൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയോ

൯൦. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഹേതൂ സപ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ഹേതൂ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഹേതൂ കടത്താരൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൯൧. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഹേതൂ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ.

ആരമ്മണപച്ചയോ

൯൨. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി, അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി, വിചികിച്ഛാ ഉപ്പജ്ജതി, ഉദ്ധച്ചം ഉപ്പജ്ജതി, ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – സേക്ഖാ ഫലം പച്ചവേക്ഖന്തി, വിപാകേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, ചേതോപരിയഞാണേന വിപാകചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനന്തി. വിപാകാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരഹാ ഫലം പച്ചവേക്ഖതി, വിപാകേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി, ചേതോപരിയഞാണേന വിപാകചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി. വിപാകാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൯൩. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം ദത്വാ സീലം സമാദിയിത്വാ ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി പച്ചവേക്ഖതി, ഝാനാ വുട്ഠഹിത്വാ ഝാനം പച്ചവേക്ഖതി, സേക്ഖാ ഗോത്രഭും പച്ചവേക്ഖന്തി, വോദാനം പച്ചവേക്ഖന്തി, സേക്ഖാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖന്തി, സേക്ഖാ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിക്ഖമ്ഭിതേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖന്തി, പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ കിലേസേ ജാനന്തി, വിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, ചേതോപരിയഞാണേന വിപാകധമ്മധമ്മചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനന്തി. ആകാസാനഞ്ചായതനകുസലം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനകുസലസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനകുസലം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകുസലസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. ആകാസാനഞ്ചായതനകുസലം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനവിപാകസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനകുസലം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനവിപാകസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരഹാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി പച്ചവേക്ഖതി. അരഹാ പഹീനേ കിലേസേ പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ കിലേസേ ജാനാതി, വിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി, ചേതോപരിയഞാണേന വിപാകധമ്മധമ്മചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി. ആകാസാനഞ്ചായതനകുസലം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനകിരിയസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനകുസലം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകിരിയസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൯൪. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരഹാ നിബ്ബാനം പച്ചവേക്ഖതി. നിബ്ബാനം ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അരഹാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി. സോതം… ഘാനം… ജിവ്ഹം… കായം… രൂപേ… സദ്ദേ… ഗന്ധേ… രസേ … ഫോട്ഠബ്ബേ… വത്ഥും… നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി, ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, ചേതോപരിയഞാണേന നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി. ആകാസാനഞ്ചായതനകിരിയം വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനകിരിയസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനകിരിയം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകിരിയസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – നിബ്ബാനം ഫലസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. സോതം… ഘാനം… ജിവ്ഹം… കായം… രൂപേ… സദ്ദേ… ഗന്ധേ… രസേ… ഫോട്ഠബ്ബേ… വത്ഥും… നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – സേക്ഖാ നിബ്ബാനം പച്ചവേക്ഖന്തി; നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദതി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. സോതം…പേ… നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി…പേ… ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സന്തി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണന്തി, ചേതോപരിയഞാണേന നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനന്തി. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ഇദ്ധിവിധഞാണസ്സ, ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അധിപതിപച്ചയോ

൯൫. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – വിപാകാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – സേക്ഖാ ഫലം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിപാകേ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – അരഹാ ഫലം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി. സഹജാതാധിപതി – വിപാകാധിപതി ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – വിപാകാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൪)

൯൬. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം ദത്വാ സീലം സമാദിയിത്വാ ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, ഝാനാ വുട്ഠഹിത്വാ ഝാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, സേക്ഖാ ഗോത്രഭും ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, വോദാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, സേക്ഖാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, വിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി,. സഹജാതാധിപതി – വിപാകധമ്മധമ്മാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – അരഹാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി. സഹജാതാധിപതി – വിപാകധമ്മധമ്മാധിപതി ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – വിപാകധമ്മധമ്മാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – അരഹാ നിബ്ബാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി. സഹജാതാധിപതി – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – നിബ്ബാനം ഫലസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – സേക്ഖാ നിബ്ബാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി. നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ചക്ഖും ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി; തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. സോതം…പേ… നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മേ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി; തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. (൩)

അനന്തരപച്ചയോ

൯൭. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ വിപാകാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം വിപാകാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. പഞ്ചവിഞ്ഞാണം വിപാകമനോധാതുയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. വിപാകമനോധാതു വിപാകമനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. ഭവങ്ഗം ആവജ്ജനായ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. വിപാകമനോവിഞ്ഞാണധാതു കിരിയമനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ … അനുലോമം വോദാനസ്സ… ഗോത്രഭു മഗ്ഗസ്സ… വോദാനം മഗ്ഗസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ വുട്ഠാനസ്സ… മഗ്ഗോ ഫലസ്സ… സേക്ഖാനം അനുലോമം ഫലസമാപത്തിയാ… നിരോധാ വുട്ഠഹന്തസ്സ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകുസലം ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – ആവജ്ജനാ പഞ്ചന്നം വിഞ്ഞാണാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ വുട്ഠാനസ്സ, അരഹതോ അനുലോമം ഫലസമാപത്തിയാ… നിരോധാ വുട്ഠഹന്തസ്സ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകിരിയം ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – ആവജ്ജനാ വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

സമനന്തരപച്ചയോ

൯൮. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ (അനന്തരസദിസം).

സഹജാതപച്ചയോ

൯൯. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ…പേ… തീണി.

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ…പേ… ഏകം മഹാഭൂതം…പേ… ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം ഏകം മഹാഭൂതം…പേ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ…. (൧)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച കടത്താരൂപാനം സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയോ

൧൦൦. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം വത്ഥുസ്സ ച അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ…. (൩)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം…പേ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം…പേ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം…പേ…. (൨)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച…പേ…. (൧) (സത്ത പഞ്ഹാ).

നിസ്സയപച്ചയോ

൧൦൧. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ… തീണി.

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ…പേ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ…പേ… ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ, വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം…പേ…. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – വത്ഥു വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം…പേ…. (൩)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസഹഗതോ ഏകോ ഖന്ധോ ച ചക്ഖായതനഞ്ച…പേ… കായവിഞ്ഞാണസഹഗതോ ഏകോ ഖന്ധോ ച കായായതനഞ്ച…പേ… വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം… പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച…പേ…. (൧)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ…പേ… വിപാകാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച…പേ… (സംഖിത്തം) പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച…പേ…. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം…. (൨) (തേരസ പഞ്ഹാ).

ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

൧൦൨. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – കായികം സുഖം കായികസ്സ സുഖസ്സ, കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. കായികം ദുക്ഖം കായികസ്സ സുഖസ്സ, കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. ഫലസമാപത്തി കായികസ്സ സുഖസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – കായികം സുഖം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. കായികം ദുക്ഖം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. കായികം സുഖം കായികം ദുക്ഖം സദ്ധായ…പേ… പത്ഥനായ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – അരഹാ കായികം സുഖം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം കിരിയസമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, ഉപ്പന്നം സമാപജ്ജതി, സങ്ഖാരേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി, കായികം ദുക്ഖം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം കിരിയസമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, ഉപ്പന്നം സമാപജ്ജതി…പേ…. (൩)

