നിദാനവഗ്ഗപാളി
നിദാനസംയുത്ത
പടിച്ചസമുപ്പാദസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന നിദാനവഗ്ഗസംയുത്തേ പഠമം സംഗീതം പടിച്ചസമുപ്പാദസുത്തം കത്ഥ തം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ പഞ്ചസതേ ജനപദവാസിനോ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ഭാസിതം. പഞ്ചസതാ ഭന്തേ ജനപദവാസിനോ ഭിക്ഖൂ സബ്ബേ ഉഗ്ഘാടിതഞ്ഞുനോ ധുതങ്ഗധരാ ആരദ്ധവീരിയാ യുത്തയോഗാ വിപസ്സകാ സണ്ഹം സുഖുമം സുഞ്ഞതം പച്ചയാകാരധമ്മദേസനം പത്ഥയമാനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഭഗവന്തം പരിവാരേത്വാ നിസീദിംസു. തസ്മിം വത്ഥുസ്മിം ‘‘പടിച്ചസമുപ്പാദം വോ ഭിക്ഖവേ ദേസേസ്സാമി, തം സുണാഥ സാധുകം മനസി കരോഥ, ഭാസിസ്സാമീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
കതമോ ച ഭിക്ഖവേ പടിച്ചസമുപ്പാദോ. അവിജ്ജാപച്ചയാ ഭിക്ഖവേ സങ്ഖാരാ, സങ്ഖാരപച്ചയാ വിഞ്ഞാണം (പേയ്യാല) ജാതിപച്ചയാ ജരാമരണം സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപാസാ സമ്ഭവന്തി, ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖന്ധസ്സ സമുദയോ ഹോതി. അയം വുച്ചതി ഭിക്ഖവേ പടിച്ചസമുപ്പാദോ.
അവിജ്ജായ ത്വേവ അസേസവിരാഗനിരോധോ സങ്ഖാരനിരോധോ (പേയ്യാല) ജാതിനിരോധാ ജരാമരണം സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസാ നിരുജ്ഝന്തി, ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ നിരോധോ ഹോതി –
വിഭങ്ഗസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥാവുസോ ദുതിയം സംഗീതം വിഭങ്ഗസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ പഞ്ചസതേ ജനപദവാസിനോ വിപഞ്ചിതഞ്ഞുനോ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ഭാസിതം. പഞ്ചസതാ ഭന്തേ ജനപദവാസികാ ഭിക്ഖൂ വിപഞ്ചിതഞ്ഞുനോ ധുതങ്ഗധരാ ആരദ്ധവീരിയാ യുത്തയോഗാ വിസ്സകാ സണ്ഹം സുഖുമം സുഞ്ഞതപടിസംയുത്തം പച്ചയാകാരധമ്മദേസനം പത്ഥയമാനാ ഭഗവന്തം പരിവാരേത്വാ നിസീദിംസു. തസ്മിം വത്ഥുസ്മിം ‘‘പടിച്ച സമുപ്പാദം വോ ഭിക്ഖവേ ദേദേസ്സാമി വിഭജിസ്സാമി, തം സുണാഥ സാധുകം മനസികരോഥ, ഭാസിസ്സാമീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പഞ്ചവേരഭയസുത്ത
പുച്ഛാ – പഞ്ചവേരഭയസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ആരബ്ഭ ‘‘യതോ ഖോ ഗഹപതി അരിയസാവകസ്സ പഞ്ച ഭയാനി വേരാനി വൂപസന്താനി ഹോന്തി, ചതൂഹി ച സോതാപത്തിയങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഹോതി, അരിയോ ചസ്സ ഞായോ പഞ്ഞായ സുദിട്ഠോ ഹോതി സുപ്പടിവിദ്ധോ, സോ ആകങ്ഖമാനോ അത്തനാവ അത്താനം ബ്യാകരേയ്യ ഖീണനിരയോമി ഖീണതിരച്ഛാനയോനി ഖീണപേത്തിവിസയോ ഖീണാപായദുഗ്ഗതിവിനിപാതോ, സോതാപന്നോഹമസ്മി അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായനോ’’തി ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോതത്ഥ ഭഗവതാ അരിയസാവകസ്സ പഞ്ചന്നം ഭയാനം വേരാനം വൂപസന്തതാ പകാസിതാ.
വിസ്സജ്ജനാ – ‘‘കതമാനി പഞ്ച ഭയാനി വേരാനി വൂപസന്താനി ഹോന്തി. യം ഗഹപതി പാണാതിപാതീ പാണാതിപാതപച്ചയാ ദിട്ഠധമ്മികമ്പി ഭയം വേരം പസവതി, സമ്പരായികമ്പി ഭയം വേരം പസവതി, ചേതസികമ്പി ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദയതി. പാണാതിപാതാ ടിവിരതസ്സ ഏവം തം ഭയം വേരം വൂപസന്തം ഹോതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ അരിയസാവകസ്സ പഞ്ചന്നം ഭയാനം വേരാനം വൂപസന്തതാ പകാസിതാ.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ അരിയസാവകസ്സ ചതൂഹി സോതാപത്തിയങ്ഗേഹി സമന്നാഗതതാ പകാസിതാ.
