൧. പഠമോ സഞ്ഞാദികണ്ഡോ

സിദ്ധമിദ്ധഗുണം സാധു, നമസ്സിത്വാ തഥാഗതം;

സധമ്മസങ്ഘം ഭാസിസ്സം, മാഗധം സദ്ദലക്ഖണം.

൧. അആദയോ തിതാലീസ വണ്ണാ.

അകാരാദയോ നിഗ്ഗഹീതന്താ തേചത്താലീസ-ക്ഖരാ വണ്ണാ നാമ ഹോന്തി. അ ആ ഇ ഈ ഉ ഊ ഏ ഏ ഓ ഓ, ക ഖ ഗ ഘ ങ ച ഛ ജ ഝ ഞ്ഞ, ട ഠ ഡ ഢ ണ, ത ഥ ദ ധ ന, പ ഫ ബ ഭ മ, യ ര ല വ സ ഹ ള അം. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘ഏ ഓ ന മവണ്ണേ’’ ൧. ൩൭. തിതാലീസാഭി വചനം കത്ഥചി വണ്ണലോപം ഞാപേതി. തേന ‘പടിസങ്ഖാ യോനിസോ’തിആദി സിദ്ധം.

൨. ദസാദോ സരാ.

തത്ഥാദിമ്ഹി ദസ വണ്ണാ സരാ നാമ ഹോന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘സരോ ലോപോ സരേ’’ ൧, ൨൬ ഇച്ചാദി.

൩. ദ്വേദ്വേ സവണ്ണാ. തേസു ദ്വേദ്വേ സരാ സവണ്ണാ നാമ ഹോന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘വണ്ണപരേന സവണ്ണോപി’’ ൧, ൨൪.

൪. പുബ്ബോ രസ്സോ.

തേസു ദ്വീസു യോ യോ പുബ്ബോ, സോ സോ രസ്സസഞ്ഞോ ഹോതി. തേസു ഏ.ഓ.സംയോഗതോ പുബ്ബാവ ദിസ്സന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘രസ്സോ വാ’’ ൨,൬൨ ഇച്ചാദി.

൫. പരോ ദീഘോ.

തേ സ്വേവ ദ്വീസുയോ യോ പരോ, സോ സോ ദീഘസഞ്ഞോ ഹോതി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘യോ ലോ പനിസു ദീഘോ’’ ൨,൮൮ ഇച്ചാദി.

൬. കാദയോ ബ്യഞ്ജനാ.

കകാരാദയോ വണ്ണാ നിഗ്ഗഹീതപരിയന്താ ബ്യഞ്ജനസഞ്ഞാഹോന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘ബ്യഞ്ജനേ ദീഘരസ്സാ’’ ൧,൩൩ ഇച്ചാദി.

൭. പഞ്ച പഞ്ചകാ വഗ്ഗാ.

കാദയോ പഞ്ച പഞ്ചകാ വഗ്ഗ, നാമ ഹോന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘വഗ്ഗേ വഗ്ഗന്തോ’’ ൧,൪൧ ഇച്ചാദി.

൮. ബിന്ദു നിഗ്ഗഹീതം.

യ്വായം വണ്ണോ ബിന്ദുമത്തോ, സോ നിഗ്ഗഹീതസഞ്ഞോ ഹോതി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘നിഗ്ഗഹീതം’’ ൧,൩൮ ഇചാദി. ഗരുസഞ്ഞാകരണം അന്വത്ഥസഞ്ഞത്ഥം.

൯. ഇയുവണ്ണാ ഝലാ നാമസ്സന്തേ.

നാമം പാടിപദികം, തസ്സഅന്തേ വത്തമാനാ ഇവണ്ണുവണ്ണാ ഝലസഞ്ഞാ ഹോന്തി യഥാക്കമം. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘ഝലാ വാ’’ ൨,൧൧൧ ഇച്ചാദി.

൧൦. പിത്ഥിയം.

ഇത്ഥിയം വത്തമാനസ്സ നാമസ്സ-ന്തേ വത്തമാനാ ഇവണ്ണുവണ്ണാ പസഞ്ഞാ ഹോന്തി. തേന ക്വത്ഥോ? യേ പസ്സിവണ്ണസ്സ’’ ൨,൧൧൬ ഇച്ചാദി.

൧൧. ഘാ.

