തകാനഞ്ച ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

ഹേതൂ ച നഹേതൂ ച ധമ്മാ നഹേതുസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ കടത്താരൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – ഹേതൂ ച സമ്പയുത്തകാ ച ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അത്ഥിപച്ചയാദി