വിസ്സജ്ജനാ – കതമേഹി ചതൂഹി സോതാപത്തിയങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഹോതി. ഇധ ഗഹപതി അരിയസാവകോ ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദേന സമന്നാഗതോ ഹോതി ‘‘ഇതിപിസോ ഭഗവാ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോപുരിസദമ്മസാരഥി സത്ഥാദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ അരിയസാവകസ്സ ചതൂഹി സോതാപത്തിയങ്ഗേഹി സമന്നാഗതതാ പകാസിതാ.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ അരിയസാവകേന അരിയസ്സ ഞായസ്സ പഞ്ഞായ സുദിട്ഠതാ സുപ്പടിവിദ്ധതാ പകാസിതാ.
വിസ്സജ്ജനാ – കതമോ ചസ്സ അരിയോ ഞായോ പഞ്ഞായ സുദിട്ഠോ ഹോതി സുപ്പടിവിദ്ധോ. ഇധ ഗഹപതി അരിയസാവകോ പടിച്ചസമുപ്പാദഞ്ഞേവ സാധുകം യോനിസോ മനസി കരോതി ‘‘ഇതി ഇമസ്മിം സതി ഇദം ഹോതി, ഇമസ്മിം അസതി ഇദം ന ഹോതി, ഇമസ്സുപ്പാദാ ഇദം ഉപ്പജ്ജതി, ഇമസ്സ നിരോധാ ഇദം നിരുജ്ഝതി, യദിദം അവിജ്ജാപച്ചയാ (പേയ്യാല) ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ നിരോധോ ഹോതീ’’തി, ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവതാ തത്ഥ അരിയസാവകേന അരിയസ്സ ഞായസ്സ പഞ്ഞായ സുദിട്ഠതാ സുപ്പടിവിദ്ധതാ പകാസിതാ.
യതോ ഖോ ഗഹപതി അരിയസാവകസ്സ ഇമാനി പഞ്ച ഭയാനി വേരാനി വൂപസന്താനി ഹോന്തി. ഇമേഹി ചതൂഹി സോതാപത്തിയങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഹോതി. അയഞ്ചസ്സ അരിയോ ഞായോ പഞ്ഞായ സുദിട്ഠോ ഹോതി സുപ്പടിവിദ്ധോ–
ദുക്ഖസുത്ത
പുച്ഛാ – ദുക്ഖസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ദുക്ഖസ്സ ഭിക്ഖവേ സമുദയഞ്ച അത്ഥങ്ഗമഞ്ച ദേസേസ്സാമീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ ദുക്ഖസമുദയോ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – കതമോ ച ഭിക്ഖവേ ദുക്ഖസ്സ സമുദയോ. ചക്ഖുഞ്ച പടിച്ച രൂപേ ച ഉപ്പജ്ജതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, തിണ്ണം സങ്ഗതി ഫസ്സോ, ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാ, വേദനാപച്ചയാ തണ്ഹാ. അയം ഖോ ഭിക്ഖവേ ദുക്ഖസ്സ സമുദയോ. സോതഞ്ച പടിച്ച സദ്ദേ ച ഉപ്പജ്ജതി സോതവിഞ്ഞാണം…പേ… ഘാനഞ്ച പടിച്ച ഗന്ധേ ച…പേ… ജിവ്ഹഞ്ച പടിച്ച രസേ ച…പേ… കായഞ്ച പടിച്ച ഫോട്ഠബ്ബേ ച…പേ… മനഞ്ച പടിച്ച ധമ്മേ ച ഉപ്പജ്ജതി മനോവിഞ്ഞാണം, തിണ്ണം സങ്ഗതി ഫസ്സോ, ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാ, വേദനാപച്ചയാ തണ്ഹാ. അയം ഖോ ഭിക്ഖവേ ദുക്ഖസ്സ സമുദയോതി ഏവംഖോ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ ദുക്ഖസ്സ സമുദയോ പകാസിതോ.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ ദുക്ഖസ്സ അത്ഥങ്ഗമോ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – കതമോ ച ഭിക്ഖവേ ദുക്ഖസ്സ അത്ഥങ്ഗമോ. ചക്ഖുഞ്ച പടിച്ച രൂപേ ച ഉപ്പജ്ജതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, തിണ്ണം സങ്ഗതി ഫസ്സോ, ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാ, വേദനാപച്ചയാ തണ്ഹാ, തസ്സായേവ തണ്ഹായ അസേസവിരാഗനിരോധാ ഉപാദാനനിരോധോ ഉപാദാനനിരോധാ ഭവനിരോധോ, ഭവനിരോധാ ജാതിനിരോധോ, ജാതിനിരോധാ ജരാമരണം സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസാ നിരുജ്ഝന്തി. ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ നിരോധോ ഹോതീതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ ദുക്ഖസ്സ അത്ഥങ്ഗമോ പകാസിതോ.
