൨. ദോസപരിഹാരാവബോധ-ദുതിയപരിച്ഛേദ

൬൮. കദാചി കവികോസല്ലാ, വിരോധോ സകലോ പ്യ’യം;

ദോസസങ്ഖ്യ മതിക്കമ്മ, ഗുണവീഥിം വിഗാഹതേ.

൬൯. തേന വുത്തവിരോധാന, മവിരോധോ യഥാ സിയാ;

തഥാ ദോസപരിഹാരാ, വബോധോ ദാനി നീയതേ.

തത്ഥ വിരുദ്ധത്ഥന്തരസ്സ പരിഹാരോ യഥാ

൭൦. വിന്ദന്തം പാകസാലീനം, സാലീനം ദസ്സനാ സുഖം;

തം കഥം നാമ മേഘോ’യം, വിസദോ സുഖയേ ജനം?

യഥാ വാ

൭൧. വിനായകോപി നാഗോ സി, ഗോതമോപി മഹാമതി;

പണീതോപി രസാ’പേതോ, ചിത്താ മേ സാമി തേ ഗതി.

അഝ’ത്ഥസ്സ യഥാ

൭൨. കഥം താദിഗുണാഭാവേ, ലോകം തോസേതി ദുജ്ജനോ?

ഓഭാസിതാസേസദിസോ, ഖജ്ജോതോ നാമ കിം ഭവേ?

൭൩. പഹേലികായ [പഹേളികായ (ക.)] മാരുള്ഹാ, ന ഹി ദുട്ഠാ കിലിട്ഠതാ;

പിയാ സുഖാ’ലിങ്ഗിതം ക, മാലിങ്ഗതി നു നോ ഇതി.

൭൪. യമകേ നോ പയോജേയ്യ, കിലിട്ഠപദ മിച്ഛിതേ;

തതോ യമക മഞ്ഞം തു, സബ്ബ മേതംമയം വിയ.

ദേസവിരോധിനോ യഥാ

൭൫. ബോധിസത്തപ്പഭാവേന, ഥലേപി ജലജാന്യ’ഹും;

നുദന്താനി’വ സുചിരാ, വാസക്ലേസം തഹിം ജലേ.

കാലവിരോധിനോ യഥാ

൭൬. മഹാനുഭാവ പിസുനോ, മുനിനോ മന്ദ മാരുതോ;

സബ്ബോതുകമയം വായി, ധുനന്തോ കുസുമം സമം.

കലാവിരോധിനോ യഥാ

൭൭. നിമുഗ്ഗമാനസോ ബുദ്ധ, ഗുണേ പഞ്ചസിഖസ്സപി;

തന്തിസ്സര വിരോധോ സോ, ന സമ്പീണേതി കം ജനം?

ലോകവിരോധിനോ യഥാ

൭൮. ഗണയേ ചക്കവാളം സോ, ചന്ദനായപി സീതലം;

സമ്ബോധി സത്ത ഹദയോ, പദിത്ത’ങ്ഗാരപൂരിതം.

ഞായവിരോധിനോ യഥാ

൭൯. പരിച്ചത്തഭവോപി ത്വ, മുപനീതഭവോ അസി;

അചിന്ത്യഗുണസാരായ, നമോ തേ മുനിപുങ്ഗവ.

ആഗമവിരോധിനോ യഥാ

൮൦. നേവാ’ലപതി കേനാ’പി, വചീവിഞ്ഞത്തിതോ യതി;

സമ്പജാനമുസാവാദാ, ഫുസേയ്യാ’പത്തിദുക്കടം.

നേയ്യസ്സ യഥാ

൮൧. മരീചിചന്ദനാ’ലേപ, ലാഭാ സീതമരീചിനോ;

ഇമാ സബ്ബാപി ധവലാ, ദിസാ രോചന്തി നിബ്ഭരം.

യഥാ വാ

൮൨. മനോനുരഞ്ജനോ മാര, ങ്ഗനാസിങ്ഗാരവിബ്ഭമോ;

ജിനേനാ’സമനുഞ്ഞാതോ, മാരസ്സ ഹദയാ’നലോ.

വിസേസനാപേക്ഖസ്സ യഥാ

൮൩. അപയാതാ’പരാധമ്പി, അയം വേരീ ജനം ജനോ;

കോധപാടലഭൂതേന, ഭിയ്യോ പസ്സതി ചക്ഖുനാ.

