൯. നവമവഗ്ഗോ
(൯൪) ൧൧. അതീതാനാഗതസമന്നാഗതകഥാ
൫൬൮. അതീതേന സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. നനു അതീതം നിരുദ്ധം വിഗതം വിപരിണതം അത്ഥങ്ഗതം അബ്ഭത്ഥങ്ഗതന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അതീതം നിരുദ്ധം വിഗതം വിപരിണതം അത്ഥങ്ഗതം അബ്ഭത്ഥങ്ഗതം, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അതീതേന സമന്നാഗതോ’’തി.
അനാഗതേന സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. നനു അനാഗതം അജാതം അഭൂതം അസഞ്ജാതം അനിബ്ബത്തം അനഭിനിബ്ബത്തം അപാതുഭൂതന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അനാഗതം അജാതം അഭൂതം അസഞ്ജാതം അനിബ്ബത്തം അനഭിനിബ്ബത്തം അപാതുഭൂതം, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അനാഗതേന സമന്നാഗതോ’’തി.
൫൬൯. അതീതേന രൂപക്ഖന്ധേന സമന്നാഗതോ, അനാഗതേന രൂപക്ഖന്ധേന സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേന രൂപക്ഖന്ധേന സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. തീഹി രൂപക്ഖന്ധേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അതീതേഹി പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി സമന്നാഗതോ, അനാഗതേഹി പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേഹി പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. പന്നരസഹി ഖന്ധേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….
അതീതേന ചക്ഖായതനേന സമന്നാഗതോ, അനാഗതേന ചക്ഖായതനേന സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേന ചക്ഖായതനേന സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. തീഹി ചക്ഖായതനേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അതീതേഹി ദ്വാദസഹി ആയതനേഹി സമന്നാഗതോ, അനാഗതേഹി ദ്വാദസഹി ആയതനേഹി സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേഹി ദ്വാദസഹി ആയതനേഹി സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. ഛത്തിംസായതനേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….
അതീതായ ചക്ഖുധാതുയാ സമന്നാഗതോ, അനാഗതായ ചക്ഖുധാതുയാ സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നായ ചക്ഖുധാതുയാ സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. തീഹി ചക്ഖുധാതൂഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അതീതാഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സമന്നാഗതോ, അനാഗതാഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നാഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. ചതുപഞ്ഞാസധാതൂഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….
അതീതേന ചക്ഖുന്ദ്രിയേന സമന്നാഗതോ, അനാഗതേന ചക്ഖുന്ദ്രിയേന സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേന ചക്ഖുന്ദ്രിയേന സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. തീഹി ചക്ഖുന്ദ്രിയേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അതീതേഹി ബാവീസതിന്ദ്രിയേഹി സമന്നാഗതോ, അനാഗതേഹി ബാവീസതിന്ദ്രിയേഹി സമന്നാഗതോ, പച്ചുപ്പന്നേഹി ബാവീസതിന്ദ്രിയേഹി സമന്നാഗതോതി? ആമന്താ. ഛസട്ഠിന്ദ്രിയേഹി സമന്നാഗതോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….
൫൭൦. ന വത്തബ്ബം – ‘‘അതീതാനാഗതേഹി സമന്നാഗതോ’’തി? ആമന്താ. നനു അത്ഥി അട്ഠവിമോക്ഖഝായീ ചതുന്നം ഝാനാനം നികാമലാഭീ നവന്നം അനുപുബ്ബവിഹാരസമാപത്തീനം ലാഭീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അത്ഥി അട്ഠവിമോക്ഖഝായീ ചതുന്നം ഝാനാനം നികാമലാഭീ നവന്നം അനുപുബ്ബവിഹാരസമാപത്തീനം ലാഭീ, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അതീതാനാഗതേഹി സമന്നാഗതോ’’തി.
അതീതാനാഗതസമന്നാഗതകഥാ നിട്ഠിതാ.
നവമവഗ്ഗോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
ആനിസംസദസ്സാവിസ്സ സംയോജനാനം പഹാനം, അമതാരമ്മണം സംയോജനം, രൂപം സാരമ്മണം, അനുസയാ അനാരമ്മണാ, ഏവമേവം ഞാണം, അതീതാനാഗതാരമ്മണം ചിത്തം, സബ്ബം ചിത്തം വിതക്കാനുപതിതം, സബ്ബസോ വിതക്കയതോ വിചാരയതോ വിതക്കവിപ്ഫാരോ സദ്ദോ, ന യഥാചിത്തസ്സ വാചാ, തഥേവ കായകമ്മം അതീതാനാഗതേഹി സമന്നാഗതോതി.