ഇത്ഥിയം വത്തമാനസ്സ നാമസ്സ-ന്തേ വത്ഥമാനോ ആകാരോ ഘസഞ്ഞോ ഹോതി. തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘ഘബ്രഹ്മാദിതേ’’ ൨,൬൦ ഇച്ചാദി.

൧൨. ഗോ സ്യാലപനേ.

ആലപനേ സി ഗസഞ്ഞോ ഹോതി.

തേന ക്വത്ഥോ? ‘‘ഗേവാ’’ ൨,൬൫ ഇച്ചാദി.

(സഞ്ഞാ)

൧൩. വിധിബ്ബിസേസനന്തസ്സ.

യം വിസേസനം, തദന്തസ്സ വിധി ഞാതബ്ബോ ‘‘അതോ യോനം ടാടേ’’ ൨,൪൧ നരാനരേ.

൧൪. സത്തമിയം പുബ്ബസ്സ.

സത്തമീനിദ്ദേസേ പുബ്ബസ്സേവ കാരിയം ഞാതബ്ബം ‘‘സരോ ലോപോ സരേ’’ ൧,൨൬ വേളഗ്ഗം. ‘തമഹ’ന്തീധ കസ്മാ ന ഹോതി?, സരേതോപസിലേസികാധാരോ തത്ഥേതാവ വുച്ചതേ ‘പുബ്ബസ്സേവ ഹോതി ന പരസ്സാ’തി.

൧൫. പഞ്ചമിയം പരസ്സ.

പഞ്ചമീനിദ്ദേസേ പരസ്സ കാരിയം ഞാതബ്ബം ‘‘അതോയോനം ടാടേ’’ ൨,൪൧ നരാനരേ. ഇധ ന ഹോതം ‘ജന്തുഹോ അനത്താ’. ഇധ കസ്മാ ന ഹോതി? ഓസഖ്യോ, അനന്തരേ കതത്ഥതായ ന ബ്യവഹിതസ്സ കാരിയം.

൧൬. ആദിസ്സ.

പരസ്സ സ്സിസ്സമാനം കാരിയമാദിവണ്ണസ്സ ഞാതബ്ബം ‘‘ര സങ്ഖ്യാതോ വാ’’ ൩,൧൦൩ തേരസ.

൧൭. ഛട്ഠിയന്തസ്സ.

ഛട്ഠീനിദ്ദിട്ഠസ്സ യം കാരിയം, തദന്തസ്സ വണ്ണസ്സ വിഞ്ഞേയ്യം ‘‘രാജസ്സി നാമ്ഹി’’ ൨,൨൩ രാജിനാ.

൧൮. ങാനുബന്ധോ.

ങകാരോ അനുബന്ധോ യസ്സ, സോ അന്തസ്സ ഹോതി ‘‘ഗോസ്സാ വങ’’ ൧,൩൨ ഗവാസ്സം.

൧൯. ടാനുബന്ധാനേകവണ്ണാ സബ്ബസ്സ.

ടകാരോ-നുബന്ധോ യസ്സ, സോ-നേകക്ഖരോ ചാദേസോ സബ്ബസ്സ ഹോതി ‘‘ഇമസ്സാനിത്ഥിയം ടേ’’ ൨,൧൨൮ ഏസു, ‘‘നാമ്ഹ-നിമി’’ ൨,൧൨൬ അനേന.

൨൦. ഞകാനുബന്ധാദ്യന്താ.

ഛട്ഠീനിദ്ദിട്ഠസ്സ ഞാനുബന്ധകാനുബന്ധാ ആദ്യന്താ ഹോന്തി ‘‘ബ്രൂതോ തിസ്സീഞ’’ ൬,൩൬ ബ്രവീതി, ‘‘ഭൂസ്സ വുക’’ ൬,൧൭ ബഭൂവ.

൨൧. മാനുബന്ധോ സരാനമന്താ പരോ.

മകാരോ-നുബന്ധോ യസ്സ, സോ സരാ നമന്താ സരാ പരോ ഹോതി ‘‘മഞ്ച രുധാദീനം’’ ൫-൧൯ രുന്ധതി.

൨൨. വിപ്പടിസേധേ.

ദ്വിന്നം സാവകാസാനമേകത്ഥപ്പസങ്ഗേ പരോ ഹോതി. യഥാ ദ്വിന്നം തിണ്ണം വാപുരിസാനം സഹപ്പത്തിയം പരോ, സോ ച (ഗച്ഛതി) ത്വം ച (ഗച്ഛസി, തുമ്ഹേ) ഗച്ഛഥ. സോ ച (ഗച്ഛതി,) ത്വം ച (ഗച്ഛസി,) അഹം ച (ഗച്ഛാമി, മയം) ഗച്ഛാമ.

