൩. |ഓ൦.൦൦൨൪| ധാതുപരമ്പരാകഥാ

ധാതുസു പന വിഭജിത്വാ ദീയമാനേസു സത്ഥുനോ നലാടധാതു കോസിനാരകാനം മല്ലാനം ലദ്ധകോട്ഠാസേയേവ അഹോസി. മഹാകസ്സപത്ഥേരോ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ സത്ഥുനോ നലാടധാതു തുമ്ഹാകം കോട്ഠാസേ അഹോസി, തം ഗഹേതും ആഗതോ, ഭഗവാ ഹി ധരമാനേയേവ തമ്ബപണ്ണിദീപസ്സ അനുജാനി, ‘തസ്മാ തം അമ്ഹാകം ദേഥാ’തി. തം സുത്വാ മല്ലരാജാനോ?’ഏവം പതിഗണ്ഹഥ ഭന്തേ ധാതു’തി മഹാകസ്സപത്ഥേരസ്സ അദംസു. സോ അത്തനോ സദ്ധിവിഹാരികം മഹാനന്ദത്ഥേരം പക്കോസാപേത്വാ നലാടധാതും ഥേരസ്സ നിയ്യാദേത്വാ’ ഇമം ധാതും തമ്ബപണ്ണി ദീപേ മഹാവാലുകഗങ്ഗായ ദക്ഖിണഭാഗേ സേരുനാമ ദഹസ്സ അന്തേ വരാഹ നാമ സോണ്ഡിമത്ഥകേ കാകവണ്ണതിസ്സോ നാമ രാജാ പതിട്ഠാപേസ്സതി, ചേതിയം സങ്ഘാരാമം കാരാപേസ്സതി, ത്വം ഇമം ധാതും ഗഹേത്വാ വേസാലിയം ഉപനിസ്സായ മഹാവനവിഹാരേ കുടാഗാരസാലായം സത്ഥുനോ വസിതഗന്ധകുടിയം ഠപേത്വാ ധാതുപൂജം കത്വാ ആയുസങ്ഖാരേ ഓസ്സട്ഠേ പരിനിബ്ബാപയമാനേ അത്തനോ സദ്ധിവിഹാരികസ്സ ചന്ദഗുത്തത്ഥേരസ്സ ധാതുവംസം കഥേത്വാ അപ്പമത്തോ ഹോഹീ’തി വത്വാ ധാതും ഥേരസ്സ ദത്വാ അനുപാദിസേസനിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായി.

സാവകോ സത്ഥുകപ്പോ സോ പഭീന്നപടിസമ്ഭിദോ;

ഗഹേത്വാ മാനയീ ധാതും മഹാനന്ദോ മഹാവനേ.

തസ്സ ഥേരസ്സ സദ്ധിവിഹാരികോ ചന്ദഗുത്തത്ഥേരോ ധാതും ഗഹേത്വാ ആകാസം ഉഗ്ഗന്ത്വാ സാവത്ഥീയം ജേതവനമഹാവിഹാരേ ദസബലേന വസിതഗന്ധകുടിയം ഠപേത്വാ ധാതുപൂജം കത്വാ ചിരം വിഹാസി. സോപി ആയുസങ്ഖാരേ ഓസ്സട്ഠേ പരിനിബ്ബാപയമാനേ അത്തനോ. സദ്ധിവിഹാരികം ഭദ്ദസേനത്ഥേരം പക്കോസാപേത്വാ ധാതും ഥേരസ്സ നിയ്യാദേത്വാ ധാതുവംസം കഥേത്വാ അനുസാസിത്വാ അനുപാദിസേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായി.

ചന്ദഗുത്തോ മഹാപഞ്ഞോ ഛളഭിഞ്ഞോ വിസാരദോ;

രമ്മേ ജേതവനേ ധാതും ഠപേത്വാ വന്ദനം അകാ.

തസ്സ |ഓ൦.൦൦൨൫| സിസ്സോ ഭദ്ദസേനത്ഥേരോ ധാതും ഗഹേത്വാ ആകാസേന ഗന്ത്വാ ധമ്മചക്കപ്പവത്തനേ ഇസിപതനേ മഹാ വിഹാരേ സത്ഥുനോ വസിതഗന്ധകുടിയം ഠപേത്വാ ഗന്ധമാലാദീഹി പൂജേത്വാ ചിരം വിഹാസി. സോ പരിനിബ്ബാപയമാനോ അത്തനോ സദ്ധിവിഹാരികസ്സ ജയസേനത്ഥേരസ്സ ധാതും നിയ്യാദേത്വാ ധാതുവംസം കഥേത്വാ അനുപാദിസേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായി.

