൩. പിണ്ഡപാതികങ്ഗകഥാ

൨൬. പിണ്ഡപാതികങ്ഗമ്പി ‘‘അതിരേകലാഭം പടിക്ഖിപാമി, പിണ്ഡപാതികങ്ഗം സമാദിയാമീ’’തി ഇമേസം അഞ്ഞതരവചനേന സമാദിന്നം ഹോതി.

തേന പന പിണ്ഡപാതികേന ‘‘സങ്ഘഭത്തം, ഉദ്ദേസഭത്തം, നിമന്തനഭത്തം, സലാകഭത്തം, പക്ഖികം, ഉപോസഥികം, പാടിപദികം, ആഗന്തുകഭത്തം, ഗമികഭത്തം, ഗിലാനഭത്തം, ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം, വിഹാരഭത്തം, ധുരഭത്തം, വാരകഭത്ത’’ന്തി ഏതാനി ചുദ്ദസ ഭത്താനി ന സാദിതബ്ബാനി. സചേ പന ‘‘സങ്ഘഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തിആദിനാ നയേന അവത്വാ ‘‘അമ്ഹാകം ഗേഹേ സങ്ഘോ ഭിക്ഖം ഗണ്ഹാതു, തുമ്ഹേപി ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥാ’’തി വത്വാ ദിന്നാനി ഹോന്തി, താനി സാദിതും വട്ടന്തി. സങ്ഘതോ നിരാമിസസലാകാപി വിഹാരേ പക്കഭത്തമ്പി വട്ടതിയേവാതി ഇദമസ്സ വിധാനം.

പഭേദതോ പന അയമ്പി തിവിധോ ഹോതി. തത്ഥ ഉക്കട്ഠോ പുരതോപി പച്ഛതോപി ആഹടഭിക്ഖം ഗണ്ഹതി, പത്തദ്വാരേ ഠത്വാ പത്തം ഗണ്ഹന്താനമ്പി ദേതി, പടിക്കമനം ആഹരിത്വാ ദിന്നഭിക്ഖമ്പി ഗണ്ഹതി, തം ദിവസം പന നിസീദിത്വാ ഭിക്ഖം ന ഗണ്ഹതി. മജ്ഝിമോ തം ദിവസം നിസീദിത്വാപി ഗണ്ഹതി, സ്വാതനായ പന നാധിവാസേതി. മുദുകോസ്വാതനായപി പുനദിവസായപി ഭിക്ഖം അധിവാസേതി. തേ ഉഭോപി സേരിവിഹാരസുഖം ന ലഭന്തി, ഉക്കട്ഠോവ ലഭതി. ഏകസ്മിം കിര ഗാമേ അരിയവംസോ ഹോതി, ഉക്കട്ഠോ ഇതരേ ആഹ – ‘‘ആയാമാവുസോ, ധമ്മസവനായാ’’തി. തേസു ഏകോ ഏകേനമ്ഹി, ഭന്തേ, മനുസ്സേന നിസീദാപിതോതി ആഹ. അപരോ മയാ, ഭന്തേ, സ്വാതനായ ഏകസ്സ ഭിക്ഖാ അധിവാസിതാതി. ഏവം തേ ഉഭോ പരിഹീനാ. ഇതരോ പാതോവ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ ഗന്ത്വാ ധമ്മരസം പടിസംവേദേസി.

ഇമേസം പന തിണ്ണമ്പി സങ്ഘഭത്താദിഅതിരേകലാഭം സാദിതക്ഖണേവ ധുതങ്ഗം ഭിജ്ജതി. അയമേത്ഥ ഭേദോ.

അയം പനാനിസംസോ, ‘‘പിണ്ഡിയാലോപഭോജനം നിസ്സായ പബ്ബജ്ജാ’’തി (അ. നി. ൪.൨൭; ഇതിവു. ൧൦൧) വചനതോ നിസ്സയാനുരൂപപടിപത്തിസബ്ഭാവോ, ദുതിയേ അരിയവംസേ പതിട്ഠാനം, അപരായത്തവുത്തിതാ, ‘‘അപ്പാനി ചേവ സുലഭാനി ച താനി ച അനവജ്ജാനീ’’തി ഭഗവതാ സംവണ്ണിതപച്ചയതാ, കോസജ്ജനിമ്മദ്ദനതാ, പരിസുദ്ധാജീവതാ, സേഖിയപടിപത്തിപൂരണം, അപരപോസിതാ, പരാനുഗ്ഗഹകിരിയാ, മാനപ്പഹാനം, രസതണ്ഹാനിവാരണം, ഗണഭോജനപരമ്പരഭോജനചാരിത്തസിക്ഖാപദേഹി അനാപത്തിതാ, അപ്പിച്ഛതാദീനം അനുലോമവുത്തിതാ, സമ്മാപടിപത്തിബ്രൂഹനം, പച്ഛിമജനതാനുകമ്പനന്തി.

പിണ്ഡിയാലോപസന്തുട്ഠോ, അപരായത്തജീവികോ;

പഹീനാഹാരലോലുപ്പോ, ഹോതി ചാതുദ്ദിസോ യതി.

വിനോദയതി കോസജ്ജം, ആജീവസ്സ വിസുജ്ഝതി;

തസ്മാ ഹി നാതിമഞ്ഞേയ്യ, ഭിക്ഖാചരിയായ സുമേധസോ.

ഏവരൂപസ്സ ഹി –

‘‘പിണ്ഡപാതികസ്സ ഭിക്ഖുനോ,

അത്തഭരസ്സ അനഞ്ഞപോസിനോ;

ദേവാപി പിഹയന്തി താദിനോ,

നോ ചേ ലാഭസിലോകനിസ്സിതോ’’തി.

അയം പിണ്ഡപാതികങ്ഗേ സമാദാനവിധാനപ്പഭേദഭേദാനിസംസവണ്ണനാ.