പുത്തമംസൂപമസുത്ത
പുച്ഛാ – പുത്തമംസൂപമസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ അധുനാ പബ്ബജിതേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ഭഗവതോ ച ഭന്തേ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച മഹാലാഭസക്കാരോ ഉദപാദി, ഏകച്ചേ ച ഭന്തേ ഭിക്ഖൂ നവാ അചിരപബ്ബജിതാ കുലപുത്താ ആഹാരം അപച്ചവേക്ഖിത്വാ പരിഭുഞ്ജിംസു. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ചത്താരോമേ ഭിക്ഖവേ ആഹാരാ ഭൂതാനം വാ സത്താനം ഠിതിയാ സമ്ഭവേസീനം വാ അനുഗ്ഗഹായ. കതമേ ചത്താരോ കബളീകാരോ ആഹാരോ ഓളാരികോ വാ സുഖുമോ വാ ഫസ്സോ ദുതിയോ മനോസഞ്ചേതനാ തതിയാ വിഞ്ഞാണം ചതുത്ഥ’’ന്തി ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ കബളീകാരസ്സ ആഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ ഭഗവതാ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ ദ്വേ ജായമ്പതികാ പരിത്തം സമ്ബലം ആദായ കന്താരമഗ്ഗം പടിപജ്ജേയ്യും. തേസമസ്സ ഏകപുത്തകോ പിയോ മനാപോതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ കബളീകാരസ്സ ആഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ പകാസിതോ.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ ഫസ്സാഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ ഗാവീ നിച്ചമ്മാ കുട്ടം ചേ നിസ്സായ തിട്ഠേയ്യ, യേ കുട്ടനിസ്സിതാ പാണാ, തേ നം ഖാദേയ്യും. രുക്ഖം ചേ നിസ്സായ തിട്ഠേയ്യ. ഉദകം ചേ നിസ്സായ തിട്ഠേയ്യ. ആകാസം ചേ നിസ്സായ തിട്ഠേയ്യ, യേ ആകാസനിസ്സിതാ പാണാ, തേ നം ഖാദേയ്യുന്തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ ഫസ്സസ്സ ആഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ വിത്ഥാരേത്വാ പകാസിതോ.
ഏവമേവ ഖ്വാഹം ഭിക്ഖവേ ഫസ്സാഹാരോ ദട്ഠബ്ബോതി വദാമി.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ മനോസഞ്ചേതനാഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ അങ്ഗാരകാസു സാധികപോരിസാ പുണ്ണാ അങ്ഗാരാനം വീതച്ചികാനം വീതധൂമാനം. അഥ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ ജീവിതുകാമോ അമരിതുകാമോ സുഖ കാമോ ദുക്ഖപ്പടികൂലോതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ മനോസഞ്ചേതനാഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ വിത്ഥാരേന പകാസിതോ.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ വിഞ്ഞാണാഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ പകാസിതോ.
വിസ്സജ്ജനാ – സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ ചോരം ആഗുചാരിം ഗഹേത്വാ രഞ്ഞോ ദസ്സേയ്യും ‘‘അയം തേ ദേവചോരോ ആഗുചാരീ, ഇമസ്സ യം ഇച്ഛസി, തം ദണ്ഡം പണേഹീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ തത്ഥ ഭഗവതാ വിഞ്ഞാണാഹാരസ്സ ദട്ഠബ്ബാകാരോ പകാസിതോ.
സുസിമപരിബ്ബാജകസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന സുസിമപരിബ്ബാജക സുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മന്തം സുസിമം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ സുസിമോ യാവതകോ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം അഹോസി കഥാസല്ലാപോ, തം സബ്ബം ഭഗവതോ ആരോചേസി. തസ്മിം വത്ഥുസ്മിം ‘‘പുബ്ബേ ഖോ സുസിമ ധമ്മട്ഠിതിഞാണം, പച്ഛാ നിബ്ബാനേ ഞാണ’’ന്തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവാ ആയസ്മതോ സുസിമത്ഥേരസ്സ സമ്പതിഅരഹത്തപത്തസ്സ അനുയോഗവസേന പടിപുച്ഛിത്വാ പടിപുച്ഛിത്വാ ഉത്തരി ധമ്മദേസനം വിത്ഥാരേത്വാ ദേസേസി.
വിസ്സജ്ജനാ – ജാതിപച്ചയാ ജരാമരണന്തി സുസിമ പസ്സസീതി. ഏവം ഭന്തേ. ഭവപച്ചയാ ജാതീതി സുസിമ പസ്സസീതി. ഏവം ഭന്തേതി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവാ തത്ഥ ആയസ്മതോ സുസിമസ്സ സമ്പതിഅരഹത്തപത്തസ്സ ഉത്തരിപി അനുയോഗവസേന പടിപുച്ഛിത്വാ പടിപുച്ഛിത്വാ വിത്ഥാരതോ ധമ്മം ദേസേസി.
തസ്സ മേ ഭന്തേ ഭഗവാ അച്ചയം അച്ചയതോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതു ആയതിംസംവരായ–
അഭിസമയസംയുത്ത
നഖസിഖാസുത്ത
പുച്ഛാ – അഭിസമയസംയുത്തേ പനാവുസോ പഠമം സംഗീതം നഖസിഖാസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം, യോ വായം മയാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസുആരോപിതോ, അയം വാ മഹാപഥവീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ധാതുസംയുത്ത
ചങ്കമസുത്ത
പുച്ഛാ – ധാതുസംയുത്തേ പനാവുസോ ചങ്കമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ധാതുസോവ ഭിക്ഖവേ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി, ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി, കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
അസ്സദ്ധസംസന്ദനസുത്ത
പുച്ഛാ – അസ്സദ്ധസംസന്ദനസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ധാതുസോവ ഭിക്ഖവേ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി, അസ്സദ്ധാ അസ്സദ്ധേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി, അഹിരികാ അഹിരികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി, അനോത്തപ്പിനോ. അപ്പസ്സുതാ. കുസീതാ. മുട്ഠസ്സതിനോ. ദുപ്പഞ്ഞാ ദുപ്പഞ്ഞേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
അനമതഗ്ഗസംയുത്ത
പഥവീസുത്ത
പുച്ഛാ – അനമതഗ്ഗസംയുത്തേ ആവുസോ ദുതിയം സംഗീതം പഥവീസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ പുരിസോ ഇമം മഹാപഥവിം കോലട്ഠിമത്തം കോലട്ഠിമത്തം മത്തികാഗുളികം കരിത്വാ നിക്ഖിപേയ്യ ‘അയം മേ പിയാ, തസ്സ മേ പിതു അയം പിതാ’തി. അപരിയാദിന്നാവ ഭിക്ഖവേ തസ്സ പുരിസസ്സ പിതുപിതരോ അസ്സു. അഥായം മഹാപഥവീ പരിക്ഖയം പരിയാദാനം ഗച്ഛേയ്യ. തം കിസ്സഹേതു, അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാ സംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം’’ ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ഏവം ദീഘരത്തം വോ ഭിക്ഖവേ ദുക്ഖം പച്ചനുഭൂതം തിബ്ബം പച്ചനുഭൂതം ബ്യസനം പച്ചനുഭൂതം കടസീ വഡ്ഢിതാ.
അലമേവ സബ്ബസങ്ഖാരേസു നിബ്ബിന്ദിതും,
അലം വിരജ്ജിതും, അലം വിമുച്ചിതും,
അസ്സുസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥാവുസോ തതിയം സംഗീതം അസ്സുസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേയേവ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം, യം വാ വോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ സന്ധാവതം സംസരതം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം അസ്സു പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, യം വാ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദക’’ന്തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
സാസപസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥാവുസോ ഛട്ഠം സംഗീതം സാസപസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ആരബ്ഭ ഭാസിതം. അഞ്ഞതരോ ഭന്തേ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘കീവദീഘോ നു ഖോ ഭന്തേ കപ്പോ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ദീഘോ ഖോ ഭിക്ഖു കപ്പോ, സോ ന സുകരോ സങ്ഖാതും ഏത്തകാനി വസ്സാനി ഇതിവാ, (പേയ്യാല) ഏത്തകാനി വസ്സസതസഹസ്സാനി ഇതിവാതി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ഗങ്ഗാസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന അനമതഗ്ഗസംയുത്തേ ഗങ്ഗാസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ അഞ്ഞതരം ബ്രാഹ്മണം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. അഞ്ഞതരോ ഭന്തേ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘കീവ-
ബഹുകാ നു ഖോ ഭോ ഗോതമ കപ്പാ അബ്ഭതീതാ അതിക്കന്താ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ബഹുകാ ഖോ ബ്രാഹ്മണ കപ്പാ അബ്ഭതീതാ അതിക്കന്താ, തേ ന സുകരാ സങ്ഖാതും ‘ഏത്തകാ കപ്പാ’ ഇതി വാ ‘ഏത്തകാനി കപ്പസതാനി’ ഇതി വാ ‘ഏത്തകാനി കപ്പസഹസ്സാനി’ ഇതിവാ ‘ഏത്തകാനി കപ്പസതസഹസ്സാനി’ ഇതി വാ’’തി ഏവ മാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
പുഗ്ഗലസുത്ത
പുച്ഛാ – പുഗ്ഗലസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാകോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാ നീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. ഏകപുഗ്ഗലസ്സ ഭിക്ഖവേ കപ്പം സന്ധാവതോ സംസരതോ സിയാ ഏവം മഹാ അട്ഠികങ്കലോ അട്ഠിപുഞ്ജോ അട്ഠിരാസി, യഥാ യം വേപുല്ലോ പബ്ബതോ. സചേ സംഹാരകോ അസ്സ, സമ്ഭതഞ്ച ന വിനസ്സേത്യാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ദുഗ്ഗതസുത്ത, സുഖിതസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥാവുസോ ദുഗ്ഗതസുത്തഞ്ച സുഖിതസുത്തഞ്ച ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. യം ഭിക്ഖവേ പസ്സേയ്യാഥ ദുഗ്ഗതം ദുരൂപേതം, നിട്ഠമേത്ഥ ഗന്തബ്ബം ‘അമ്ഹേഹിപി ഏവരൂപം പച്ചനുഭൂതം ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ’തി, യം ഭിക്ഖവേ പസ്സേയ്യാഥ സുഖിതം സുസജ്ജിതം,
നിട്ഠമേത്ഥ ഗന്തബ്ബം, ‘‘അമ്ഹേഹിപി പച്ചനുഭൂതം ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
തിംസമത്തസുത്ത
പുച്ഛാ – തിംസമത്തസുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ തിംസമത്തേ പാവേയ്യകേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാകോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം, യം വാ വോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ സന്ധാവതം സംസരതം സീസച്ഛിന്നാനം ലോഹിതം പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, യം വാ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദക’’ന്തി ഏവമാദിനാ ഭവഗതാ ഭാസിതം.
മാതുസുത്ത
പുച്ഛാ – മാതുസുത്താദീനി പനാവുസോ ഛസുത്താനി ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘അനമതഗ്ഗോയം ഭിക്ഖവേ സംസാരോ, പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. ന സോ ഭിക്ഖവേ സത്തോ സുലഭരൂപോ, യോ ന മാതാഭൂതപുബ്ബോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ. യോ ന പിതാഭൂതപുബ്ബോ. യോ ന ഭാതാഭൂതപുബ്ബോ. യോ ന ഭഗിനിഭൂതപുബ്ബോ. യോ ന പുത്തഭൂതപുബ്ബോ. യോ ന ധീതാഭൂതപുബ്ബോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
കസ്സപസംയുത്ത
ചന്ദൂപമസുത്ത
പുച്ഛാ – കസ്സപസംയുത്തേ പനാവുസോ ചന്ദൂപമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ചന്ദൂപമാ ഭിക്ഖവേ കുലാനി ഉപസങ്കമഥ അപകസ്സേവ കായം അപകസ്സ ചിത്തം നിച്ചനവകാ കുലേസു അപ്പഗബ്ഭാ. സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ പുരിസോ ജരുദപാനം വാ ഓലോകേയ്യ പബ്ബതവിസമം വാ നദീവിദുഗ്ഗം വാ അപകസ്സേവ കായം അപകസ്സ ചിത്തം. ഏവമേവ ഖോ ഭിക്ഖവേ ചന്ദൂപമാ കുലാനി ഉപസങ്കമഥ അപകസ്സേവ കായം അപകസ്സ ചിത്തം നിച്ചനവകാ കുലേസു അപ്പഗബ്ഭാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കഥം രൂപാ ഭിക്ഖു അരഹതി കുലാനി ഉപസങ്കമിതും.
പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ തത്ഥ ഭഗവതാ പരിസുദ്ധാപരിസുദ്ധ ധമ്മദേസനം ദസ്സേത്വാ ഭിക്ഖൂനം ഓവാദോ ദിന്നോ.
വിസ്സജ്ജനാ – ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കഥം രൂപസ്സ ഭിക്ഖുനോ അപരിസുദ്ധാ ധമ്മദേസനാ ഹോതി, കഥം രൂപസ്സ ഭിക്ഖുനോ പരിസുദ്ധാ ധമ്മദേസനാ ഹോതീ’’തി ഏവമാദിനാ പരിസുദ്ധാപരിസുദ്ധധമ്മദേസനാ വിത്ഥാരതോ ദസ്സേത്വാ ‘‘കസ്സപേന വാ ഹി വോ ഭിക്ഖവേ ഓവദിസ്സാമി യോ വാ പനസ്സ കസ്സപസദിസോ, ഓവദിതേഹി ച പന വോ തഥത്തായ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി. ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവതോ ഭിക്ഖൂനം ഓവാദോ ദിന്നോ.
