൪. ചതുത്ഥവഗ്ഗോ

(൪൦) ൮. നിയാമോക്കന്തികഥാ

൪൦൩. ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോതി [മ. നി. ൨.൨൮൨ ഘടികാരസുത്തം നിസ്സായ പുച്ഛതി]? ആമന്താ. ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. സാവകോ ഹുത്വാ ബുദ്ധോ ഹോതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സാവകോ ഹുത്വാ ബുദ്ധോ ഹോതീതി? ആമന്താ. അനുസ്സവിയോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

അനുസ്സവിയോതി? ആമന്താ. നനു ഭഗവാ സയമ്ഭൂതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ഭഗവാ സയമ്ഭൂ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അനുസ്സവിയോ’’തി.

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോതി? ആമന്താ. ഭഗവതാ ബോധിയാ മൂലേ തീണേവ സാമഞ്ഞഫലാനി അഭിസമ്ബുദ്ധാനീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നനു ഭഗവതാ ബോധിയാ മൂലേ ചത്താരി സാമഞ്ഞഫലാനി അഭിസമ്ബുദ്ധാനീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ഭഗവതാ ബോധിയാ മൂലേ ചത്താരി സാമഞ്ഞഫലാനി അഭിസമ്ബുദ്ധാനി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ’’തി.

൪൦൪. ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോതി? ആമന്താ. ബോധിസത്തോ ദുക്കരകാരിയം അകാസീതി? ആമന്താ. ദസ്സനസമ്പന്നോ പുഗ്ഗലോ ദുക്കരകാരിയം കരേയ്യാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ബോധിസത്തോ അപരന്തപം [അമരം തപം (സം. നി. ൧.൧൩൭)] അകാസി, അഞ്ഞം സത്ഥാരം ഉദ്ദിസീതി? ആമന്താ. ദസ്സനസമ്പന്നോ പുഗ്ഗലോ അഞ്ഞം സത്ഥാരം ഉദ്ദിസേയ്യാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ചിത്തോ ഗഹപതി ഹത്ഥകോ ആളവകോ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ചിത്തോ ഗഹപതി ഹത്ഥകോ ആളവകോ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ന ച കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ന ച ഭഗവതോ സാവകോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ന ച കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. ചിത്തോ ഗഹപതി ഹത്ഥകോ ആളവകോ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ന ച ഭഗവതോ സാവകോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ, ന ച കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ സാവകോതി? ആമന്താ. സാവകോ ജാതിം വീതിവത്തോ അസാവകോ ഹോതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൪൦൫. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘കസ്സപേ അഹം, ആനന്ദ, ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം അചരിം ആയതിം സമ്ബോധായാ’’തി! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ’’തി.

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘സബ്ബാഭിഭൂ സബ്ബവിദൂഹമസ്മി,

സബ്ബേസു ധമ്മേസു അനുപലിത്തോ;

സബ്ബഞ്ജഹോ തണ്ഹക്ഖയേ വിമുത്തോ,

സയം അഭിഞ്ഞായ കമുദ്ദിസേയ്യം.

‘‘ന മേ ആചരിയോ അത്ഥി, സദിസോ മേ ന വിജ്ജതി;

സദേവകസ്മിം ലോകസ്മിം, നത്ഥി മേ പടിപുഗ്ഗലോ.

‘‘അഹഞ്ഹി അരഹാ ലോകേ, അഹം സത്ഥാ അനുത്തരോ;

ഏകോമ്ഹി സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, സീതിഭൂതോസ്മി നിബ്ബുതോ.

‘‘ധമ്മചക്കം പവത്തേതും, ഗച്ഛാമി കാസിനം പുരം;

അന്ധീഭൂതസ്മിം [അന്ധഭൂതസ്മിം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ലോകസ്മിം, ആഹഞ്ഛം [ആഹഞ്ഞിം (ക.)] അമതദുന്ദുഭി’’ന്തി [ദുദ്രഭിന്തി (ക.)].

‘‘യഥാ ഖോ ത്വം, ആവുസോ, പടിജാനാസി, അരഹസി അനന്തജിനോ’’തി?

‘‘മാദിസാ വേ ജിനാ ഹോന്തി, യേ പത്താ ആസവക്ഖയം;

ജിതാ മേ പാപകാ ധമ്മാ, തസ്മാഹം ഉപക ജിനോ’’തി [മഹാവ. ൧൧; മ. നി. ൧.൨൮൫; ൨.൩൪൧].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ’’തി.

ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘‘ഇദം ദുക്ഖം അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി, ഞാണം ഉദപാദി, പഞ്ഞാ ഉദപാദി, വിജ്ജാ ഉദപാദി, ആലോകോ ഉദപാദി. ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖം അരിയസച്ചം പരിഞ്ഞേയ്യ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… പരിഞ്ഞാതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി…പേ… ആലോകോ ഉദപാദി. ‘ഇദം ദുക്ഖസമുദയം അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖസമുദയം [ദുക്ഖസമുദയോ (സ്യാ. കം.)] അരിയസച്ചം പഹാതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… പഹീനന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘ഇദം ദുക്ഖനിരോധം [ദുക്ഖനിരോധോ (സ്യാ. കം.)] അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖനിരോധം അരിയസച്ചം സച്ഛികാതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… സച്ഛികതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘ഇദം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ അരിയസച്ച’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ‘തം ഖോ പനിദം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ അരിയസച്ചം ഭാവേതബ്ബ’ന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ഭാവിതന്തി മേ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു ചക്ഖും ഉദപാദി, ഞാണം ഉദപാദി, പഞ്ഞാ ഉദപാദി, വിജ്ജാ ഉദപാദി, ആലോകോ ഉദപാദീ’’തി [മഹാവ. ൧൫; സം. നി. ൫.൧൦൮൧; പടി. മ. ൨.൩൦]. അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘ബോധിസത്തോ കസ്സപസ്സ ഭഗവതോ പാവചനേ ഓക്കന്തനിയാമോ ചരിതബ്രഹ്മചരിയോ’’തി.

നിയാമോക്കന്തികഥാ നിട്ഠിതാ.