൧൧. ഏകാദസമവഗ്ഗോ

(൧൧൨) ൭. ഇദ്ധിബലകഥാ

൬൨൧. ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. ഇദ്ധിമയികോ സോ ആയു, ഇദ്ധിമയികാ സാ ഗതി, ഇദ്ധിമയികോ സോ അത്തഭാവപ്പടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. അതീതം കപ്പം തിട്ഠേയ്യ, അനാഗതം കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. ദ്വേ കപ്പേ തിട്ഠേയ്യ, തയോ കപ്പേ തിട്ഠേയ്യ, ചത്താരോ കപ്പേ തിട്ഠേയ്യാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. സതി ജീവിതേ ജീവിതാവസേസേ തിട്ഠേയ്യ, അസതി ജീവിതേ ജീവിതാവസേസേ തിട്ഠേയ്യാതി? സതി ജീവിതേ ജീവിതാവസേസേ തിട്ഠേയ്യാതി. ഹഞ്ചി സതി ജീവിതേ ജീവിതാവസേസേ തിട്ഠേയ്യ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാ’’തി. അസതി ജീവിതേ ജീവിതാവസേസേ തിട്ഠേയ്യാതി, മതോ തിട്ഠേയ്യ, കാലങ്കതോ തിട്ഠേയ്യാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൬൨൨. ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. ഉപ്പന്നോ ഫസ്സോ മാ നിരുജ്ഝീതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ഉപ്പന്നാ വേദനാ…പേ… ഉപ്പന്നാ സഞ്ഞാ …പേ… ഉപ്പന്നാ ചേതനാ…പേ… ഉപ്പന്നം ചിത്തം… ഉപ്പന്നാ സദ്ധാ… ഉപ്പന്നം വീരിയം… ഉപ്പന്നാ സതി… ഉപ്പന്നോ സമാധി …പേ… ഉപ്പന്നാ പഞ്ഞാ മാ നിരുജ്ഝീതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. രൂപം നിച്ചം ഹോതൂതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… വേദനാ…പേ… സഞ്ഞാ… സങ്ഖാരാ… വിഞ്ഞാണം നിച്ചം ഹോതൂതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. ജാതിധമ്മാ സത്താ മാ ജായിംസൂതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ജരാധമ്മാ സത്താ മാ ജീരിംസൂതി…പേ… ബ്യാധിധമ്മാ സത്താ മാ ബ്യാധിയിംസൂതി…പേ… മരണധമ്മാ സത്താ മാ മീയിംസൂതി ലബ്ഭാ ഇദ്ധിയാ പഗ്ഗഹേതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൬൨൩. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘യസ്സ കസ്സചി, ആനന്ദ, ചത്താരോ ഇദ്ധിപാദാ ഭാവിതാ ബഹുലീകതാ യാനീകതാ വത്ഥുകതാ അനുട്ഠിതാ പരിചിതാ സുസമാരദ്ധാ, സോ ആകങ്ഖമാനോ കപ്പം വാ തിട്ഠേയ്യ കപ്പാവസേസം വാ’’തി [ദീ. നി. ൨.൧൬൬; സം. നി. ൫.൮൨൨; ഉദാ. ൫൧]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി.

൬൨൪. ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘ചതുന്നം, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാനം നത്ഥി കോചി പാടിഭോഗോ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ ദേവോ വാ മാരോ വാ ബ്രഹ്മാ വാ കോചി വാ ലോകസ്മിം! കതമേസം ചതുന്നം? ജരാധമ്മോ ‘‘മാ ജീരീ’’തി നത്ഥി കോചി പാടിഭോഗോ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ ദേവോ വാ മാരോ വാ ബ്രഹ്മാ വാ കോചി വാ ലോകസ്മിം. ബ്യാധിധമ്മോ ‘‘മാ ബ്യാധിയീ’’തി…പേ… മരണധമ്മോ ‘‘മാ മീയീ’’തി…പേ… യാനി ഖോ പന താനി പുബ്ബേ കതാനി പാപകാനി കമ്മാനി സംകിലേസികാനി പോനോബ്ഭവികാനി [പോനോഭവികാനി (സീ. പീ.)] സദരാനി [നിസ്സാരാനി (സീ. പീ. ക.), ദുക്ഖുദ്രയാനി (സ്യാ.)] ദുക്ഖവിപാകാനി ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാനി തേസം വിപാകോ ‘‘മാ നിബ്ബത്തീ’’തി നത്ഥി കോചി പാടിഭോഗോ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ ദേവോ വാ മാരോ വാ ബ്രഹ്മാ വാ കോചി വാ ലോകസ്മിം. ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം ധമ്മാനം നത്ഥി കോചി പാടിഭോഗോ സമണോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ ദേവോ വാ മാരോ വാ ബ്രഹ്മാ വാ കോചി വാ ലോകസ്മി’’ന്തി [അ. നി. ൪.൧൮൨]. അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഇദ്ധിബലേന സമന്നാഗതോ കപ്പം തിട്ഠേയ്യാ’’തി.

ഇദ്ധിബലകഥാ നിട്ഠിതാ.