യോ ഹി കോചി ഭിക്ഖവേ ഭിക്ഖു ഏവംചിത്തോ പരേസം ധമ്മം ദേസേതി ‘‘അഹോ വത മേ ധമ്മം സുണേയ്യും, സുത്വാ ച പന ധമ്മം പസീദേയ്യും, പസന്നാ ച മേ പസന്നാകാരം കരേയ്യും–
സ്വാക്ഖാതോ ഭഗവതാ ധമ്മോ സന്ദിട്ഠികോ അകാലികോ ഏഹി പസ്സികോ ഓപനേയ്യികോ പച്ചത്തം വേദിതബ്ബോ വിഞ്ഞൂഹി–
കസ്സപേന വാ ഹി വോ ഭിക്ഖവേ ഓവദിസ്സാമി യോ വാ പനസ്സ കസ്സപസദിസോ, ഓവദിതേഹി ച പന വോ തഥത്തായ പടിപജ്ജിതബ്ബം–
കുലൂപകസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന കസ്സപസംയുത്തേ ചതുത്ഥം കുലൂപകസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ ഭിക്ഖവേ, കഥം രൂപോ ഭിക്ഖു അരഹതി കുലൂപകോ ഹോതും, കഥം രൂപോ ഭിക്ഖു ന അരഹതി കുലൂപകോ ഹോതു’’ന്തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
കസ്സപേന വാ ഹി വോ ഭിക്ഖവേ ഓവദിസ്സാമി യോ വാ പനസ്സ കസ്സപസദിസോ, ഓവദിതേഹി ച പന വോ തഥത്തായ പടിപജ്ജിതബ്ബം.
ദുതിയ ഓവാദസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവാവുസോ ഭഗവതാ ദുതിയ ഓവാദസുത്തം കത്ഥ കേന സദ്ധിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മതാ മഹാകസ്സപേന സദ്ധിം ‘‘ഓവദ കസ്സപ ഭിക്ഖൂ, കരോഹി കസ്സപ ഭിക്ഖൂനം ധമ്മിം കഥം, അഹം വാ കസ്സപ ഭിക്ഖൂ ഓവദേയ്യം ത്വം വാ, അഹം വാ ഭിക്ഖൂനം ധമ്മിം കഥം കരേയ്യം ത്വം വാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
യസ്സ കസ്സചി ഭന്തേ സദ്ധാ നത്ഥി കുസലേസു ധമ്മേസു, ഹിരീ നത്ഥി. ഓത്തപ്പം നത്ഥി. വീരിയം നത്ഥി. പഞ്ഞാ നത്ഥി കുസലേസു ധമ്മേസു.
തതിയ ഓവാദസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവാവുസോ ഭഗവതാ തതിയഓവാദസുത്തം കത്ഥ കേന സദ്ധിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മതായേവ മഹാകസ്സപേന സദ്ധിം ‘‘ഓവദ കസ്സപ ഭിക്ഖൂ. കരോഹി കസ്സപ ഭിക്ഖൂനം ധമ്മിം കഥം, അഹം വാ കസ്സപ ഭിക്ഖൂ ഓവദേയ്യം ത്വം വാ. അഹം വാ ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം കഥം കരേയ്യം ത്വം വാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ദുബ്ബചാ ഖോ ഭന്തേ ഏതരഹി ഭിക്ഖൂ ദോവചസ്സകരണേഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതാ അക്ഖമാ അപ്പദക്ഖിണഗ്ഗാഹിനോ അനുസാസനിം–
സദ്ധമ്മപ്പതിരൂപകസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവാവുസോ ഭഗവതാ പരിയോസാനം സദ്ധമ്മപ്പതിരൂപകസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ ആയസ്മന്തംയേവ മഹാകസ്സപം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ മഹാകസ്സപോ ഭഗവന്തം ഏതദേവോച ‘‘കോ നു ഖോ ഭന്തേ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന പുബ്ബേ അപ്പതരാനി ചേവ സിക്ഖാപദാനി അഹേസും, ബഹുതരാ ച ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞായ സണ്ഠഹിംസു. കോ പന ഭന്തേ ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേനേതരഹി ബഹുതരാനി ചേവ സക്ഖാപദാനി അപ്പതരാ ച ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞായ സണ്ഠഹന്തീ’’തി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ഏവഞ്ചേതം കസ്സപ ഹോതി സത്തേസു ഹായമാനേസു സദ്ധമ്മേ അന്തരധായമാനേ ബഹുതരാനിചേവ സിക്ഖാപദാനി ഹോന്തി, അപ്പതരാച ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞായ സണ്ഠഹന്തീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ലാഭസക്കാരസംയുത്ത
മീള്ഹകസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ലാഭസക്കാരംയുത്തേ പഞ്ചമം സംഗീതം മീള്ഹകസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ദാരുണോ ഭിക്ഖവേ ലാഭസക്കാരസിലോകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ. സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ മീള്ഹകാ ഗൂഥാദീ ഗൂഥപൂരാ പുണ്ണാ ഗൂഥസ്സ, പുരതോ ചസ്സ മഹാഗൂഥപുഞ്ജോ, സാ തേന അഞ്ഞാ മീള്ഹകാ അതിമഞ്ഞേയ്യ ‘‘അഹമ്ഹി ഗൂഥാദീ ഗൂഥപൂരാ പുണ്ണാ ഗൂഥസ്സ, പുരതോ ച മ്യായം മഹാഗൂഥപുഞ്ജോ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
തം ഹി തസ്സ ഭിക്ഖവേ മോഘപുരിസസ്സ ഹോതി ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ.
