൩. ഓധിസോകഥാ

൨൭൪. ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീതി? ആമന്താ. സോതാപത്തിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ പുഗ്ഗലോ ദുക്ഖദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? സക്കായദിട്ഠിം വിചികിച്ഛം സീലബ്ബതപരാമാസം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സോതാപന്നോ, ഏകദേസം ന സോതാപന്നോ, ഏകദേസം സോതാപത്തിഫലപ്പത്തോ [സോതാപത്തിഫലം പത്തോ (?)] പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം സത്തക്ഖത്തുപരമോ, കോലങ്കോലോ, ഏകബീജീ, ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദേന സമന്നാഗതോ, ധമ്മേ…പേ… സങ്ഘേ…പേ… അരിയകന്തേഹി സീലേഹി സമന്നാഗതോ ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി ന സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമുദയദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? സക്കായദിട്ഠിം ജഹതി, വിചികിച്ഛം സീലബ്ബതപരാമാസം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സോതാപന്നോ, ഏകദേസം ന സോതാപന്നോ…പേ… ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി സമന്നാഗതോ, ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി ന സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നിരോധദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? വിചികിച്ഛം സീലബ്ബതപരാമാസം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സോതാപന്നോ, ഏകദേസം ന സോതാപന്നോ…പേ… ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി സമന്നാഗതോ, ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി ന സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മഗ്ഗദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? സീലബ്ബതപരാമാസം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സോതാപന്നോ, ഏകദേസം ന സോതാപന്നോ, ഏകദേസം സോതാപത്തിഫലപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം സത്തക്ഖത്തുപരമോ, കോലങ്കോലോ, ഏകബീജീ, ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദേന സമന്നാഗതോ, ധമ്മേ…പേ… സങ്ഘേ…പേ… അരിയകന്തേഹി സീലേഹി സമന്നാഗതോ, ഏകദേസം അരിയകന്തേഹി സീലേഹി ന സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൨൭൫. സകദാഗാമിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ പുഗ്ഗലോ ദുക്ഖദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? ഓളാരികം കാമരാഗം ജഹതി, ഓളാരികം ബ്യാപാദം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സകദാഗാമീ, ഏകദേസം ന സകദാഗാമീ, ഏകദേസം സകദാഗാമിഫലപ്പത്തോ [സകദാഗാമിഫലം പത്തോ (?)] പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമുദയദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? ഓളാരികം കാമരാഗം ജഹതി, ഓളാരികം ബ്യാപാദം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സകദാഗാമീ, ഏകദേസം ന സകദാഗാമീ, ഏകദേസം സകദാഗാമിഫലപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നിരോധദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? ഓളാരികം ബ്യാപാദം ജഹതി, തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സകദാഗാമീ, ഏകദേസം ന സകദാഗാമീ, ഏകദേസം സകദാഗാമിഫലപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മഗ്ഗദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? ഓളാരികം ബ്യാപാദം ജഹതി, തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം സകദാഗാമീ, ഏകദേസം ന സകദാഗാമീ, ഏകദേസം സകദാഗാമിഫലപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൨൭൬. അനാഗാമിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ പുഗ്ഗലോ ദുക്ഖദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? അണുസഹഗതം കാമരാഗം ജഹതി, അണുസഹഗതം ബ്യാപാദം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അനാഗാമീ, ഏകദേസം ന അനാഗാമീ, ഏകദേസം അനാഗാമിഫലപ്പത്തോ [അനാഗാമിഫലം പത്തോ (?)] പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം അന്തരാപരിനിബ്ബായീ, ഉപഹച്ചപരിനിബ്ബായീ, അസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ, സസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ, ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീ, ഏകദേസം ന ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമുദയദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? അണുസഹഗതം കാമരാഗം ജഹതി, അണുസഹഗതം ബ്യാപാദം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അനാഗാമീ, ഏകദേസം ന അനാഗാമീ…പേ… ഏകദേസം ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീ, ഏകദേസം ന ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നിരോധദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? അണുസഹഗതം ബ്യാപാദം ജഹതി, തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അനാഗാമീ, ഏകദേസം ന അനാഗാമീ…പേ… ഏകദേസം ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീ, ഏകദേസം ന ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മഗ്ഗദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അനാഗാമീ, ഏകദേസം ന അനാഗാമീ, ഏകദേസം അനാഗാമിഫലപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം അന്തരാപരിനിബ്ബായീ, ഉപഹച്ചപരിനിബ്ബായീ, അസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ, സസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ, ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീ, ഏകദേസം ന ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൨൭൭. അരഹത്തസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ പുഗ്ഗലോ ദുക്ഖദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? രൂപരാഗം അരൂപരാഗം മാനം ഉദ്ധച്ചം അവിജ്ജം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അരഹാ, ഏകദേസം ന അരഹാ, ഏകദേസം അരഹത്തപ്പത്തോ [അരഹത്തം പത്തോ (?)] പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം വീതരാഗോ വീതദോസോ വീതമോഹോ കതകരണീയോ ഓഹിതഭാരോ അനുപ്പത്തസദത്ഥോ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനോ സമ്മദഞ്ഞാവിമുത്തോ ഉക്ഖിത്തപലിഘോ സങ്കിണ്ണപരിഖോ അബ്ബൂള്ഹേസികോ നിരഗ്ഗളോ അരിയോ പന്നദ്ധജോ പന്നഭാരോ വിസഞ്ഞുത്തോ സുവിജിതവിജയോ, ദുക്ഖം തസ്സ പരിഞ്ഞാതം, സമുദയോ പഹീനോ, നിരോധോ സച്ഛികതോ, മഗ്ഗോ ഭാവിതോ, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിഞ്ഞാതം, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിഞ്ഞാതം, പഹാതബ്ബം പഹീനം, ഭാവേതബ്ബം ഭാവിതം, സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം, (ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം,) [( ) (?)] ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം ന സച്ഛികതന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമുദയദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? രൂപരാഗം അരൂപരാഗം ജഹതി, മാനം ഉദ്ധച്ചം അവിജ്ജം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അരഹാ, ഏകദേസം ന അരഹാ…പേ… ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം, ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം ന സച്ഛികതന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നിരോധദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? മാനം ജഹതി, ഉദ്ധച്ചം അവിജ്ജം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ഏകദേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അരഹാ, ഏകദേസം ന അരഹാ …പേ… ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം, ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം ന സച്ഛികതന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മഗ്ഗദസ്സനേന കിം ജഹതീതി? ഉദ്ധച്ചം അവിജ്ജം തദേകട്ഠേ ച കിലേസേ ജഹതീതി. ഏകദേസം അരഹാ, ഏകദേസം ന അരഹാ, ഏകദേസം അരഹത്തപ്പത്തോ പടിലദ്ധോ അധിഗതോ സച്ഛികതോ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം ന കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, ഏകദേസം വീതരാഗോ വീതദോസോ വീതമോഹോ കതകരണീയോ ഓഹിതഭാരോ അനുപ്പത്തസദത്ഥോ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനോ സമ്മദഞ്ഞാവിമുത്തോ ഉക്ഖിത്തപലിഘോ സങ്കിണ്ണപരിഖോ അബ്ബൂള്ഹേസികോ നിരഗ്ഗളോ അരിയോ പന്നദ്ധജോ പന്നഭാരോ വിസഞ്ഞുത്തോ സുവിജിതവിജയോ, ദുക്ഖം തസ്സ പരിഞ്ഞാതം, സമുദയോ പഹീനോ, നിരോധോ സച്ഛികതോ, മഗ്ഗോ ഭാവിതോ, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിഞ്ഞാതം, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിഞ്ഞാതം, പഹാതബ്ബം പഹീനം, ഭാവേതബ്ബം ഭാവിതം, സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം, ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം സച്ഛികതം, ഏകദേസം സച്ഛികാതബ്ബം ന സച്ഛികതന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൨൭൮. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘അനുപുബ്ബേന മേധാവീ, ഥോകം ഥോകം ഖണേ ഖണേ;

