നിഗമ പരമത്ഥദീപനീ

൧൭൨. ചാരിത്തേന കുലാചാരേന സോഭിതേ ഞാതി മിത്ത ധന ഭോഗസമ്പത്തിയാ വിസാലേ കുലേ ഉദയോ വഡ്ഢി യസ്സ സോതി ചാരിത്തസോഭിതവിസാലകുലോദയോ. തേന. സദ്ധായ അഭിവുഡ്ഢാനം പരിസുദ്ധാനഞ്ച അത്തനോ സീലസുതചാഗാദിഗുണാനം ഉദയോ വഡ്ഢി ഏതസ്മിന്തി സദ്ധാതിവുഡ്ഢപരിസുദ്ധഗുണോദയോ. തേന. നമ്പവ്ഹയേനാതി നമ്പനാമകേന ഉപാസകേന. പണിധായാതി ഭുസം നിധായ ഹദയേ ഥപേത്വാ ഉപാദായ പടിച്ച. പരാനുകമ്പന്തി പരേസം അത്തനോ മന്ദബുദ്ധീനം പച്ഛിമജനാനം അനുകമ്പം അനുദയം കാരുഞ്ഞം പണിധായാതി സമ്ബന്ധോ. പത്ഥിതന്തി അഭിയാചിതം. പുഞ്ഞേന തേന വിപുലേനാതി തേന വിപുലേന അഭിധമ്മത്ഥ സങ്ഗഹപകരണസ്സ കരണപുഞ്ഞേന. തുമൂലസോമന്തി ഏവം നാമകം വിഹാരം. വുത്തഞ്ഹി ഖുദ്ദസിക്ഖാടീകായംസീഹളദീപേ തുമൂലസോമവിഹാരേ സങ്ഘസ്സ പാകവത്തംപി താല പണ്ണം വിക്കിണിത്വാ കരീയതി. ന ഹി തത്ഥ പണ്ണേന അത്ഥോ അത്ഥി. സബ്ബേപി ഇട്ഠകച്ഛന്നാ പാസാദാദയോതി. ഏസോ കിര വിഹാരോ ആദിതോ അഭയഗിരിരഞ്ഞോ അഗ്ഗമഹേസിഭൂതായ സോമദേവിയാ കാരാപിതത്താ യാവജ്ജതനാപി സോമവിഹാരോത്വേവ പഞ്ഞായിത്ഥ. തുമൂലസദ്ദോ പന വിപുലസദ്ദപരിയായോ.

അഥേത്ഥ വത്തതി സദ്ദോ, തുമൂലോ ഭേരവോ മഹാ;

ഹത്ഥിനാഗേ പദിന്നമ്ഹി, സിവീനം രട്ഠവഡ്ഢനേതി.

ആദീസു

വിയ. സോച വിഹാരോ സട്ഠിമത്തേഹി മഹാപരിവേണേഹി സണ്ഠിതോ ഹോതീതി അതിവിയ വിപുലോ മഹന്തോ വിത്ഥിണ്ണോ ഹോതി. തസ്മാ സോ വിപുലത്താ മഹന്തത്താ വിത്ഥിണ്ണത്താ തുമൂല സോമോതി വുച്ചതി. തം തുമൂലസോമം. അത്ഥതോ മഹാസോമ വിഹാരന്തി വുത്തം ഹോതി. ഏതേന ഥേരോ അത്തനോ ആചരിയവംസസ്സ വസന വിഹാരം കിത്തേതി. അത്തനോ വസനട്ഠാനം പന നാമരൂപപരിച്ഛേദേ കിത്തിതം. ധഞ്ഞാധിവാസന്തി തസ്മിം വിഹാരേ ആദികമ്മികഭൂത മഹിന്ദത്ഥേരാദീനം പുഞ്ഞവന്തത്ഥേരാനം അജ്ഝാവുട്ഠഭൂതം. ദീപപസാദക മഹാമഹിന്ദത്ഥേരസ്സ ഹി വംസേ ജാതത്താ തസ്മിം വിഹാരേ ആദികമ്മികഭൂതോ മഹാഥേരോപി മഹിന്ദത്ഥേരോനാമാതി ധാതുവംസേ വുത്തോ. ഉദിതോദിതന്തി അതിവിയ ഉദിതം. നഭമജ്ഝേ പുണ്ണചന്ദമണ്ഡലം വിയ സകലസീഹളദീപേ അതിവിയ ഉഗ്ഗതന്തി അത്ഥോ. അരിയമഗ്ഗപഞ്ഞാവസേന പരിയത്തിവേസാരജ്ജാദി പഞ്ഞാവസേനവാ അവദാതേഹി പരിയോദാതേഹി ഗുണേഹി സോതിതാതി പഞ്ഞാവദാതഗുണസോതിതാ. തേ ഏവ ലജ്ജീപാപഗരഹിനോ. മഞ്ഞന്തൂതി അനുസ്സരന്തു. പുഞ്ഞവിഭാവോദയ മങ്ഗലായാതി വിപുലാനം പുഞ്ഞാനം വഡ്ഢിസങ്ഖാത മങ്ഗലത്ഥായ. തത്രായം യോജനാ, പുഞ്ഞേന തേന വിപുലേന ധഞ്ഞാധിവാസം ഉദിതോദിതം തുമൂലസോമ വിഹാരഞ്ച തത്ഥ നിപാസിനോ മഹിന്ദത്ഥേരാദികേ പഞ്ഞാവദാത ഗുണസോഭിതേ ലജ്ജിഭൂതേ ഭിക്ഖൂച പുഞ്ഞവിഭവോദയമങ്ഗലായ ആയുകന്തം മഞ്ഞന്തു പച്ഛിമാ ജനാതി. അഥവാ, തംവിഹാരം അഞ്ഞേ പഞ്ഞാവദാത ഗുണസോഭിത ലജ്ജീ ഭിക്ഖൂ മഞ്ഞന്തൂതി യോജനാ. ഏതേന ഥേരോ പച്ഛിമജനാനം ഛസു അനുത്തരിയധമ്മേസു അനുസ്സതാനുത്തരിയസങ്ഖാതം പുഞ്ഞവിസേസഞ്ച മയംപി താദിസഗുണഭാഗിനോ ഭവിസ്സാമാതി ഉസ്സാഹനുപായഞ്ച പടിപാദേസീതി.

