൬. സമീ

‘‘അനു യം സമയാ’’തി (൨-൧-൧൫) ച ‘‘യസ്സ ചായാമോ’’തി (൨-൧-൧൬) ച പാണിനിനോ വചനദ്വയം, അയമേതേസമത്ഥോ ‘‘യസ്സ സമയാ സമീപവാചീ അനുസദ്ദോ, തേന സഹ സമസ്സതേതി ച, അനു യസ്സായാമവാചീ, തേന സ്യാദ്യന്തേന സഹ സമസ്സതേ’’തി ച. വത്ഥുതോ തു സാമീപ്യായാമവന്താനമനിദ്ദേസേപി സാമത്ഥിയാ തദാക്ഖേപോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ-‘സമീപായാമാന’മിച്ചാദി.

സമ്ബന്ധിത്താതി സമ്ബന്ധിസദ്ദാ സകത്ഥമിവ നിയതപടിയോഗിനമാക്ഖപന്തി… തേന വിനാ തേസം സകത്ഥാഭാവാ. ആയാമോ ദീഘതാ, ‘‘യസ്സ സമീപായാമേസ്വനു’’തി യഥാവുത്തസുത്തദ്വയമാക്ഖേപേനുപദിസതി, വനസ്സ സാമിപ്യമനുവനം, ‘‘അസങ്ഖ്യം വിഭത്തിസമ്പത്തിസമീപ’’ ഇച്ചേവ (൩-൨) സിദ്ധേപുന സമീപഗ്ഗഹണം വികപ്പത്ഥം, തേന വനസ്സാനുതി വാക്യേനാപി ഭവിതബ്ബം.

ഗങ്ഗായ ആയാമോ അനുഗങ്ഗം, ഭാഗവുത്തികാരോ ‘‘ലക്ഖണേനേ’’തി വത്തതേ. യസ്സായാമവാചീ അനു, തേന ലക്ഖണേന സമസ്സതേ അനുഗങ്ഗം ബാരാണസീ, ഗങ്ഗായ ലക്ഖണഭൂതായ പസിദ്ധായാമഗുണായ ബാരാണസീ ലക്ഖീയതേ യാവായതായാമാ ഗങ്ഗാ താവായമ്പീതി സഭാവതോ തൂപമാനോപമേയ്യഭാവോ സമാസേ പതീയതേ ഗങ്ഗാ വിയ ദീഘാ’’തി ലക്ഖിയലക്ഖണഭാവം വണ്ണേതി. ഏവം സതി ബാരാണസീതി പഠമാ നോപപജ്ജതേതി മഞ്ഞമാനോ ആഹ-‘ഗങ്ഗായാ മേന യുത്താ ‘‘ത്യാദി. അനുഗങ്ഗം ബാരാണസിയാതി ബാരാണസിയാ ഗങ്ഗായാമോ ലക്ഖണന്തി അത്ഥോ.