൨൭. ഭാവകമ്മേസു തബ്ബാനീയാ

തബ്ബഅനീയാ ക്രിയത്ഥാ പരേ ഭാവകമ്മേസു ഭവന്തി, ബഹുലംവിധാനാ കത്തുകരണാദീസുപി. ഭൂ=സത്തായം, ‘‘യുവണ്ണാന+മേ ഓപച്ചയേ’’തി ഓകാരേ ‘‘ഊബ്യഞ്ജനസ്സാ’’തി ഊആഗമോ, ഞ്ഞകാരോ ആദ്യാവയവത്ഥോ. ഓസ്സ ‘‘ഏഓന+ മയവാ സരേ’’തി അവാദേസോ, ഭൂയതേതി ഭവിതബ്ബം ഭവതാ ഭവനീയം. ഭാവസ്സേ+കത്താ ഏകവചനമേവ, തഞ്ച നപുംസകലിങ്ഗം.

തബ്ബാദ്യഭിഹിതോ ഭാവോ,

ദബ്ബമിവ പകാസതീതി-ബഹുവചനഞ്ച ഹോതി.

കമ്മേ-അഭിപുബ്ബോ, അഭിഭൂയതേ അഭിഭൂയിത്ഥ അഭിഭൂയിസ്സതേതി അഭിഭവിതബ്ബോ കോധോ പണ്ഡിതേന, അഭിഭവിതബ്ബാ തണ്ഹാ, അഭിഭവിതബ്ബം ദുക്ഖം. ഏവം അഭിഭവനീയോ അഭിഭവനീയാ അഭിഭവനീയം, കമ്മേ അഭിധേയ്യസ്സേവ ലിങ്ഗവചനാനി.

വിസേസ്സലിങ്ഗാതബ്ബാദീ, തത്ഥാ+ദോ പഞ്ച ഭാവജാ;

നപുംസകേ സിയും ഭാവേ, ക്തോ ചാ+നോ അകത്തരി.

ഭാവസ്മിം ഘണ പുമേ ഏവം, ഇയുവണ്ണാ ഗഹാദിജോ;

അപച്ചയോപി വാ+സംഖ്യാ, തു+മാദിത്വന്തകാ സിയും.

ഇതോ പരം ഉപസഗ്ഗപുബ്ബതാ ച കാലത്തയസ്സ വാക്യഗഹണഞ്ച വുത്തനയേന ഞാതബ്ബം, തസ്മാ അനുരൂപവാക്യമേവ ദസ്സയിസ്സാമ –

ആസ=ഉപവേസനേ, ആസനേ ആസിതബ്ബം തയാ ആസനീയം. കമ്മേ-ഉപാസീയതീതി ഉപാസിതബ്ബോ ഗുരു ഉപാസനീയോ. സീ=സയേ, ഏ+അയാദേസാ, സയനം സയിതബ്ബം സയനീയം തയാ. അതിസീയതീതി അതിസയിതബ്ബോ കടോ തേ അതിസയനീയോ. പദ=ഗമനേ, ‘‘പദാദീനം ക്വചീ’’തി യുക, കകാരോ കാനുബന്ധകാരിയത്ഥോ, ഉകാരോ ഉച്ചാരണത്ഥോ, ദസ്സജോ പുബ്ബരൂപഞ്ച, ഉപ്പജ്ജനം ഉപ്പജ്ജിതബ്ബം ഉപ്പജ്ജനീയം. പടിപജ്ജീയതീതി പടിപജ്ജിതബ്ബോ മഗ്ഗോ പടിപജ്ജനീയോ. ബുധ=ഞാണേ, ബുജ്ഝതേതി ബുജ്ഝിതബ്ബോ ധമ്മോ ബുജ്ഝനീയോ. സു=സവനേ, സൂയതേതി സോതബ്ബോ ധമ്മോ, ഞ്ഞിമ്ഹി നാഗമേ ‘‘തഥനരാനം ടഠണലാ’’തി ണേ ച കതേ ‘‘ന തേ കാനുബന്ധ+നാഗമേസൂ’’തി ഓകാരാഭാവോ. സുണിതബ്ബോ, സവനീയോ. കര=കരണേ –