ഹീനത്ഥസ്സ യഥാ

൮൪. അപ്പകാനമ്പി പാപാനം, പഭാവം നാസയേ ബുധോ;

അപി നിപ്പഭാതാ’നീത, ഖജ്ജോതോ ഹോതി ഭാണുമാ.

അനത്ഥസ്സ യഥാ

൮൫. ന പാദപൂരണത്ഥായ, പദം യോജേയ്യ കത്ഥചി,

യഥാ വന്ദേ മുനിന്ദസ്സ, പാദപങ്കേരുഹം വരം.

൮൬. ഭയകോധപസംസാദി, വിസേസോ താദിസോ യദി;

വത്തും കാമീയതേ ദോസോ, ന തത്ഥേ’കത്ഥതാകതോ.

യഥാ

൮൭. സപ്പോ സപ്പോ! അയം ഹന്ദ, നിവത്തതു ഭവം തതോ,

യദി ജീവിതുകാമോ’സി, കഥം ത മുപസപ്പസി?

ഭഗ്ഗരീതിനോ യഥാ

൮൮. യോകോചി രൂപാ’തിസയോ, കന്തി കാപി മനോഹരാ;

വിലാസാ’തിസയോ കോപി,

അഹോ! ബുദ്ധമഹോ’ദയോ.

൮൯. അബ്യാമോഹകരം ബന്ധം, അബ്യാകിണ്ണം മനോഹരം;

അദൂരപദ വിന്യാസം, പസംസന്തി കവിസ്സരാ.

യഥാ

൯൦. നീലുപ്പലാ’ഭം നയനം, ബന്ധുകരുചിരോ’ധരോ;

നാസാ ഹേമ’ങ്കുസോ തേന, ജിനോ’യം പിയദസ്സനോ.

൯൧. സമതിക്കന്ത ഗാമ്മത്തം, കന്ത വാചാ’ഭിസങ്ഖതം;

ബന്ധനം രസഹേതുത്താ, ഗാമ്മത്തം അതിവത്തതി.

യഥാ

൯൨. ദുനോതി കാമചണ്ഡാലോ, സോ മം സദയ നിദ്ദയോ;

ഈദിസം ബ്യസനാ’പന്നം, സുഖീപി കി മുപേക്ഖസേ?

൯൩. യതിഹീനപരിഹാരോ, ന പുനേ’ദാനി നീയതേ;

യതോ ന സവനു’ബ്ബേഗം, ഹേട്ഠാ യേസം വിചാരിതം.

കമച്ചുതസ്സ യഥാ

൯൪. ഉദാരചരിതോ’സി ത്വം, തേനേ’വാ’രാധനാ ത്വയി;

ദേസം വാ ദേഹി ഗാമം വാ, ഖേത്തം വാ മമ സോഭനം.

അതിവുത്തസ്സ യഥാ

൯൫. മുനിന്ദചന്ദസമ്ഭൂത, യസോരാസിമരീചിനം;

സകലോപ്യ’യ മാകാസോ, നാ’വകാസോ വിജമ്ഭനേ.

൯൬. വാക്യം ബ്യാപന്നചിത്താനം, അപേതത്ഥം അനിന്ദിതം;

തേനു’മ്മത്താദികാനം തം, വചനാ’ഞ്ഞത്ര ദുസ്സതി.

യഥാ

൯൭. സമുദ്ദോ പീയതേ സോ’യ, മഹ’മജ്ജ ജരാതുരോ;

ഇമേ ഗജ്ജന്തി ജീമൂതാ, സക്കസ്സേ’രാവണോ പിയോ.

൯൮. സുഖുമാലാ’വിരോധിത്ത, ദിത്തഭാവപ്പഭാവിതം;

ബന്ധനം ബന്ധഫരുസ, ദോസം സംദൂസയേയ്യ തം.

യഥാ

൯൯. പസ്സന്താ രൂപവിഭവം, സുണന്താ മധുരം ഗിരം;

ചരന്തി സാധൂ സമ്ബുദ്ധ, കാലേ കേളിപരമ്മുഖാ.

