൧൨൧. നാതോ

സോ ച അമാദേസോ, ആദേസസ്സേവാതി അംആദേസസ്സേവ, അപഞ്ചമിയാതി പഞ്ചമിം വജ്ജേത്വാ. അഞ്ഞത്ര വിധീയമാനോ-യമമാദേസോ പഞ്ചമിയമ്പടിസിദ്ധത്താ പഞ്ചമിയാ പടിസേധേന സയമ്പി പടിസിദ്ധോ നാമ ഹോതീത്യാഹ ‘ആദേസസ്സേവായം പടിസേധോ’തി, ലോപപടിസേധസ്സ ‘നാതോ’തി പുബ്ബവാക്യേന വുത്തസ്സ അയമ്പടിസേധോ നേതി സമ്ബന്ധോ, അഥ കഥമിദമപഞ്ചമ്യാത്യമാദേസേനേവാതിസമ്ബന്ധതി ന ലോപ പടിസേധേനാതി പരിഭാസമാഹ-‘അനന്തരസ്സ വിധി വാ ഹോതി പടിസേധോ വാ’തി, ഏത്ഥ അന്തരസദ്ദസ്സാനേകത്ഥത്തേപീഹാന്തരാളവാചീതി ന വിജ്ജതേ അന്തരമ്മജ്ഝമസ്സേത്യനന്തരോ, അന്തരാളമത്തപടിസേധേ പയോജനം നത്ഥീത്യന്തരാളഗതസ്സ വിധിനോ പടിസേധസ്സ ചാഭാവാനന്തരോത്യുപ ചരീയതേ അനന്തരാ ഗാമാത്യാദി വിയ, ദിട്ഠത്തേ പന മജ്ഝസ്സ ന വിജ്ജതേ-ന്തര മേസന്തി വിഗ്ഗഹേ സുത്തേപ്യനന്തരസ്സ വിധാനന്തരസ്സാപി ദിട്ഠത്താ ദ്വിന്നമേകോപ്യനന്തരോത്യുച്ചതേ, തേനേവാനന്തരസ്സാതി പരിഭാസായമേക വചനം, ഇതിസദ്ദോ ഇദമത്ഥേ, ഇതി ഇമായ പരിഭാസായാദേസേനാഭിസമ്ബന്ധതീത്യത്ഥോ, തേനാതി യഥാവുത്തപരിഭാസായ വസേന, യേന കാരണേനാദേസേനാഭിസമ്ബന്ധതി തേനാത്യത്ഥോ, അലോപോതി ലോപ പടിസേധോ, സാമത്ഥിയാലദ്ധന്തി ദ്വിന്നമത്ഥാനം വിധാനായ ദ്വേ വാക്യാനി ഭവന്തി, തത്ര ‘നാതോ’തീദം പടിസേധവിധായകമേകം വാക്യം, ‘അമപഞ്ചമിയാ’തി ദുതിയമമാദേസസ്സ, തത്രാപഞ്ചമിയാത്യാദേസേനേവാതി സമ്ബന്ധതി, വുത്തവിധാനാ ന ലോപപടിസേധേന, തഥാസത്യമപഞ്ചമിയാതിദം വാക്യം യദി ന വിസേസത്ഥമാലമ്ബതേ തമന്തരേനാനുപപത്തിതോ-ഞ്ഞഥാ കിന്ത്യനേനാത്ഥബലേന ലദ്ധന്തി അത്ഥോ, അലോപോതി ജോതേതീതി സമ്ബന്ധോ, വാക്യഭേദേന വിവരണം കതം, ന ഏകവാക്യത്തേനാതി ബ്യതിരേകോ ഏകവാക്യതായഞ്ഹി കാരിയ ദ്വയസ്സപി പഞ്ചമിയമ്പടിസേധോ സിയാ ‘പഞ്ചമിം വജ്ജേത്വാ തം കാരിയദ്വയം വേദിതബ്ബ’ന്തി, യദിപി സിദ്ധാതി സമ്ബന്ധോ, യേന നാപ്പത്തിയാത്യനേന ‘‘യേന നാപ്പത്തേ വിധിരാരബ്ഭതേ, തസ്സ ബാധനമ്ഭവതീ’’തി മമ്പരിഭാസമുപലക്ഖേതി, കിമത്ഥമിഹായം പരിഭാസാ പഠ്യതേ ഇഹ സത്ഥേ-പവാദാ ഉസ്സഗ്ഗേ ബാധന്തേതി നിയമോ, തത്ര ചുസ്സഗ്ഗാ ദുവിധാ നിയതപ്പത്തയോ അനിയതപ്പത്തയോ ചേതി, യേ സബ്ബത്ഥാപവാദവിസയമ്പവിസന്തി, തേ നിയതപ്പത്തയോ വുച്ചന്തേ, യേ ക്വചിദേവാപവാദവിസയമവഗാഹന്തേ, തേ അനിയതപ്പത്തയോ വുച്ചന്തേ, ഏവം ദുവിധേസുസ്സഗ്ഗേസു യേ-നിയതപ്പത്തയോ, തേസമേവ ബാധനമിച്ഛീയതേ, ന നിയതികാനം, തേന തപ്പദസ്സനത്ഥമയമ്പരിഭാസാ പഠ്യതേതി, യേനേത്യുസ്സഗ്ഗസ്സ നിദ്ദേസോ, നേതി പടിസേധവാചീ നിപാതോ, അപ്പത്തേ അസമ്ഫുട്ഠേ വിസയേ ഇത്യജ്ഝാഹാരിയം, യേന ഉസ്സഗ്ഗേന നാപ്പത്തേ പത്തേഏവ സമ്ഫുട്ഠേഏവ വിസയേത്യത്ഥോ… ‘ദ്വേ പടിസേധാ പാകതമത്ഥം ഗമേന്തീ’തി കത്വാ, വിധീയതീതി, പടിസേധോ വിധാനഞ്ച, ആരബ്ഭതേ വിധീ

യതേ പഠ്യതേത്യത്ഥോ, അനേനാപവാദവിധിന്ദസ്സേതി, തസ്സേതി ആദോയേനേതി നിദ്ദിട്ഠസ്സഉസ്സഗ്ഗസ്സബാധനമ്ഭവത്യപവാദേന, യേന ത്വപ്പത്തേ വിസയേ ആരബ്ഭതേ തസ്സ ബാധനം ന ഭവതീത്യത്ഥോ, കുതോതി ചേ അനവകാസത്താ, തഥാഹി യദി ഉസ്സഗ്ഗേന സബ്ബോ വിസയോ ഗഹിതോ സിയാ, കോ-പവാദസ്സഅഞ്ഞോ വിസയോ സിയാ, തസ്മാ അനവകാസത്താ (ന) അപ (വാദേ) പന തസ്സ ബാധനമ്ഭവതീത്യവസേയം, യേന തുസ്സഗ്ഗേന കോചി ദേവാപവാദവിസയോ-നുപ്പത്തോസിയാ, നസബ്ബോ, തമ്പതി സാവകാ സത്താ തമ്ബാധതേതി വുത്തം ഹോതി, ‘പഞ്ചപൂലിമാനയേ’ത്യത്ര പഞ്ചന്നം പൂലാനം സമാഹാരോതി വിസേസനസമാസോ ‘‘നദാദിതോവീ’’ (൩-൨൭) സമാഹരണം സമാഹാരോതി സമാഹാരസ്സപി ഭാവരൂപത്താ ആഹ ‘ഭാവപ്പധാനത്തേപീ’തി, ഗുണഭൂതദബ്ബാനി പൂലാനി.