സരണാനിവഗ്ഗ
പഠമ മഹാനാമസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ തതിയേ സരണാനിവഗ്ഗേ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി പഠമം സംഗീതം പഠമമഹാനാമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സക്കേസു ഭന്തേ കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ മഹാനാമം സക്കം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. മഹാനാമോ ഭന്തേ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘ഇദം ഭന്തേ കപിലവത്ഥു ഇദ്ധഞ്ചേവ ഫീതഞ്ച ബാഹുജഞ്ഞം ആകിണ്ണമനുസ്സം സമ്ബാധബ്യൂഹം, സോ ഖ്വാഹം ഭന്തേ ഭഗവന്തം വാ പയിരുപാസിത്വാ മനോഭാവനീയേ വാ ഭിക്ഖൂ സായന്ഹസമയം കപിലവത്ഥും പവിസന്തോ ഭന്തേനപി ഹത്ഥിനാ സമാഗച്ഛാമി, ഭന്തേനപി അസ്സേന സമാഗച്ഛാമി, ഭന്തേനപി രഥേന സമാഗച്ഛാമി, ഭന്തേനപി സകടേന സമാഗച്ഛാമി, ഭന്തേനപി പുരിസേന സമാഗച്ഛാമി, തസ്സ മയ്ഹം ഭന്തേ തസ്മിം സമയേ മുസ്സതേവ ഭഗവന്തം ആരബ്ഭ സതി, മുസ്സതി ധമ്മം ആരബ്ഭ സതി, മുസ്സതി സങ്ഘം ആരബ്ഭ സതി, തസ്സ മയ്ഹം ഭന്തേ ഏവം ഹോതി ഇമമ്ഹി ചാഹം സമയേ കാലം കരേയ്യം, കാ മയ്ഹം ഗതി, കോ അഭിസമ്പരായോ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘മാ ഭായി മഹാനാമ, മാ ഭായി മഹാനാമ, അപാപകം തേ മരണം ഭവിസ്സതി അപാപികാ കാലം കിരിയാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ദുതിയ സരണാനിസക്കസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി പഞ്ചമം സംഗീതം ദുതിയസരണാനിസക്കസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സക്കേസു ഭന്തേ കപിലവത്ഥുസ്മിം നിഗ്രോധാരാമേ മഹാനാമംയേവ സക്കം ആരബ്ഭ ഭാസിതം.
മഹാനാമോ ഭന്തേ സക്കോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘ഇധ ഭന്തേ സരണാനി സക്കോ കാലങ്കതോ, സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ ‘സോതാപന്നോ അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ’തി. തത്ര സുദം ഭന്തേ സമ്ബഹുലാ സക്കാ സങ്ഗമ്മ സമാഗമ്മ ഉജ്ഝായന്തി ഖീയന്തി വിപാചേന്തി ‘അച്ഛരിയം വത ഭോ, അബ്ഭുതം വത
ഭോ, ഏത്ഥ ദാനി കോ ന സോതാപന്നോ ഭവിസ്സതി, യത്ര ഹി നാമ സരണാനി സക്കോ കാലങ്കതോ, സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ ‘സോതാപന്നോ അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ’തി, സരണാനി സക്കോ സിക്ഖായ അപരിപൂരകാരീ അഹോസീ’’തി തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘യോ സോ മഹാനാമ ദീഘരത്തം ഉപാസകോ ബുദ്ധം സരണം ഗതോ, ധമ്മം സരണം ഗതോ, സങ്ഘം സരണം ഗതോ, സോ കഥം വിനിപാതം ഗച്ഛേയ്യാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പഠമ അനാഥപിണ്ഡികസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി ഛട്ഠം സംഗീതം പഠമഅനാഥപിണ്ഡികസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കേന കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ആരബ്ഭ ആയസ്മതാ സാരിപുത്തത്ഥേരേന ധമ്മസേനാപതിനാ ഭാസിതം.
ആയസ്മാ ഭന്തേ സാരിപുത്തത്ഥേരോ ആയസ്മതാ ആനന്ദത്ഥേരേന പച്ഛാസമണേന സദ്ധിം യേന അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി, നിസജ്ജ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ആബാധികം ദുക്ഖിതം ബാള്ഹഗിലാനം ഏതദവോച ‘‘കച്ചി തേ ഗഹപതി ഖമനീയം കച്ചി യാപനീയം, കച്ചി ദുക്ഖാ വേദനാ പടിക്കമന്തി, നോ അഭിക്കമന്തി, പടിക്കമോസാനം പഞ്ഞായതി, നോ അഭിക്കമോ’’തി, ന മേ ഭന്തേ ഖമനീയം, ന യാപനീയം, ബാള്ഹാ മേ ദുക്ഖാ വേദനാ അഭിക്കമന്തി, നോ പടിക്കമന്തി, അഭിക്കമോസാനം പഞ്ഞായതി, നോ പടിക്കമോതി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘യഥാ രൂപേന ഖോ ഗഹപതി ബുദ്ധേ അപ്പസാദേന സമന്നാഗതോ അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിയരം ഉപപജ്ജതി തഥാരൂപോ തേ ബുദ്ധേ അപ്പസാദോ നത്ഥി, അത്ഥി ച ഖോ തേ ഗഹപതി ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദോ ‘ഇതിപി സോ ഭഗവാ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ…പേ… ഭഗവാ’തി തഞ്ച പന തേ ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദം അത്തനി സമനുപസ്സതോ ഠാനസോ വേദനാ പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യാ’’തി ഏവമാദിനാ ആയസ്മതാ സാരിപുത്തത്ഥേരേന ധമ്മസേനാപതിനാ ഭാസിതം.
യസ്സ സദ്ധാ തഥാഗതേ, അചലാ സുപ്പതിട്ഠിതാ;
സീലഞ്ച യസ്സ കല്യാണം, അരിയകന്തം പസംസിതം.
സങ്ഘേ പസാദോ യസ്സത്ഥി, ഉജുഭൂതഞ്ച ദസ്സനം;
അദലിദ്ദോതി തം ആഹു, അമോഘം തസ്സ ജീവിതം.
തസ്മാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച, പസാദം ധമ്മദസ്സനം;
അനുയുഞ്ജേഥ മേധാവീ, സരം ബുദ്ധാനസാസനം.