൨൦. വീസതിമവഗ്ഗോ

(൧൯൮) ൫. മഗ്ഗകഥാ

൮൭൨. പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. നനു അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ വുത്തോ ഭഗവതാ, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി…പേ… സമ്മാസമാധീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ വുത്തോ ഭഗവതാ, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി …പേ… സമ്മാസമാധി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോ’’തി.

പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘മഗ്ഗാനം അട്ഠങ്ഗികോ സേട്ഠോ, സച്ചാനം ചതുരോ പദാ;

വിരാഗോ സേട്ഠോ ധമ്മാനം, ദ്വിപദാനഞ്ച ചക്ഖുമാ’’തി [ധ. പ. ൨൭൩ ധമ്മപദേ].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി.

൮൭൩. സമ്മാവാചാ മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച ന മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാദിട്ഠി മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച ന മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സമ്മാവാചാ മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച ന മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാസങ്കപ്പോ…പേ… സമ്മാവായാമോ…പേ… സമ്മാസതി…പേ… സമ്മാസമാധി മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച ന മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമ്മാകമ്മന്തോ…പേ… സമ്മാആജീവോ മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച ന മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാദിട്ഠി…പേ… സമ്മാസമാധി മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച ന മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമ്മാദിട്ഠി മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാവാചാ മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സമ്മാദിട്ഠി മഗ്ഗങ്ഗം, സാ ച മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാകമ്മന്തോ…പേ… സമ്മാആജീവോ മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സമ്മാസങ്കപ്പോ…പേ… സമ്മാവായാമോ…പേ… സമ്മാസതി…പേ… സമ്മാസമാധി മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. സമ്മാവാചാ…പേ… സമ്മാകമ്മന്തോ…പേ… സമ്മാആജീവോ മഗ്ഗങ്ഗം, സോ ച മഗ്ഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൮൭൪. അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘പുബ്ബേവ ഖോ പനസ്സ കായകമ്മം വചീകമ്മം ആജീവോ സുപരിസുദ്ധോ ഹോതി; ഏവമസ്സായം അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛതീ’’തി [മ. നി. ൩.൪൩൧]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി.

൮൭൫. പഞ്ചങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘യസ്മിം ഖോ, സുഭദ്ദ, ധമ്മവിനയേ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ന ഉപലബ്ഭതി, സമണോപി തത്ഥ ന ഉപലബ്ഭതി, ദുതിയോപി തത്ഥ സമണോ ന ഉപലബ്ഭതി, തതിയോപി തത്ഥ സമണോ ന ഉപലബ്ഭതി, ചതുത്ഥോപി തത്ഥ സമണോ ന ഉപലബ്ഭതി. യസ്മിഞ്ച ഖോ, സുഭദ്ദ, ധമ്മവിനയേ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഉപലബ്ഭതി, സമണോപി തത്ഥ ഉപലബ്ഭതി, ദുതിയോപി…പേ… തതിയോപി…പേ… ചതുത്ഥോപി തത്ഥ സമണോ ഉപലബ്ഭതി. ഇമസ്മിം ഖോ, സുഭദ്ദ, ധമ്മവിനയേ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഉപലബ്ഭതി. ഇധേവ, സുഭദ്ദ, സമണോ, ഇധ ദുതിയോ സമണോ, ഇധ തതിയോ സമണോ, ഇധ ചതുത്ഥോ സമണോ. സുഞ്ഞാ പരപ്പവാദാ സമണേഭി അഞ്ഞേഹീ’’തി [ദീ. നി. ൨.൨൧൪]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോതി.

മഗ്ഗകഥാ നിട്ഠിതാ.