അപക്കമസ്സ യഥാ

൧൦൦. ഭാവനാ, ദാന, സീലാനി, സമ്മാ സമ്പാദിതാനി’ഹ;

നിബ്ബാന, ഭോഗ, സഗ്ഗാദി, സാധനാനി ന സംസയോ.

൧൦൧. ഉദ്ദിട്ഠവിസയോ കോചി, വിസേസോ താദിസോ യദി;

അനു’ദ്ദിട്ഠേസു നേവ’ത്ഥി, ദോസോ കമവിലങ്ഘനേ.

യഥാ

൧൦൨. കുസലാ’കുസലം അബ്യാ, കത’മിച്ചേസു പച്ഛിമം;

അബ്യാകതം പാകദം ന, പാകദം പഠമദ്വയം.

൧൦൩. സഗുണാനാ’വികരണേ, കാരണേ സതി താദിസേ;

ഓചിത്യഹീനതാ’പത്തി, നത്ഥി ഭൂതത്ഥസംസിനോ.

൧൦൪. ഓചിത്യം നാമ വിഞ്ഞേയ്യം, ലോകേ വിഖ്യാത മാദരാ;

തത്ഥോ’പദേസപഭവാ, സുജനാ കവിപുങ്ഗവാ.

൧൦൫. വിഞ്ഞാതോചിത്യവിഭവോ, ചിത്യഹീനം പരിഹരേ;

തതോ’ചിത്യസ്സ സമ്പോസേ,

രസപോസോ സിയാ കതേ.

യഥാ

൧൦൬. യോ മാരസേന മാസന്ന, മാസന്നവിജയു’സ്സവോ;

തിണായപി ന മഞ്ഞിത്ഥ, സോ വോ ദേതു ജയം ജിനോ.

൧൦൭. ആരദ്ധകത്തുകമ്മാദി, കമാ’തിക്കമലങ്ഘനേ;

ഭഗ്ഗരീതിവിരോധോ’യം, ഗതിം ന ക്വാ’പി വിന്ദതി.

യഥാ

൧൦൮. സുജന’ഞ്ഞാന മിത്ഥീനം, വിസ്സാസോ നോ’പപജ്ജതേ;

വിസസ്സ സിങ്ഗിനോ രോഗ, നദീരാജകുലസ്സ ച.

യഥാ

൧൦൯. ഭേസജ്ജേ വിഹിതേ സുദ്ധ, ബുദ്ധാദിരതനത്തയേ;

പസാദ മാചരേ നിച്ചം, സജ്ജനേ സഗുണേപി ച.

സസംസയസ്സ യഥാ

൧൧൦. മുനിന്ദചന്ദിമാ’ലോക, രസ ലോല വിലോചനോ;

ജനോ’വക്കന്തപന്ഥോ’വ, രംസിദസ്സനപീണിതോ.

൧൧൧. സംസയായേ’വ യംകിഞ്ചി, യദി കീളാദിഹേതുനാ;

പയുജ്ജതേ ന ദോസോ’വ, സസംസയസമപ്പിതോ.

യഥാ

൧൧൨. യാതേ ദുതിയം നിലയം, ഗരുമ്ഹി സകഗേഹതോ;

പാപുണേയ്യാമ നിയതം, സുഖ’മജ്ഝയനാ’ദിനാ.

൧൧൩. സുഭഗാ ഭഗിനീ സാ’യം, ഏതസ്സി’ച്ചേവമാദികം;

ന ‘ഗാമ്മ’മിതി നിദ്ദിട്ഠം, കവീഹി സകലേഹിപി.

൧൧൪. ദുട്ഠാ’ലങ്കാരവിഗമേ, സോഭനാ’ലങ്കതിക്കമോ;

അലങ്കാരപരിച്ഛേദേ, ആവിഭാവം ഗമിസ്സതി.

൧൧൫. ദോസേ പരീഹരിതു മേസ വരോ’പദേസോ,

സത്ഥന്തരാനുസരണേന കതോ മയേവം;

വിഞ്ഞായി’മം ഗരുവരാന’ധിക’പ്പസാദാ,

ദോസേ പരം പരിഹരേയ്യ യസോഭിലാസീ.

ഇതി സങ്ഘരക്ഖിതമഹാസാമിവിരചിതേ സുബോധാലങ്കാരേ

ദോസപരിഹാരാവബോധോ നാമ

ദുതിയോ പരിച്ഛേദോ.