൨൩. സങ്കേതോ-നവയവോ-നുബന്ധോ.

യോ നവയവഭൂതോസങ്കേതോ, സോ-നുബന്ധോതി ഞാതബ്ബോ, ‘‘ലുപിതാദീനമാസിമ്ഹി’’ ൨-൫൭ കത്താ.

സങ്കേതഗ്ഗഹണം കിം? പകതിയാദിസമുദായസ്സാനുബന്ധതാ മാ ഹോതൂതി, അനവയവോഹി സമുദായോ… സമുദായരൂപത്തായേവ.

അനവയവഗ്ഗഹണം കിം? ‘‘അതേന’’ ൨-൧൦൮ ജനേന. ഇമിനാവ ലോപസ്സാവഗതത്താ നാനുബന്ധലോപായ വചനമാരദ്ധം.

൨൪. വണ്ണപരേന സവണ്ണോപി.

വണ്ണസദ്ദോ പരോ യസ്മാ തേന സവണ്ണോപി ഗയ്ഹതി സംച രൂപം ‘‘യുവണ്ണാനമേഓ ലുത്താ’’ ൧-൨൯ വാകേരിതം, സമോനാ.

൨൫. ന്തു വന്തുമന്ത്വാവന്തുതവന്തുസമ്ബന്ധീ.

വന്ത്വാദിസമ്ബന്ധീയേവന്തു ഗയ്ഹതി, ‘‘ന്തന്തൂനം ന്തോ യോമ്ഹി പഠമേ’’ ൨-൨൧൫ ഗുണവന്തോ.

വന്ത്വാദിസമ്ബന്ധീതി കിം? ജന്തൂ തന്തൂ.

(പരിഭാസായോ.)

൨൬. സരോ ലോപോ സരേ.

സരേ സരോ ലോപനീയോ ഹോതി. തത്രി-മേ, സദ്ധി-ന്ദ്രിയം, നോഹേ-തം, ഭിക്ഖുനോ-വാദോ, സമേതാ-യസ്മാ, അഭിഭാ-യതനം, പുത്താമ-ത്ഥി, അസന്തേ-ത്ഥ.

൨൭. പരോ ക്വചി.

സരമ്ഹാ പരോ സരോ ക്വചി ലോപനീയോ ഹോതി. സോ-പി, സാവ, യതോ-ദകം, തതോ-വ. ക്വചീതികിം? സദ്ധി-ന്ദ്രിയം, അയമധികാരോ ആപരിച്ഛേദാവസാനാ, തേന നാതിപ്പസങ്ഗോ.

൨൮. ന ദ്വേവാ.

പുബ്ബപരസരാ ദ്വേപി വാ ക്വചി ന ലുപ്യന്തേ, ലതാ ഇവ, ലതേ-വ, ലതാ-വ.

൨൯. യുവണ്ണാനമേഓ ലുത്താ.

ലുത്താ സരാ പരേസം ഇവണ്ണുവണ്ണാനം ഏഓ ഹോന്തി വാ യഥാക്കമം.

തസ്സേ-ദം, വാതേ-രിതം, നോ-പേതി, വാമോ-രൂ, അതേ-വഞ്ഞേഹി, വോ-ദകം. കഥം ‘‘പച്ചോരസ്മി’’ന്തി? യോഗവിഭാഗാ. വാത്വേവ? തസ്സിദം.

ലുത്തേതി കിം? ലതാ ഇവ.

൩൦. യവാ സരേ.

സരേ പരേ ഇവണ്ണുവണ്ണാനം യകാരവകാരാ ഹോന്തി വാ യഥാക്കമം. ബ്യാകതോ, ഇച്ചസ്സ, അജ്ഝിണമുത്തോ, സ്വാഗതം, സ്വാപനലാനിലം, വാത്വേവ? ഇതി-സ്സ. ക്വചിത്വേവ? യാനീ-ധ, സൂ-പട്ഠിതം.

൩൧. ഏഓനം.

ഏഓനംയവായോന്തി വാ സരേ യഥാക്കമം. ത്യജ്ജ തേ-ജ്ജ, സ്വാഹം സോ-ഹം. ക്വചിത്വേവ? പുത്താമ-ത്ഥി, അസന്തേ-ത്ഥ.