കമ്മാരോ രജതസ്സേവ, നിദ്ധമേ മലമത്തനോ’’തി [ധ. പ. ൨൩൯ ധമ്മപദേ].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീ’’തി.

ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘സഹാവസ്സ ദസ്സനസമ്പദായ,

തയസ്സു ധമ്മാ ജഹിതാ ഭവന്തി;

സക്കായദിട്ഠീ വിചികിച്ഛിതഞ്ച,

സീലബ്ബതം വാപി യദത്ഥി കിഞ്ചി;

ചതൂഹപായേഹി ച വിപ്പമുത്തോ,

ഛച്ചാഭിഠാനാനി അഭബ്ബ [അഭബ്ബോ (സീ. സ്യാ.)] കാതു’’ന്തി [ഖു. പാ. ൬.൧൦; സു. നി. ൨൩൩].

ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘യസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ അരിയസാവകസ്സ വിരജം വീതമലം ധമ്മചക്ഖും ഉദപാദി – ‘യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം, സബ്ബം തം നിരോധധമ്മ’ന്തി, സഹ ദസ്സനുപ്പാദാ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകസ്സ തീണി സംയോജനാനി പഹീയന്തി – സക്കായദിട്ഠി വിചികിച്ഛാ സീലബ്ബതപരാമാസോ’’തി [അങ്ഗുത്തരനികായേ]. അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഓധിസോധിസോ കിലേസേ ജഹതീ’’തി.

ഓധിസോകഥാ നിട്ഠിതാ.