ഭദ്ദസേനോ മഹാഥേരോ കതകിച്ചോ മഹാഇസി;

ധാതും ഠപേത്വാ ഇസിപതനേ വന്ദിത്വാ നിബ്ബുതിം ഗതോ.

സോ പന ജയസേനത്ഥേരോ തം ധാതും ഗഹേത്വാ വേലുവനമഹാവിഹാരേ സത്ഥുനോ വസിതഗന്ധകുടിയം ഠപേത്വാ ഗന്ധമാലാദീഹി പൂജേത്വാ ചിരം വസിത്വാ പരിനിബ്ബാപയമാനോ അത്തനോ സദ്ധിവിഹാരികസ്സ മഹാസങ്ഘരക്ഖിതത്ഥേരസ്സ ധാതും നിയ്യാദേത്വാ ധാതുവംസം കഥേത്വാ അനുപാദിസേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായി.

ഗഹേത്വാന ധാതുവരം ജയസേനോ മഹാമുനി;

നിധായ വേലുവനേ രമ്മേ അകാ പൂജം മനോരമം.

സോ പനായസ്മാ സങ്ഘരക്ഖിതത്ഥേരോ ധാതും ഗഹേത്വാ ആകാസേന ആഗന്ത്വാ കോസമ്ബിം ഉപനിസ്സായ ഘോസിത സേട്ഠിനാ കാരാപിതേ ഘോസിതാരാമേ ഭഗവതോ വസിതഗന്ധകുടിയം ഠപേത്വാ ഗന്ധമാലാദീഹി പൂജം കത്വാ ചിരം വിഹാസി. സോ’പി പരിനിബ്ബാപയമാനോ അത്തനോ സദ്ധിവിഹാരികം മഹാദേവത്ഥേരം പക്കോസാപേത്വാ ധാതുവംസം കഥേത്വാ അപ്പമത്തോ ഹോഹീ’തി വത്വാ അനുപാദിസേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായി.

സങ്ഘരക്ഖിതവ്ഹയോ ഥേരോ ചന്ദോ വിയ സുപാകടോ;

ഠപേത്വാ ഘോസിതാരാമേ അകാ പൂജം മനോരമം.

