൩൩. കത്തരി ല്തു+ണ്കാ

കത്തരി കാരകേ ക്രിയത്ഥാ ല്തു+ണ്കാ ഹോന്തി. കര=കരണേ, പരരൂപേ ‘‘ല്തു+പിതാദീന+മാ സിമ്ഹീ’’തി ആ സിലോപോ ച. കരോതീതി കത്താ. ഏവം ഭരതീതി ഭത്താ. ഹരതീതി ഹത്താ. ഭിദതീതി ഭേത്താ, ഏകാരോ, ഊമ്ഹി ഭേദിതാ. ഛിന്ദതീതി ഛേത്താ. ഭോജനസ്സ ദാതാ ഭോജനദാതാ. സന്ധാതീതി സന്ധാതാ. വചതീതി വത്താ. ഓകാരപരരൂപേസു ഭുഞ്ജതീതി ഭോത്താ. ‘‘പദാദീനം ക്വചീ’’തി യുകാഗമോ, ബുജ്ഝതീതി ബുജ്ഝിതാ. ജാനാതീതി ഞാതാ. ഛിന്ദതീതി ഛേതാ. സുണാതീതി സോതാ. ‘‘ഊ+ലസ്സേ’’തി ഊസ്സ ഏകാരേ ഗണ്ഹാതീതി ഗഹേതാ. ഭവതീതി ഭവിതാ. സരതീതി സരിതാ. ‘‘മനാനം നിഗ്ഗഹീതം’’തി മസ്സ നിഗ്ഗഹീതേ വഗ്ഗന്തേ ച ഗച്ഛതീതി ഗന്താ. നകാരന്താനമ്പി നിഗ്ഗഹീതം, ഖനതീതി ഖന്താ. സനതീതി സന്താ. മഞ്ഞതീതി മന്താ. പാലേതീതി പാലയിതാ പാലേതാ, ഏത്ഥ ചുരാദിത്താ ണി.

ണിണാപീസു-ഭാവയതീതി ഭാവയിതാ ഭാവേതാ. ഏവം സാരയിതാ സാരേതാ, ദാപയിതാ ദാപേതാ, ഹാപയിതാ ഹാപേതാ, നിരോധയിതാ നിരോധേതാ, ബോധയിതാ ബോധേതാ, ഞാപയിതാ ഞാപേതാ, സാവയിതാ സാവേതാ, ഗാഹയിതാ ഗാഹേതാ, കാരയിതാ കാരേതാ, കാരാപയിതാ കാരാപേതാ ഇച്ചാദി.

ണ്കപച്ചയേ-ണകാരോ വുദ്ധ്യത്ഥോ. രഥം കരോതീതി രഥകാരകോ, ‘‘അസ്സാ ണാനുബന്ധേ’’തി ആ അമാദിസമാസോ ച. അന്നം ദദാതീതി അന്നദായകോ. ‘‘അധാതുസ്സ കാ+സ്യാദിതോ ഘേ+സ്സീ’’തി ഘേ പരേ അസ്സ ഇആദേസോ, അന്നദായികാ, അന്നദായകം കുലം. ‘‘ആസ്സാ+ണാപിമ്ഹി യുക’’ ഇതിണാപിതോ+ഞ്ഞത്ര യുക. ലോകം നേതീതി ലോകനായകോ, ഏകാരേ ‘‘ആയാ+വാ ണാനുബന്ധേ’’തി ആയാദേസോ. ഏവം വിനേതീതി വിനായകോ.

അകമ്മുപപദേ-കരോതീതി കാരകോ, ഏവം ദായകോ നായകോ, ഓകാരേ ആവാദേസേ സുണാതീതി സാവകോ. പുരേ വിയ ഇകാരേ സാവികാ. ലുനാതീതി ലാവകോ. പു=പവനേ, പുനാതീതി പാവകോ. ഭവതീതി ഭാവകോ, ഉപാസതീതി ഉപാസകോ. ഗണ്ഹാതീതി ഗാഹകോ പാവകോ, യാജകോ. വധ=ഹിംസായം, വധേതീതി വധകോ, ‘‘അഞ്ഞത്രാപീ’’തി വുദ്ധിപടിസേധോ. ‘‘ഹനസ്സ ഘാതോ ണാനുബന്ധേ’’തി ഘാതാദേസോ, ഹനതീതി ഘാതകോ. ‘‘മം വാ രുധാദീനം’’തി മം, രുന്ധകോ, ഗുരുത്താ ന വുദ്ധി. തഥാ ഭുഞ്ജതീതി ഭുഞ്ജകോ. ആയസ്സ രസ്സേ കിണാതീതി കയകോ. പാലേതീതി പാലകോ. പൂജേതീതി പൂജകോ.

ഖാദീസു-തിതിക്ഖതീതി തിതിക്ഖകോ. വീമംസതീതി വീമംസകോ ഇച്ചാദി. പനുദതീതി പനൂദകോ, ‘‘ബ്യഞ്ജനേ’’ച്ചാദിനാ ദീഘോ. ‘‘ഭീത്വാ+നകോ’’തി ഏത്ഥ ‘ആനകോ’തി യോഗവിഭാഗാ ആനകോ, ആസ്സ രസ്സേ നകാരാഗമേ ച ‘‘ഞാസ്സ നേ ജാ’’തി ജാദേസോ, ജാനനകോ. ണാപിമ്ഹി –

അണ-ഇതി ദണ്ഡകധാതു, ആണാപേതീതി ആണാപകോ. തഥാ സഞ്ഞാപകോ, പതിട്ഠാപകോ. സം+പ പുബ്ബോ ആപ=പാപുണനേ, നിബ്ബാനം സമ്പാപേതീതി നിബ്ബാനസമ്പാപകോ. കാരാപകോ, കാരാപികാ ഇച്ചാദി.

ബഹുലംവിധാനാ കമ്മേപി-പാദേഹി ഹരീയതീതി പാദഹാരകോ. ചുപ=മന്ദഗമനേ, ഗലേ ചുപ്പതീതി ഗലചോപകോ.

സിദ്ധോവ ല്തു അരഹാദീസു ‘‘ഭവം ഖലു കഞ്ഞായ പരിഗ്ഗഹാരഹോ’’തി (പരിഗ്ഗഹിതാ). സീലത്ഥേ-ഉപാദാനസീലോതി ഉപാദാതാ. സാധു ഗച്ഛതീതി ഗന്താ. മുണ്ഡനധമ്മാ മുണ്ഡനാചാരാതി മുണ്ഡയിതാരോ, ഏത്ഥ ‘‘ധാത്വത്ഥേ നാമസ്മീ’’തി ഇമ്ഹി ഊആഗമേ ഏ+അയാദേസേ മുണ്ഡയിതുസദ്ദമ്ഹി ആരങാദേസേ ച കതേ യോസ്സ ടോ.