പരമത്ഥദീപനീ നിഗമകഥാ

ഏത്താവതാച –

നഗരേ ദീപരങ്ഗമ്ഹി, ഗാമേ തി നാമകേ;

അട്ഠസുഞ്ഞദ്വയേകമ്ഹി, സാകേ ജാതേന യാ മയാ.

മുംര്വാഗാമേ അരഞ്ഞമ്ഹി, ലങ്ഘതീതി വിസ്സുതാലയേ;

വസതാ മഹതോ ഭിക്ഖു, ഗണസ്സ ഹിതകാരിനാ.

പരമത്ഥദീപനീനാമ, സങ്ഖതാ സാരദസ്സിനാ;

സാരേസീനം ഹിതത്ഥായ, സാരാസാരവിവേകിനം.

സുനിട്ഠിതാ അയം ടീകാ, നിബ്ഭയാ നിരുപദ്ദവാ;

നവപഞ്ചദ്വയേകമ്ഹി, സാകേ കോമുദസാരദേ.

തഥാ കല്യാണസങ്കപ്പാ, സാധൂനം അമതപ്ഫലാ;

നിട്ഠം ഗച്ഛന്തു സബ്ബേപി, നിബ്ഭയാ നിരുപദ്ദവാ.

യഥാ ലോകമ്ഹി ജോതന്തി, ഉഭോ ചന്ദിമസൂരിയാ;

തഥേവ പരമത്ഥേസു, അയം പരമത്ഥദീപനീ.

പാളിയത്തേസു സാ സുഭാ, സദ്ദനിരുത്തിദീപനീ;

ഉഭോ ലോകമ്ഹി ജോതന്തു, സദ്ധമ്മോ യാവ തിട്ഠതീതി.

തത്ഥ നഗരേ ദീപരങ്ഗമ്ഹീതി ദീപവാസിമഹാജനം രഞ്ജേതീതി ദീപരങ്ഗന്തി ലദ്ധനാമേ നഗരേ. ഗാമേ നാമകേതി രോഹിതമിഗാനം നിവാസഭൂമിതലേ പതിട്ഠിതത്താ ഏവംനാമകേ മഹാഗാമേ. സാകേതി കലിയുഗേ. യാ മയാതി പരമത്ഥദീപനീനാമ യാടീകാ മയാ സങ്ഖതാതി സമ്ബന്ധോ. ലങ്ഘതീതി വിസ്സുതാലയേതി ഏവംവിസ്സുതേ അരഞ്ഞവിഹാരേ. സാരേസീനന്തി സാരഗവേസീനം. സാരാസാരവിവേകിനന്തി അയം സാരോ അയം അസാരോതി ഏവം സാരഞ്ച അസാരഞ്ചവിവേ ചേത്വാ ജാനിതും സമത്ഥാനം. സാകേതി കലിയുഗേ. കോമുദസാര ദേതി കുമുദപുപ്ഫയുത്തേ സരദഉതു പരിയാപന്നേപച്ഛി മകത്തികമാസേ. അമതപ്ഫലാതി നിബ്ബാനപയോജനാ. സുഭാതി അത്ഥബ്യഞ്ജനസമ്പത്തിയാ സോഭണാ. സദ്ധമ്മോതി തിവിധം സത്ഥുസാസനം വുച്ചതീതി.

ഇതി അഭിധമ്മത്ഥസങ്ഗഹപകരണസ്സ ചതുത്ഥസംവണ്ണനാ

ഭൂതാ പരമത്ഥദീപനീനാമാ യംടീകാ

സബ്ബാകാരേന നിട്ഠിതാ.