൨൦. വീസതിമവഗ്ഗോ
(൧൯൯) ൬. ഞാണകഥാ
൮൭൬. ദ്വാദസവത്ഥുകം ഞാണം ലോകുത്തരന്തി? ആമന്താ. ദ്വാദസ ലോകുത്തരഞാണാനീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ദ്വാദസ ലോകുത്തരഞാണാനീതി? ആമന്താ. ദ്വാദസ സോതാപത്തിമഗ്ഗാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ദ്വാദസ സോതാപത്തിമഗ്ഗാതി? ആമന്താ. ദ്വാദസ സോതാപത്തിഫലാനീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ദ്വാദസ സകദാഗാമിമഗ്ഗാ…പേ… അനാഗാമിമഗ്ഗാ…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ദ്വാദസ അരഹത്തമഗ്ഗാതി? ആമന്താ. ദ്വാദസ അരഹത്തഫലാനീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….
൮൭൭. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ദ്വാദസവത്ഥുകം ഞാണം ലോകുത്തര’’ന്തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘ഇദം ദുക്ഖം അരിയസച്ച’’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി, ഞാണം ഉദപാദി, പഞ്ഞാ ഉദപാദി, വിജ്ജാ ഉദപാദി, ആലോകോ ഉദപാദി. ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖം അരിയസച്ചം പരിഞ്ഞേയ്യ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… പരിഞ്ഞാതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘ഇദം ദുക്ഖസമുദയം [ദുക്ഖസമുദയോ (സ്യാ. കം. പീ.)] അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖസമുദയം അരിയസച്ചം പഹാതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… പഹീനന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘ഇദം ദുക്ഖനിരോധം [ദുക്ഖനിരോധാ (സ്യാ. കം. പീ.)] അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖനിരോധം അരിയസച്ചം സച്ഛികാതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… സച്ഛികതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘ഇദം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ അരിയസച്ചം ഭാവേതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ഭാവിതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദീ’’തി [മഹാവ. ൧൫; സം. നി. ൫.൧൦൮൧; പടി. മ. ൨.൩൦]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ദ്വാദസവത്ഥുകം ഞാണം ലോകുത്തരന്തി.
ഞാണകഥാ നിട്ഠിതാ.
വീസതിമവഗ്ഗോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
മാതുഘാതകോ ആനന്തരികോ പിതുഘാതകോ ആനന്തരികോ അരഹന്തഘാതകോ ആനന്തരികോ രുഹിരുപ്പാദകോ ആനന്തരികോ സങ്ഘഭേദകോ ആനന്തരികോ, നത്ഥി പുഥുജ്ജനസ്സ ഞാണം, നത്ഥി നിരയേസു നിരയപാലാ, അത്ഥി ദേവേസു തിരച്ഛാനഗതാ, പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, ദ്വാദസവത്ഥുകം ഞാണം ലോകുത്തരന്തി.
ചതുത്ഥോ പണ്ണാസകോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
നിഗ്ഗഹോ, പുഞ്ഞസഞ്ചയോ, അട്ഠാസി, അതീതേന ച മാതുഘാതകോ.