൩൨. ഗോസ്സാ-വങ.

സരേ ഗോസ്സ അവങ ഹോതി. ഗവാ-സ്സം. ‘യഥരീവ, തഥരിവേ’തി നിപാതാവ, ‘ഭുസാമിവേ’തി ഇവസദ്ദോ ഏവത്ഥോ.

൩൩. ബ്യഞ്ജനേ ദീഘരസ്സാ.

രസ്സദീഘാനം ക്വചി ദീഘരസ്സാ ഹോന്തി ബ്യഞ്ജനേ. തത്രാ-യം, മുനീചരേ, സമ്മദേവ, മാലഭാരീ.

൩൪. സരമ്ഹാ ദ്വേ.

സരമ്ഹാ പരസ്സ ബ്യഞ്ജനസ്സ ക്വചി ദ്വേ രൂപാനി ഹോന്തി. പഗ്ഗഹോ. സരമ്ഹാതി കിം? തം ഖണം.

൩൫. ചതുത്ഥദുതിയേസ്വേസം തതിയപഠമാ.

ചതുത്ഥദുതിയേസു പരേസ്വേസം ചതുത്ഥദുതിയാനം തബ്ബഗ്ഗേ തതിയ പഠമാ ഹോന്തി. പച്ചാസത്ഥ്യാ, നിഗ്ഘോസോ, അക്ഖന്തി, ബോജ്ഝങ്ഗാ, സേതച്ഛത്തം, ദഡ്ഢോ, നിട്ഠാനം, മഹദ്ധനോ, യസത്ഥേരോ, അപ്ഫുടം, അബ്ഭുഗ്ഗതോ. ഏസ്വീതി കിം? ഥേരോ. ഏസന്തി കിം? പത്ഥോ.

൩൬. വിതിസ്സേവേ വാ.

ഏവസദ്ദേ പരേ ഇതിസ്സ വോ ഹോതി വാ. ഇത്വേവ, ഇച്ചേവ. ഏവേതി കിം? ഇച്ചാഹ.

൩൭. ഏഓനമ വണ്ണേ.

ഏഓനം വണ്ണേ ക്വചി അ ഹോതി വാ. ദിസ്വാ യാചക മാഗതേ, അകരമ്ഹസ തേ, ഏസ അത്ഥോ, ഏസ ധമ്മോ, അഗ്ഗമക്ഖായതി, സ്വാതനം, ഹിയ്യത്തനം, കരസ്സു. വാത്വേവ? യാചകേ ആഗതേ ഏസോ ധമ്മോ. വണ്ണേതി കിം? സോ.

൩൮. നിഗ്ഗഹീതം.

നിഗ്ഗഹീതമാഗമോ ഹോതി വാ ക്വചി. ചക്ഖും ഉദപാദി ചക്ഖുഉദപാദി, പുരിമം ജാതിം പുരിമജാതിം, കത്തബ്ബം കുസലം ബഹും. അവംസിരോതിആദീസു നിച്ചം… വവത്ഥിതവിഭാസത്താ വാധികാരസ്സ, സാമത്തിയേനാഗമോവ, സ ച രസ്സ സരസ്സേവ ഹോതി… തസ്സ രസ്സാനുഗതത്താ.

൩൯. ലോപോ.

നിഗ്ഗഹീതസ്സ ലോപോ ഹോതി വാ ക്വചി. ക്യാഹം കിമഹംസാരത്തോ സംരത്തോ. സല്ലേ ഖോ-ഗന്തുകാമോ ഗന്തുമനോതി, ആദീസു നിച്ചം.

൪൦. പരസരസ്സ.

നിഗ്ഗഹീതമ്ഹാ പരസ്സ സരസ്സ ലോപോ ഹോതി വാ ക്വചി. ത്വം-സി ത്വമസി.

൪൧. വഗ്ഗേ വഗ്ഗന്തോ.

നിഗ്ഗഹീതസ്സ ഖോ വഗ്ഗേ വഗ്ഗന്തോ വാ ഹോതി പച്ചാസത്ത്യാ. തങ്കരോതി തം കരോതി, തഞ്ചരതി തം ചരതി, തണ്ഠാനം തം ഠാനം, തന്ധനം തം ധനം, തമ്പാതി തം പാതി. നിച്ചം പദമജ്ഝേ ഗന്ത്വാ, ക്വചഞ്ഞാത്രപി സന്തിട്ഠതി.

