൧൮. അട്ഠാരസമവഗ്ഗോ

(൧൮൫) ൯. ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതികഥാ

൮൨൬. ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതി? ആമന്താ. രൂപേന രൂപം പസ്സതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… രൂപേന രൂപം പസ്സതീതി? ആമന്താ. രൂപേന രൂപം പടിവിജാനാതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… രൂപേന രൂപം പടിവിജാനാതീതി? ആമന്താ. രൂപം മനോവിഞ്ഞാണന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതി? ആമന്താ. അത്ഥി ചക്ഖുസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു നത്ഥി ചക്ഖുസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി നത്ഥി ചക്ഖുസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീ’’തി.

സോതേന സദ്ദം സുണാതീതി…പേ… ഘാനേന ഗന്ധം ഘായതീതി…പേ… ജിവ്ഹായ രസം സായതീതി…പേ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീതി? ആമന്താ. രൂപേന രൂപം ഫുസതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

രൂപേന രൂപം ഫുസതീതി? ആമന്താ. രൂപേന രൂപം പടിവിജാനാതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… രൂപേന രൂപം പടിവിജാനാതീതി? ആമന്താ. രൂപം മനോവിഞ്ഞാണന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ …പേ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീതി? ആമന്താ. അത്ഥി കായസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു നത്ഥി കായസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി നത്ഥി കായസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീ’’തി…പേ….

൮൨൭. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീ’’തി…പേ… ‘‘കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി…പേ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീ’’തി [മ. നി. ൧.൩൪൯; അ. നി. ൪.൩൭ (അട്ഠകഥാ പസ്സിതബ്ബാ)]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി…പേ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതീതി.

ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതീതികഥാ നിട്ഠിതാ.

അട്ഠാരസമവഗ്ഗോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ബുദ്ധോ ഭഗവാ മനുസ്സലോകേ അട്ഠാസി, ബുദ്ധേന ഭഗവതാ ധമ്മോ ദേസിതോ, നത്ഥി ബുദ്ധസ്സ ഭഗവതോ കരുണാ, ബുദ്ധസ്സ ഭഗവതോ ഉച്ചാരപസ്സാവോ അതിവിയ അഞ്ഞേ ഗന്ധജാതേ അധിഗ്ഗണ്ഹാതി, ഏകേന അരിയമഗ്ഗേന ചത്താരി സാമഞ്ഞഫലാനി സച്ഛികരോതി, ഝാനാ ഝാനം സങ്കമതി, അത്ഥി ഝാനന്തരികാ, സമാപന്നോ സദ്ദം സുണാതി, ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസതി.