(൩൨) ൧൨. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകഥാ

൩൮൪. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ആമന്താ. അസഞ്ഞഭവോ അസഞ്ഞഗതി അസഞ്ഞസത്താവാസോ അസഞ്ഞസംസാരോ അസഞ്ഞയോനി അസഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നനു സഞ്ഞാഭവോ സഞ്ഞാഗതി സഞ്ഞാസത്താവാസോ സഞ്ഞാസംസാരോ സഞ്ഞായോനി സഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി സഞ്ഞാഭവോ സഞ്ഞാഗതി…പേ… സഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’’തി.

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ആമന്താ. ഏകവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നനു ചതുവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ചതുവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’’തി.

൩൮൫. അസഞ്ഞസത്തേസു ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി’’, സോ ച അസഞ്ഞഭവോ അസഞ്ഞഗതി അസഞ്ഞസത്താവാസോ അസഞ്ഞസംസാരോ അസഞ്ഞയോനി അസഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച അസഞ്ഞഭവോ അസഞ്ഞഗതി അസഞ്ഞസത്താവാസോ അസഞ്ഞസംസാരോ അസഞ്ഞയോനി അസഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

അസഞ്ഞസത്തേസു ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച ഏകവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച ഏകവോകാരഭവോ ഗതി സത്താവാസോ സംസാരോ യോനി അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച സഞ്ഞാഭവോ സഞ്ഞാഗതി…പേ… സഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. അസഞ്ഞസത്തേസു ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച സഞ്ഞാഭവോ സഞ്ഞാഗതി…പേ… സഞ്ഞത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച ചതുവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. അസഞ്ഞസത്തേസു ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥി,’’ സോ ച ചതുവോകാരഭവോ ഗതി…പേ… അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ആമന്താ. നനു നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’’തി.

൩൮൬. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ആമന്താ. ആകാസാനഞ്ചായതനം ചതുവോകാരഭവോ ആകാസാനഞ്ചായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ആമന്താ. വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ആകാസാനഞ്ചായതനം ചതുവോകാരഭവോ, അത്ഥി തത്ഥ സഞ്ഞാതി? ആമന്താ. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, അത്ഥി തത്ഥ സഞ്ഞാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, അത്ഥി തത്ഥ സഞ്ഞാതി? ആമന്താ. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, അത്ഥി തത്ഥ സഞ്ഞാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി വാ ‘‘നത്ഥീ’’തി വാതി? ആമന്താ. നനു നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’തി വാ ‘നത്ഥീ’തി വാ’’തി.

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി വാ ‘‘നത്ഥീ’’തി വാതി? ആമന്താ. ആകാസാനഞ്ചായതനം…പേ… വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം…പേ… ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ചതുവോകാരഭവോ, ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി വാ ‘‘നത്ഥീ’’തി വാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം [നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ വത്തബ്ബം (?)] – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി വാ ‘‘നത്ഥീ’’തി വാതി? ആമന്താ. നനു നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’തി വാ ‘നത്ഥീ’തി വാ’’തി.

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനന്തി കത്വാ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ ന വത്തബ്ബം – ‘‘സഞ്ഞാ അത്ഥീ’’തി വാ ‘‘നത്ഥീ’’തി വാതി? ആമന്താ. അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാതി കത്വാ അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ [അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ (സീ. ക.)] ന വത്തബ്ബം – ‘‘വേദനാ’’തി വാ ‘‘അവേദനാ’’തി വാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനകഥാ നിട്ഠിതാ.

തതിയവഗ്ഗോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

ബലം സാധാരണം അരിയം, സരാഗം ചിത്തം വിമുച്ചതി;

വിമുത്തം വിമുച്ചമാനം, അത്ഥി ചിത്തം വിമുച്ചമാനം.

അട്ഠമകസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ, ദിട്ഠിപരിയുട്ഠാനം പഹീനം;

അട്ഠമകസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ, നത്ഥി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ചക്ഖും.

സോതം ധമ്മുപത്ഥദ്ധം, യഥാകമ്മൂപഗതം ഞാണം;

ദേവേസു സംവരോ അസഞ്ഞ-സത്തേസു സഞ്ഞാ ഏവമേവ ഭവഗ്ഗന്തി.