൪൨. യേവഹിസു ഞോ.

യ ഏവ ഹി സദ്ദേസു നിഗ്ഗഹീതസ്സ വാ ഞോ ഹോതി. യഞ്ഞദേവ, തഞ്ഞേവ, തഞ്ഹി, വാത്വേവ? യം യദേവ.

൪൩. യേ സംസ്സ.

സംസദ്ദസ്സ യം നിഗ്ഗഹീതം തസ്സ വാ ഞോ ഹോതി യകാരേ. സഞ്ഞമോ സംയമോ.

൪൪. മയദാ സരേ.

നിഗ്ഗഹീതസ്സ മയദാ ഹോന്തി വാ സരേ ക്വചി. തമഹം, തയിദം, തദലം. വാ ത്വേവ? തം അഹം.

൪൫. വനതരഗാ ചാഗമാ.

ഏതേ മയദാ ച ആഗമാ ഹോന്തി സരേ വാ ക്വചി. തിവങ്ഗികം, ഇതോ നായതി, ചിനിത്വാ, തസ്മാതിഹ, നിരോജം, പുഥഗേവ, ഇധമാഹു, യഥയിദം, അത്തദത്ഥം. വാ ത്വേവ? അത്തത്ഥം. ‘അതിപ്പഗോ ഖോ താവാ’തി-പഠമന്തോ പഗസദ്ദോവ.

൪൬. ഛാ ളോ.

ഛസദ്ദാ പരസ്സ സരസ്സ ളകാരോ ആഗമോ ഹോതി വാ. ഛളങ്ഗം, ഛളായതനം. വാത്വേവ? ഛഅഭിഞ്ഞാ.

൪൭. തദമിനാദീനി.

തദമിനാദീനി സാധൂനി ഭവന്തി. തം ഇമിനാ തദമിനാ, സകിം ആഗാമീ സകദാഗാമീ, ഏകം ഇധ അഹം ഏകമിദാഹം, സംവിധായ അവഹാരോ സംവിദാവഹാരോ, വാരിനോ വാഹകോ വലാഹകോ, ജീവനസ്സ മൂതോ ജീമൂതോ, ഛവസ്സ സയനം സുസാനം, ഉദ്ധം ഖമസ്സ ഉദുക്ഖലം, പിസിതാസോ പിസാചോ, മഹിയം രവതീതി മയൂരോ, ഏവമഞ്ഞേപി പയോഗതോ-നുഗന്തബ്ബാ, പരേസം പിസോദരാദിമിവേദം ദട്ഠബ്ബം.

൪൮. തവഗ്ഗവരണാനം യേ ചവഗ്ഗബയഞാ.

തവഗ്ഗവരണാനം ക്വചി ചവഗ്ഗബയഞാ ഹോന്തി യഥാക്കമം യകാരേ. അപുച്ചണ്ഡതായ, തച്ഛം, യജ്ജേവം, അജ്ഝത്തം, ഥഞ്ഞം, ദിബ്ബം, പയ്യോസനാ, പോക്ഖരഞ്ഞോ. ക്വചിത്വേവ? രത്ത്യാ

൪൯. വഗ്ഗലസേഹി തേ.

വഗ്ഗലസേഹി പരസ്സ യകാരസ്സ ക്വചി തേ വഗ്ഗലസാ ഹോന്തി.

സക്കതേ, പച്ചതേ, അട്ടതേ, കുപ്പതേ, ഫല്ലതേ, അസ്സതേ. ക്വചിത്വേവ? ക്യാഹം.

൫൦. ഹസ്സ വിപല്ലാസോ.

ഹസ്സ വിപല്ലാസോ ഹോതി യകാരേ. ഗുയ്ഹം.

൫൧. വേ വാ.

ഹസ്സ വിപല്ലാസോ ഹോതി വാ വകാരേ. ബവ്ഹാബാധോ ബവ്ഹാബാധോ.

൫൨. തഥാനരാനം ടഠണലാ

തഥനരാനം ടഠണലാ ഹോന്തി വാ. ദുക്കടം, അട്ഠകഥാ, ഗഹണം, പലിഘോ, പലായതി. വാത്വേവ? ദുക്കതം. ക്വചിത്വേവ? സുഗതോ.

൫൩. സംയോഗാദി ലോപോ.

