(൬൯) ൭. പഥവീ കമ്മവിപാകോതികഥാ

൪൯൨. പഥവീ കമ്മവിപാകോതി? ആമന്താ. സുഖവേദനിയാ ദുക്ഖവേദനിയാ അദുക്ഖമസുഖവേദനിയാ, സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, ഫസ്സേന സമ്പയുത്താ, വേദനായ സമ്പയുത്താ, സഞ്ഞായ സമ്പയുത്താ, ചേതനായ സമ്പയുത്താ, ചിത്തേന സമ്പയുത്താ, സാരമ്മണാ; അത്ഥി തായ ആവട്ടനാ [ആവജ്ജനാ (സ്യാ. കം.)] ആഭോഗോ സമന്നാഹാരോ മനസികാരോ ചേതനാ പത്ഥനാ പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു ന സുഖവേദനിയാ ന ദുക്ഖവേദനിയാ ന അദുക്ഖമസുഖവേദനിയാ, ന സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, ന ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, ന അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, ന ഫസ്സേന സമ്പയുത്താ, ന വേദനായ സമ്പയുത്താ, ന സഞ്ഞായ സമ്പയുത്താ, ന ചേതനായ സമ്പയുത്താ, ന ചിത്തേന സമ്പയുത്താ, അനാരമ്മണാ; നത്ഥി തായ ആവട്ടനാ ആഭോഗോ സമന്നാഹാരോ മനസികാരോ ചേതനാ പത്ഥനാ പണിധീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ന സുഖവേദനിയാ ന ദുക്ഖവേദനിയാ…പേ… അനാരമ്മണാ; നത്ഥി തായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഥവീ കമ്മവിപാകോ’’തി.

ഫസ്സോ കമ്മവിപാകോ, ഫസ്സോ സുഖവേദനിയോ ദുക്ഖവേദനിയോ അദുക്ഖമസുഖവേദനിയോ സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ ദുക്ഖായ…പേ… അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ ഫസ്സേന സമ്പയുത്തോ വേദനായ സമ്പയുത്തോ സഞ്ഞായ സമ്പയുത്തോ ചേതനായ സമ്പയുത്തോ ചിത്തേന സമ്പയുത്തോ സാരമ്മണോ; അത്ഥി തസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ആമന്താ. പഥവീ കമ്മവിപാകോ, പഥവീ സുഖവേദനിയാ ദുക്ഖവേദനിയാ അദുക്ഖമസുഖവേദനിയാ സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ ദുക്ഖായ…പേ… അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ ഫസ്സേന സമ്പയുത്താ വേദനായ സമ്പയുത്താ സഞ്ഞായ സമ്പയുത്താ ചേതനായ സമ്പയുത്താ ചിത്തേന സമ്പയുത്താ സാരമ്മണാ; അത്ഥി തായ ആവട്ടനാ ആഭോഗോ സമന്നാഹാരോ മനസികാരോ ചേതനാ പത്ഥനാ പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ …പേ… പഥവീ കമ്മവിപാകോ, പഥവീ ന സുഖവേദനിയാ ന ദുക്ഖവേദനിയാ…പേ… അനാരമ്മണാ; നത്ഥി തായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ആമന്താ. ഫസ്സോ കമ്മവിപാകോ, ഫസ്സോ ന സുഖവേദനിയോ ന ദുക്ഖവേദനിയോ …പേ… അനാരമ്മണോ; നത്ഥി തസ്സ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഥവീ കമ്മവിപാകോതി? ആമന്താ. പഥവീ പഗ്ഗഹനിഗ്ഗഹുപഗാ ഛേദനഭേദനുപഗാതി? ആമന്താ. കമ്മവിപാകോ പഗ്ഗഹനിഗ്ഗഹുപഗോ ഛേദനഭേദനുപഗോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ലബ്ഭാ പഥവീ കേതും വിക്കേതും ആഠപേതും ഓചിനിതും വിചിനിതുന്തി? ആമന്താ. ലബ്ഭാ കമ്മവിപാകോ കേതും വിക്കേതും ആഠപേതും ഓചിനിതും വിചിനിതുന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൪൯൩. പഥവീ പരേസം സാധാരണാതി? ആമന്താ. കമ്മവിപാകോ പരേസം സാധാരണോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

കമ്മവിപാകോ പരേസം സാധാരണോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘അസാധാരണമഞ്ഞേസം, അചോരഹരണോ നിധി;

കയിരാഥ മച്ചോ പുഞ്ഞാനി, സചേ സുചരിതം ചരേ’’തി [ഖു. പാ. ൮.൯ ഖുദ്ദകപാഠേ, ഥോകം വിസദിസം].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘കമ്മവിപാകോ പരേസം സാധാരണോ’’തി.

പഥവീ കമ്മവിപാകോതി? ആമന്താ. പഠമം പഥവീ സണ്ഠാതി, പച്ഛാ സത്താ ഉപ്പജ്ജന്തീതി? ആമന്താ. പഠമം വിപാകോ ഉപ്പജ്ജതി, പച്ഛാ വിപാകപടിലാഭായ കമ്മം കരോന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഥവീ സബ്ബസത്താനം കമ്മവിപാകോതി? ആമന്താ. സബ്ബേ സത്താ പഥവിം പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സബ്ബേ സത്താ പഥവിം പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ആമന്താ. അത്ഥി കേചി പഥവിം അപരിഭുഞ്ജിത്വാ പരിനിബ്ബായന്തീതി? ആമന്താ. അത്ഥി കേചി കമ്മവിപാകം അഖേപേത്വാ പരിനിബ്ബായന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഥവീ ചക്കവത്തിസത്തസ്സ കമ്മവിപാകോതി? ആമന്താ. അഞ്ഞേ സത്താ പഥവിം പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ആമന്താ. ചക്കവത്തിസത്തസ്സ കമ്മവിപാകം അഞ്ഞേ സത്താ പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ചക്കവത്തിസത്തസ്സ കമ്മവിപാകം അഞ്ഞേ സത്താ പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ആമന്താ. ചക്കവത്തിസത്തസ്സ ഫസ്സം വേദനം സഞ്ഞം ചേതനം ചിത്തം സദ്ധം വീരിയം സതിം സമാധിം പഞ്ഞം അഞ്ഞേ സത്താ പരിഭുഞ്ജന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൪൯൪. ന വത്തബ്ബം – ‘‘പഥവീ കമ്മവിപാകോ’’തി? ആമന്താ. നനു അത്ഥി ഇസ്സരിയസംവത്തനിയം കമ്മം അധിപച്ചസംവത്തനിയം കമ്മന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അത്ഥി ഇസ്സരിയസംവത്തനിയം കമ്മം അധിപച്ചസംവത്തനിയം കമ്മം, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഥവീ കമ്മവിപാകോ’’തി.

പഥവീ കമ്മവിപാകോതികഥാ നിട്ഠിതാ.