ഏവം ദാരുണോ ഖോ ഭിക്ഖവേ ലാഭസക്കാരസിലോകോ.
തസ്മാതിഹ ഭിക്ഖവേ ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം, ‘‘ഉപ്പന്നം ലാഭസക്കാരസി ലോകം പജഹിസ്സാമ, ന ച നോ ഉപ്പന്നോ ലാഭസക്കാരസിലോകോ ചിത്തം പരിയാദായ ഠസ്സഭീ’’തി, ഏവഞ്ഹി ഖോ ഭിക്ഖവേ സിക്ഖിതബ്ബം.
ഏകപുത്തകസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥോ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകേഹി സംഗീതം ഏകപുത്തകസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ദാരുണോ ഭിക്ഖവേ ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ, സദ്ധാ ഭിക്ഖവേ ഉപാസികാ ഏകപുത്തകം പിയം മനാപം ഏവം സമ്മാആയാചമാനാ ആയാചേയ്യ താദിസോ താത ഭവാഹി, യാദിസോ ചിത്തോ ച ഗഹപതി ഹത്ഥകോ ച ആളവകോ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ഏസാ ഭിക്ഖവേ തുലാ ഏതം പമാണം മമ സാവകാനം ഉപാസകാനം യദിദം ചിത്തോ ച ഗഹപതി ഹത്ഥകോ ച ആളവകോ.
സചേ ഖോ ത്വം താത അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജസി, താദിസോ താത ഭവാഹി, യാദിസാ സാരിപുത്തമോഗ്ഗല്ലാനാ.
മാ ച ഖോ ത്വം താത സേഖം അപ്പത്തമാനസം ലാഭസക്കാരസിലോകോ അനുപാപുണാതു–
ഏവം ദാരുണോ ഭിക്ഖവേ ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ.
ഏകവീതുസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗായകേഹി സംഗീതം ഏകധീതുസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയംയേവ ഭന്തേ സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ ‘‘ദാരുണോ ഭിക്ഖവേ ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ. സദ്ധാ ഭിക്ഖവേ ഉപാസികാ ഏകം ധീതരം പിയം മനാപം ഏവം സമ്മാ ആയാചമാനാ ആയാചേയ്യ ‘താദിസാ അയ്യേ ഭവാഹി, യാദിസാ ഖുജ്ജുത്തരാ ച ഉപാസികാ വേളുകണ്ഡകിയാ ച നന്ദമാതാ’തി. ഏസാ ഭിക്ഖവേ തുലാ ഏതം പമാണം മമ സാവികാനം ഉപാസികാനം, യദിദം ഖുജ്ജുത്തരാ ച ഉപാസികാ വേളുകണ്ഡകിയാ ച നന്ദമാതാ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
സചേ ഖോ ത്വം അയ്യേ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജസി, ഭാദിസാ അയ്യേ ഭവാഹി, യാദിസാ ഖേമാ ച ഭിക്ഖുനീ ഉപ്പലവണ്ണാ ച–
തസ്മാതിഹ ഭിക്ഖവേ ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം.
രാഹുലസംയുത്ത
പുച്ഛാ – രാഹുലസംയുത്തം പനാവുസോ ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – സാവത്ഥിയം ഭന്തേ ആയസ്മന്തം രാഹുലം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ രാഹുലോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച ‘‘സാധു മേ ഭന്തേ ഭഗവാ സംഖിത്തേന ധമ്മം ദേസേതു, യമഹം ഭഗവതോ ധമ്മം സുത്വാ ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരേയ്യ’’ന്തി, തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘തം കിം മഞ്ഞസി രാഹുല, ചക്ഖുനിച്ചം വാ അനിച്ചം വാതി. അനിച്ചം ഭന്തേ. യം പനാനിച്ചം, ദുക്ഖം വാ തം സുഖം വാതി. ദുക്ഖം ഭന്തേ. യം പനാനിച്ചം ദുക്ഖം വിപരിണാമധമ്മം, കല്ലം നു തം സമനുപസ്സിതും ‘ഏതം മമ, ഏസോ ഹമസ്മി, ഏസോ മേ അത്താ’തി. നോ ഹേതം ഭന്തേ’’തി ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
ലക്ഖണസംയുത്ത
അട്ഠിസുത്ത
പുച്ഛാ – ലക്ഖണസംയുത്തേ പനാവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകത്ഥേരേഹി പഠമം സംഗീതം അട്ഠിസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മന്തഞ്ച ലക്ഖണം ആയസ്മന്തഞ്ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ ലക്ഖണോ ഭഗവതാ സമ്മുഖേ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ഏതദവോച ‘‘ഇധായസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അഞ്ഞതരസ്മിം പദേസേ സിതം പാത്വാകാസി, കോ നു ഖോ ആവുസോ മോഗ്ഗല്ലാന ഹേതു, കോ പച്ചയോ സിതസ്സ പാതുകമ്മായാ’’തി. ആയസ്മാ ച ഭന്തേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ‘‘ഇധാഹം ആവുസോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം അട്ഠികസങ്ഖലികം വേഹാസം ഗച്ഛന്തിം’’തി ഏവമാദിനാ ആരോചേസി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ചക്ഖുഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, ഞാണഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, യത്രഹി നാമ സാവകോ ഏവരൂപം ഞസ്സതി വാ ദക്ഖതി വാ സക്ഖിം വാ കരിസ്സതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
അച്ഛരിയം വത ഭോ, അബ്ഭുതം വത ഭോ;
ഏവരൂപോപി നാമ സത്തോ ഭവിസ്സതി.