൧൦൩. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… മാനം ജപ്പേതി… ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി. സീലം… സുതം… ചാഗം… പഞ്ഞം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി. രാഗം… ദോസം… മോഹം… മാനം… ദിട്ഠിം… പത്ഥനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, പാണം ഹനതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി…പേ… സദ്ധാ…പേ… പത്ഥനാ സദ്ധായ… സീലസ്സ…പേ… പത്ഥനായ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. പഠമസ്സ ഝാനസ്സ പരികമ്മം പഠമസ്സ…പേ… നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ പരികമ്മം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ…പേ… പഠമം ഝാനം ദുതിയസ്സ…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസ്സ…പേ… പഠമസ്സ മഗ്ഗസ്സ പരികമ്മം പഠമസ്സ…പേ… ചതുത്ഥസ്സ മഗ്ഗസ്സ പരികമ്മം ചതുത്ഥസ്സ…പേ… പഠമോ മഗ്ഗോ ദുതിയസ്സ…പേ… തതിയോ മഗ്ഗോ ചതുത്ഥസ്സ മഗ്ഗസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. സേക്ഖാ മഗ്ഗം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം കുസലസമാപത്തിം ഉപ്പാദേന്തി…പേ… മഗ്ഗോ സേക്ഖാനം അത്ഥപ്പടിസമ്ഭിദായ…പേ… ഠാനാഠാനകോസല്ലസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. പാണാതിപാതോ പാണാതിപാതസ്സ…പേ… മിച്ഛാദിട്ഠിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… മിച്ഛാദിട്ഠി മിച്ഛാദിട്ഠിയാ…പേ… ബ്യാപാദസ്സ…പേ… മാതുഘാതികമ്മം മാതുഘാതികമ്മസ്സ…പേ… നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ…പേ… നിയതമിച്ഛാദിട്ഠി നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിയാ…പേ… സങ്ഘഭേദകകമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ അത്താനം ആതാപേതി പരിതാപേതി, പരിയിട്ഠിമൂലകം ദുക്ഖം പച്ചനുഭോതി…പേ… പത്ഥനം ഉപനിസ്സായ അത്താനം ആതാപേതി പരിതാപേതി …പേ… സദ്ധാ…പേ… പത്ഥനാ കായികസ്സ സുഖസ്സ, കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. കുസലാകുസലം കമ്മം വിപാകസ്സ [കമ്മവിപാകസ്സ (സ്യാ.)] ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. മഗ്ഗോ ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – അരഹാ മഗ്ഗം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം കിരിയസമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, ഉപ്പന്നം സമാപജ്ജതി, സങ്ഖാരേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സതി. മഗ്ഗോ അരഹതോ അത്ഥപ്പടിസമ്ഭിദായ…പേ… ഠാനാഠാനകോസല്ലസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൧൦൪. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – അരഹാ ഉതും… ഭോജനം… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ അനുപ്പന്നം കിരിയസമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി…പേ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – ഉതു… ഭോജനം… സേനാസനം, കായികസ്സ സുഖസ്സ, കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ …പേ….

പകതൂപനിസ്സയോ – ഉതും ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. ഭോജനം… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി. ഉതു… ഭോജനം… സേനാസനം സദ്ധായ…പേ… പത്ഥനായ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പുരേജാതപച്ചയോ

൧൦൫. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം.

ആരമ്മണപുരേജാതം – അരഹാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ…പേ… കായം… രൂപേ… ഫോട്ഠബ്ബേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം…പേ… ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം…പേ…. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം.

ആരമ്മണപുരേജാതം – സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ അനത്തതോ വിപസ്സന്തി, അസ്സാദേന്തി അഭിനന്ദന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. സോതം…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… തദാരമ്മണതാ ഉപ്പജ്ജതി. രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ പുരേജാത…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ…. വത്ഥുപുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം.

ആരമ്മണപുരേജാതം – സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും…പേ… ആരബ്ഭ രാഗോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. സോതം…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം…പേ… ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം…പേ… ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം…പേ….

വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

പച്ഛാജാതപച്ചയോ

൧൦൬. വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – പച്ഛാജാതാ വിപാകാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ…. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ…. (൧)

ആസേവനപച്ചയോ

൧൦൭. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം…പേ… അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ… അനുലോമം വോദാനസ്സ… ഗോത്രഭു മഗ്ഗസ്സ… വോദാനം മഗ്ഗസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ…പേ… പച്ചയോ. (൧)

കമ്മപച്ചയോ

൧൦൮. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ചേതനാ…പേ…. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ചേതനാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ചേതനാ കടത്താരൂപാനം…പേ… ചേതനാ വത്ഥുസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ കടത്താരൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൪)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൫)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകപച്ചയോ

