സീലട്ഠിതിവഗ്ഗ

ചിരട്ഠിതിസുത്ത

പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ തതിയേ സീലട്ഠിതിവഗ്ഗേ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി ദുതിയം സംഗീതം ചിരട്ഠിതിസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കേന കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – പാടലിപുത്തേ ഭന്തേ ആയസ്മന്തം ഭദ്ദം ആരബ്ഭ ആയസ്മതാ ആനന്ദത്ഥേരേന ധമ്മഭണ്ഡാഗാരികേന ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ ഭദ്ദോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേനായസ്മാ ആനന്ദോ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഏതദവോച ‘‘കോ നു ഖോ ആവുസോ ആനന്ദ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന തഥാഗതേ പരിനിബ്ബുതേ സദ്ധമ്മോ ന ചിരട്ഠിതികോ ഹോതി, കോ പനാവുസോ ആനന്ദ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന തഥാഗതേ പരിനിബ്ബുതേ സദ്ധമ്മോ ചിരട്ഠിതികോ ഹോതീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘സാധു സാധു ആവുസോ ഭദ്ദ, ഭദ്ദകോ ഖോ തേ ആവുസോ ഭദ്ദ ഉമ്മങ്ഗോ’’തി ഏവമാദിനാ ആയസ്മതാ ആനന്ദത്ഥേരേന ധമ്മഭണ്ഡാഗാരികേന ഭാസിതം.

ഭദ്ദകോ തേ ആവുസോ ഭദ്ദ ഉമ്മങ്ഗോ.

‘‘ചതുന്നം ഖോ ആവുസോ സതിപട്ഠാനാനം അഭാവിതത്താ അബഹുലീകതത്താ തഥാഗതേ പരിനിബ്ബുതേ സദ്ധമ്മോ ന ചിരട്ഠിതികോ ഹോതീ’’ –

സിരിവഡ്ഢസുത്ത

പുച്ഛാ – തസ്സാവുസോ ഭഗവതാ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ പാവചനസമുദയഭൂതായ മഹാവഗ്ഗപാളിയാ സതിപട്ഠാനസംയുത്തേ സീലട്ഠിതിവഗ്ഗേ നവമം സിരിവഡ്ഢസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കേന കഥഞ്ച ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ സിരിവഡ്ഢം ഗഹപതിം ആരബ്ഭ ആയസ്മതാ ആനന്ദത്ഥേരേന ധമ്മഭണ്ഡാഗാരികേന ഭാസിതം. സിരിവഡ്ഢോ ഭന്തേ ഗഹപതി ആബാധികോ ഹോതി ദുക്ഖിതോ ബാള്ഹഗിലാനോ. അഥഖോ ഭന്തേ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേനസിരിവഡ്ഢസ്സ ഗഹപതിസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ സിരിവഡ്ഢം ഗഹപതിം ഏതദവോച ‘‘കച്ചി തേ ഗഹപതി ഖമനീയം, കച്ചി യാപനീയം, കച്ചി ദുക്ഖാ വേദനാ പടിക്കമന്തി നോ അഭിക്കമന്തി, പടിക്കമോസാനം പഞ്ഞായതി നോ അഭിക്കമോ’’തി. ന മേ ഭന്തേ ഖമനീയം, ന യാപനീയം, ബാള്ഹാ മേ ദുക്ഖാ വേദനാ അഭിക്കമന്തി നോ പടിക്കമന്തി, അഭിക്കമോസാനം പഞ്ഞായതി നോ പടിക്കമോ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘തസ്മാതിഹ തേ ഗഹപതി ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം ‘കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരിസ്സാമി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാ ദോമനസ്സം. വേദനാസു. ചിത്തേ. ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സീ വിഹരിസ്സാമി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാ ദോമനസ്സ’ന്തി. ഏവഞ്ഹി തേ ഗഹപതി സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ഏവം ഖോ ആയസ്മതാ ആനന്ദത്ഥേരേന ധമ്മഭണ്ഡാഗാരികേന ഭാസിതം.