തസ്സ ഥേരസ്സ സദ്ധിവിഹാരികോ മഹാദേവത്ഥേരോ ധാതും ഗഹേത്വാ ദേവാനമ്പിയതിസ്സസ്സ മഹാരഞ്ഞോ ഭാതു മഹാനാഗസ്സ ഉപരാജസ്സ മഹാഗാമേ സേതച്ഛത്തം ഉസ്സാപിതകാലേ ഹത്ഥോട്ഠ നാമജനപദേ കുക്കുടപബ്ബതന്തരേ മഹാസാലരുക്ഖമൂലേ ആകാസതോ ഓതരിത്വാ നിസീദി. തസ്മിം സമയേ മഹാകാളോ നാമ ഉപാസകോ അത്തനോ പുത്തദാരേഹി സദ്ധിം മാലാഗന്ധവിലേപനം ധജപതാകാദീനി ഗാഹാപേത്വാ ദിവസസ്സ തിക്ഖത്തും മഹന്തേഹി പൂജാവിധാനേഹി ധാതും പരിഹരിത്വാ ചിരം വസി. മാസസ്സ അട്ഠ-ഉപോസഥദിവസേ |ഓ൦.൦൦൨൬| ധാതുതോ ഛബ്ബണ്ണരംസിയോ ഉഗ്ഗച്ഛിംസു. തസ്മിം സമയേ സോ പദേസോ ബുദ്ധസ്സ ധരമാനകാലോ വിയ അഹോസി. ജനപദവാസീ മനുസ്സാപി ഥേരസ്സ സന്തികേ സീലാനി ഗണ്ഹന്തി, ഉപോസഥവാസം വസന്തി, ദാനം ദേന്തി, ചേതിയസ്സ മഹന്തം പൂജം കരോന്തീ. തതോ അപരഭാഗേ ഉപരാജാ മഹാഗാമേ വിഹരന്തോ ഭേരിം ചരാപേസി? യോ അമ്ഹാകം ദസബലസ്സ ധാതും ഗഹേത്വാ ഇധാഗതോ, തസ്സ മഹന്തം സമ്പത്തിം ദസ്സാമീതി. തസ്മിം കാലേ കുടുമ്ബികോ മഹാകാളോ ഉപരാജം പസ്സിസ്സാമീതി തസ്സ അനുച്ഛവികം പണ്ണാകാരം ഗഹേത്വാ രാജദ്വാരേ ഠത്വാ സാസനം പഹിണി. ഉപരാജാ തം പക്കോസാപേസി. സോ ഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ ഠിതോ തം പണ്ണാകാരം രാജപുരിസാനം പടിച്ഛാപേസി. ഉപരാജാ? മാതുല മഹാകാള, തുമ്ഹാകം ജനപദേ അമ്ഹാകം സത്ഥുനോ ധാതു അത്ഥീ’തി ആഹ. മഹാകാളോ ഉപ രാജസ്സ കഥം സുത്വാ അത്ഥി ദേവ, മയ്ഹം കുലുപഗത്ഥേരസ്സ സന്തികേ ആദാസമണ്ഡലപ്പമാണം സത്ഥുനോ നലാടധാതു ഛബ്ബണ്ണരംസീഹി ആകാസപ്പദേസേ സൂരിയസഹസ്സചന്ദസഹസ്സാനം ഉട്ഠിതകാലോ വിയ ഓഭാസേതി. സോ ജനപദോ ബുദ്ധസ്സ ഉപ്പന്നകാലോ വിയ അഹോസീതി ആഹ. തസ്സ കുടുമ്ബികസ്സ കഥം സുണന്തസ്സഏവ രഞ്ഞോ സകലസരീരം പഞ്ചവണ്ണായ പീതിയാ പരിപുണ്ണം അഹോസി. അതിവിയ സോമനസ്സപ്പത്തോ രാജാ മയ്ഹം മാതുലസ്സ മഹാകാളസ്സ സതസഹസ്സം കഹാപണാനി ച ചതുസിന്ധവയുത്തരഥഞ്ച സുവണ്ണാലങ്കാരേഹി സുസജ്ജിതം ഏകം അസ്സഞ്ച ഉദകഫാസുകട്ഠാനകേ ഖേത്തഞ്ച പഞ്ചദാസീസതഞ്ച ദേഥാ’തി വത്വാ അഞ്ഞഞ്ച പസാദം ദാപേസി. സോ ഉപരാജാ ഏത്തകം കുടുമ്ബികസ്സ ദാപേത്വാ തം ദിവസമേവ നഗരേ ഭേരിം ചരാപേത്വാ ഹത്ഥസ്സരഥയാനാനി ഗഹേത്വാ കുടുമ്ബികം മഗ്ഗദേസകം കത്വാ അനുപുബ്ബേന ഹത്ഥോട്ഠജനപദം പത്വാ രമണീയേ ഭൂമിപ്പദേസേ ഖന്ധാവാരം ബന്ധിത്വാ അമച്ചഗണപരിവുതോ കുടുമ്ബികം ഗഹേത്വാ ഥേരസ്സ വസനട്ഠാനം ഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. സേസാ അമച്ചാ കുടുമ്ബികോ ച ഥേരം വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം |ഓ൦.൦൦൨൭| അട്ഠംസു. ഉപരാജാ ഥേരം വന്ദിത്വാ സാരാണീയം കഥം കത്വാ ഏകമന്തം നിസിന്നോ പടിസന്ഥാരമകാസി. മഹാദേവത്ഥേരോപി സമ്മോദനീയം കഥം കത്വാ കിസ്സ ത്വം മഹാരാജ ഇധാഗതോസി ആഗതകാരണം മേ ആരോചേഹീ’തി ആഹ. ഭന്തേ തുമ്ഹാകം. സന്തികേ അമ്ഹാകം ഭഗവതോ നലാടധാതു അത്ഥീ കിര. തം വന്ദിസ്സാമി’തി ആഗതോമ്ഹീ’തി ആഹ. ഥേരോ? ഭദ്ദകം മഹാ രാജ തയാ കതന്തി വത്വാ ധാതുഘരദ്വാരം വിവരിത്വാ മഹാരാജ ബുദ്ധസ്സ നലാടധാതു അതിദുല്ലഭാ’തി ആഹ. രാജാ സോളസേഹി ഗന്ധോദകേഹി നഹായിത്വാ സബ്ബാലങ്കാരപതിമണ്ഡിതോ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗയ്ഹ നമസ്സമാനോ അട്ഠാസി. ബുദ്ധാരമ്മണായ പീതിയാ സകലസരീരം ഫുടം അഹോസി.

(രാജാ പീതിവേഗേന ഇമാ ഗാഥാ ആഹ;

നമാമി വീര പാദേ തേ ചക്കങ്കിത തലേ സുഭേ;

വന്ദിതേ നരദേവേഹി അമതം ദേഹി വന്ദിതേ.

ലോകനാഥ തുവം ഏകോ സരണം സബ്ബപാണിനം;

ലോകേ തയാ സമോ നത്ഥി താരേഹി ജനതം ബഹും.

മഹണ്ണവേ മയം ഭന്തേ നിമുഗ്ഗാ ദീഘസമ്ഭവേ;

അപ്പതിസ്സാ അപ്പതിട്ഠാ സംസരാമ ചിരം തഹിം.