പിണ്ഡസുത്ത
പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ജാനതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ലക്ഖണസംയുത്തേ തതിയം സംഗീതം പിണ്ഡസുത്തം കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മന്തഞ്ച ലക്ഖണം ആയസ്മന്തഞ്ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ ലക്ഖണോ ഭഗ്ഗവതോ സമ്മുഖേ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ഏതദവോച ‘‘ഇധായസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അഞ്ഞതരസ്മിം പദേസേ സിതം പാത്വാകാസി, കോ നുഖോ ആവുസോ മോഗ്ഗല്ലാനഹേതു, കോ പച്ചയോ സിതസ്സ പാതുകമ്മായാ’’തി. ആയസ്മാ ച ഭന്തേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ ‘‘ഇധാഹം ആവുസോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം മംസപിണ്ഡം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം, തമേനം ഗിജ്ഝാപി കാകാപി കുലലാപി അനുപതിത്വാ അനുപതിത്വാ വിതച്ഛേന്തി വിരാജേന്തി. സാ സുദം അട്ടസ്സരം കരോതീ’’തി ഏവമാദിനാ ആരോചേസി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ചക്ഖുഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, ഞാണഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, യത്രഹി നാമ സാവകോ ഏവരൂപം ഞസ്സതി വാ ദക്ഖതി വാ സക്ഖിം വാ കരിസ്സതീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
അസിലോമസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകേഹി മഹാഥേരേഹി സംഗീതം അസിലോമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ആയസ്മന്തഞ്ച ലക്ഖണം ആയസ്മന്തഞ്ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ ലക്ഖണോ ഭഗവതോ സമ്മുഖേ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ഏതദവോച ‘‘കോ നു ഖോ ആവുസോ മോഗ്ഗല്ലാന ഹേതു, കോ പച്ചയോ സിതസ്സ പാതുകമ്മായാ’’തി. ആയസ്മാ ച ഭന്തേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരോ ‘‘ഇധാഹം ആവുസോ ഗിജ്ഝകൂടാ പബ്ബതാ ഓരോഹന്തോ അദ്ദസം അസിലോമം വേഹാസം ഗച്ഛന്തം’’തി ഏവമാദിനാ ആരോചേസി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ചക്ഖുഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, ഞാണഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി. (പേയ്യാല) ഏസോ ഭിക്ഖവേ സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സൂകരികോ അഹോസീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതം.
സൂചിലോമസുത്ത
പുച്ഛാ – തത്ഥേവ ആവുസോ പോരാണകേഹി ധമ്മസംഗാഹകമഹാഥേരേഹി സംഗീതം സൂചിലോമസുത്തം ഭഗവതാ കത്ഥ കം ആരബ്ഭ കിസ്മിം വത്ഥുസ്മിം കഥഞ്ച ഭാസിതം.
വിസ്സജ്ജനാ – തത്ഥേവ ഭന്തേ രാജഗഹേ ആയസ്മന്തഞ്ച ലക്ഖണം ആയസ്മന്തഞ്ച മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം ആരബ്ഭ ഭാസിതം. ആയസ്മാ ഭന്തേ ലക്ഖണോ ഭഗവതോ സമ്മുഖേ തഥേവ അവോച.
ആയസ്മാ ച ഭന്തേ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ തഥേവ ആരോചേസി. തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ‘‘ചക്ഖുഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, ഞാണഭൂതാ വത ഭിക്ഖവേ സാവകാ വിഹരന്തി, (പേയ്യാല) ഏസോ ഭിക്ഖവേ സത്തോ ഇമസ്മിംയേവ രാജഗഹേ സൂതോ അഹോസീ’’തി ഏവമാദിനാ ഭഗവതാ ഭാസിതാ.