൧൦൯. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ കടത്താരൂപാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ. ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ…പേ…. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

ആഹാരപച്ചയോ

൧൧൦. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകാ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം… തീണി. (പടിസന്ധിപി ഇമേസം തിണ്ണന്നം കാതബ്ബാ.)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ആഹാരാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനഞ്ച രൂപാനം ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ; കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ കായസ്സ ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഇന്ദ്രിയപച്ചയോ

൧൧൧. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി (പടിസന്ധി കാതബ്ബാ [കാതബ്ബം (സീ.)].) വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഇന്ദ്രിയാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ; രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം കടത്താരൂപാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – ചക്ഖുന്ദ്രിയം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ; കായിന്ദ്രിയം…പേ…. (൨)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ – ചക്ഖുന്ദ്രിയഞ്ച ചക്ഖുവിഞ്ഞാണഞ്ച ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… കായിന്ദ്രിയഞ്ച കായവിഞ്ഞാണഞ്ച കായവിഞ്ഞാണസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഝാനപച്ചയോ

൧൧൨. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ … തീണി.

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഝാനങ്ഗാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ.

മഗ്ഗപച്ചയോ

൧൧൩. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ മഗ്ഗങ്ഗാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ.

സമ്പയുത്തപച്ചയോ

൧൧൪. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ… വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ.

വിപ്പയുത്തപച്ചയോ

൧൧൫. വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ കടത്താരൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ; ഖന്ധാ വത്ഥുസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – വത്ഥു വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അത്ഥിപച്ചയോ

൧൧൬. വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം…പേ…. (൧)

വിപാകോ ധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ…പേ… സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകോ ധമ്മോ വിപാകസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ… പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (൩)

൧൧൭. വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

വിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം. സഹജാതാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – വിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

വിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ ച…പേ… വിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…. (൩)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ …പേ… സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതോ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ഏകോ ഖന്ധോ തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ…പേ… ദ്വേ ഖന്ധാ ദ്വിന്നം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; ഏകം മഹാഭൂതം…പേ… മഹാഭൂതാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കടത്താരൂപാനം ഉപാദാരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. ബാഹിരം… ആഹാരസമുട്ഠാനം… ഉതുസമുട്ഠാനം… അസഞ്ഞസത്താനം ഏകം മഹാഭൂതം…പേ….

പുരേജാതം – അരഹാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ…പേ… സോതം…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, വത്ഥു നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ.

പച്ഛാജാതാ – നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ ഖന്ധാ പുരേജാതസ്സ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; കബളീകാരോ ആഹാരോ ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ; രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതം – പടിസന്ധിക്ഖണേ വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ…പേ… അസ്സാദേന്തി; തം ആരബ്ഭ രാഗോ…പേ… ദോമനസ്സം…പേ… കുസലാകുസലേ നിരുദ്ധേ വിപാകോ തദാരമ്മണതാ…പേ… സോതം…പേ… വത്ഥും…പേ… വിപാകോ തദാരമ്മണതാ…പേ… രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… വത്ഥു വിപാകാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ വിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – സേക്ഖാ വാ പുഥുജ്ജനാ വാ ചക്ഖും അനിച്ചതോ…പേ… അസ്സാദേന്തി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. സോതം…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ…പേ… വത്ഥു വിപാകധമ്മധമ്മാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൧൧൮. വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ വിപാകസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം. സഹജാതോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസഹഗതോ ഏകോ ഖന്ധോ ച ചക്ഖായതനഞ്ച തിണ്ണന്നം…പേ… കായവിഞ്ഞാണസഹഗതോ…പേ… വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം ഖന്ധാനം…പേ… പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകോ ഏകോ ഖന്ധോ ച വത്ഥു ച തിണ്ണന്നം…പേ…. (൧)

വിപാകോ ച നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ ച ധമ്മാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പടിസന്ധിക്ഖണേ വിപാകാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ.

പച്ഛാജാതാ – വിപാകാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ കായസ്സ…പേ… പച്ഛാജാതാ വിപാകാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)