സംയോഗസ്സ യോ ആദീഭൂതോ-വയവോ തസ്സ വാ ക്വചി ലോപോ ഹോതി. പുപ്ഫം-സാ ജായതേ-ഗിനി.

൫൪. വിച്ഛാഭിക്ഖഞ്ഞേസു ദ്വേ.

വിച്ഛായമാഭിക്ഖഞ്ഞേ ച യം വത്തതേ, തസ്സ ദ്വേ രൂപാനി ഹോന്തി. ക്രിയായ ഗുണേന ദബ്ബേന വാ ഭിന്നേ അത്ഥേ ബ്യാപിതുമിച്ഛാ വിച്ഛാ. രുക്ഖം രുക്ഖം സിഞ്ചതി, ഗാമോ ഗാമോ രമണീയോ, ഗാമേ ഗാമേ പാനീയം, ഗേഹേ ഗേഹേ ഇസ്സരോ, രസം രസം ഭക്ഖയതി, കിരിയം കിരിയമാരഭതേ.

അത്ഥിയേവാ-നുപുബ്ബിയേപി വിച്ഛാ മൂലേ മൂലേ ഥൂലാ, അഗ്ഗേ അഗ്ഗേ സുഖുമാ, യദി ഹി ഏത്ഥ മൂലഗ്ഗഭേദോ ന സിയാ, ആനുപുബ്ബിയമ്പി ന ഭവേയ്യ. മാസകം മാസകം ഇമമ്ഹാ കഹാപണാ ഭവന്ഥാനം ദ്വിന്നം ദേഹീതി മാസകം മാസകമിച്ചേതസ്മാ വിച്ഛാഗമ്യതേ, സദ്ദന്തരതോ പന ഇമമ്ഹാ കഹാപണാതി അവധാരണം. പുബ്ബം പുബ്ബം പുപ്ഫന്തി, പഠമം പഠമം പച്ചന്തീത്യത്രാപി വിച്ഛാവ. ഇമേ ഉഭോ അഡ്ഢാ കതരാ കതരാ ഏസം ദ്വിന്നമഡ്ഢതാ, സബ്ബേ ഇമേ അഡ്ഢാ കതമാ കതമാ ഇമേസം അഡ്ഢുതാ ഇഹാപി വിച്ഛാവ. ആഭിക്ഖഞ്ഞം പോനോപുഞ്ഞം പചതി പചതി, പപചതി പപചതി, ലുനാഹി ലുനാഹിത്വേവായം ലുനാതി, ഭുത്വാ ഭുത്വാ ഗച്ഛതി, പടപടാ കരോതി, പടപടായതി.

൫൫. സ്യാദിലോപോ പുബ്ബസ്സേകസ്സ.

വിച്ഛായമേകസ്സ ദ്വിത്തേ പുബ്ബസ്സ സ്യാദിലോപോ ഹോതി. ഏകേകസ്സ. കഥം മത്ഥകമത്ഥകേനാതി? ‘സ്യാദിലോപോ പുബ്ബസ്സാ’തി യോഗവിഭാഗാ, നാചാതിപ്പസങ്ഗോ യോഗവിഭാഗാ ഇട്ഠപ്പസിദ്ധീതി.

൫൬. സബ്ബാദീനം വീതിഹാരേ.

സബ്ബാദീനം വീതിഹാരേ ദ്വേ ഭവന്തി പുബ്ബസ്സ സ്യാദിലോപോ ച. അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ ഭോജകാ, ഇതരീതരസ്സ ഭോജകാ.

൫൭. യാവബോധം സമ്ഭമേ.

തുരിതേനാപായഹേതുപദസ്സനം സമ്ഭമോ, തസ്മിംസതി വത്ഥു യാവന്തേഹി സദ്ദേഹി സോ-ത്ഥോ വിഞ്ഞായതേ, താവന്തോ സദ്ദാ പയുജ്ജന്തേ. സപ്പോ സപ്പോ സപ്പോ, ബുജ്ഝസ്സു ബുജ്ഝസ്സു ബുജ്ഝസ്സു, ഭിന്നോ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ ഭിന്നോ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ.

൫൮. ബഹുലം.

അയമധികാരോ ആസത്ഥപരിസമത്തിയാ. തേന നാതിപ്പസങ്ഗോ ഇട്ഠപ്പസിദ്ധി ച.

ഇതി മോഗ്ഗല്ലാനേ ബ്യാകരണേ വുത്തിയം

പഠമോ കണ്ഡോ.