ഏതരഹി തുമ്ഹേ ആപജ്ജ പതിട്ഠം അധിഗച്ഛരേ;

തുമ്ഹാകം വന്ദനം കത്വാ ഉത്തിണ്ണമ്ഹ ഭവണ്ണവാ’തി.)

തസ്മിം ഖണേ ധാതുതോ രസ്മിയോ നിക്ഖമിംസു. സകല ലങ്കാദീപം സുവണ്ണരസധാരാഹി സഞ്ഛന്നം വിയ അഹോസി. മഹന്തം പീതിസോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജി. രാജാ മഹന്തം സോമനസ്സം പത്തോ ഹുത്വാ ഹട്ഠതുട്ഠോ അഹോസി. സോ ധാതുഘരതോ നിക്ഖമിത്വാ ഥേരേന സദ്ധിം അലങ്കതമണ്ഡപേ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ (നിസജ്ജാദോസേ വജ്ജേത്വാ സേയ്യഥിദം? അതിദുരച്ചാസന്ത-ഉപരിവാത-ഉന്നതപ്പദേസ-അതിസമ്മുഖ-അതിപചഛാ’തി. |ഓ൦.൦൦൨൮| അതിദൂരേ നിസിന്നോ സചേ കഥേതുകാമോ ഉച്ചാസദ്ദേന കഥേതബ്ബം ഹോതി. അച്ചാസന്നേ നിസിന്നോ സങ്കരം കരോതി. ഉപരിവാതേ നിസിന്നോ സരീരഗന്ധോ വായതി. ഉന്നതപ്പദേസേ നിസിന്നോ അഗാരവം കരോതി. അതിസമ്മുഖേ നിസിന്നോ ചക്ഖുനാ ചക്ഖും പഹരിത്വാ ദട്ഠബ്ബം ഹോതി. അതിപച്ഛാ നിസിന്നോ ഗീവം പരിവത്തേത്വാ ദട്ഠബ്ബം ഹോതി. ഇതി നിസജ്ജാദോസം വജ്ജേത്വാ നിസിന്നോ). ഏവമാഹ. ഭന്തേ ഇമം ധാതും മയ്ഹം ദേഥ. മഹന്തം പൂജാസക്കരം കത്വാ പരിഹരാമീതി. ഭദ്ദകം മഹാരാജ ഇമായ ധാതുയാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ ധരമാനോയേവ വ്യാകരണം അകാസി. തുമ്ഹാകം വംസേ ജാതോ കാകവണ്ണതിസ്സോ നാമ രാജാ ഇമസ്മിം ദീപേ മഹാവാലുകഗങ്ഗായ ദക്ഖിണതീരേ സേരു നാമ ദഹസ്സ അന്തേ വരാഹ നാമ സോണ്ഡിയാ മത്ഥകേ പതിട്ഠപേത്വാ മഹന്തം ഥൂപം കരിസ്സതീ’തി വത്വാ സത്ഥാ തത്ഥ സമാപത്തിം സമാപജ്ജിത്വാ പഞ്ചസതഖീണാസവേഹി സദ്ധിം തിക്ഖത്തും പദക്ഖിണം കത്വാ ഗതോ. തസ്മാ ഗണ്ഹഥ മഹാരാജാ’തി വത്വാ ധാതും അദാസി.

രാജാ ധാതും ഗഹേത്വാ ചതുരസ്സപല്ലങ്കേ ധാതുകരണ്ഡകം നിദഹിത്വാ കരണ്ഡകേ ധാതും പതിട്ഠാപേത്വാ തം കുമുദപത്തസന്നിഹമങ്ഗലസിന്ധവയുത്തരഥേ ഠപേത്വാ സമന്താ ആരക്ഖം സംവിദഹിത്വാ (രാജാ ധാതും ഗഹേത്വാ) പഞ്ചങ്ഗതുരിയേ പഗ്ഗണ്ഹാപയമാനോ പച്ഛാ ആഗച്ഛതു’തി മഹാജനസ്സ സാസനം വത്വാ മഹാദേവത്ഥേരസ്സ സന്തികം ഗന്ത്വാ? തുമ്ഹേ ഭന്തേ, ധാതുയാ ഉപട്ഠാനം കരോന്തോ ആഗച്ഛഥാ’തി ആഹ. ഥേരോ തസ്സ കഥം സുത്വാ;’മഹാരാജ അയം ധാതു പരമ്പരാ ആഗതാ. അഹം ഭഗവതോ ധമ്മഭണ്ഡാഗാരികആനന്ദത്ഥേരോ വിയ ഇമം ധാതും പരിഹരിസ്സാമീ’തി വത്വാ അത്തനോ പച്ചയദായകം കുടുമ്ബികം ആപുച്ഛിത്വാ പത്തചീവരമാദായ ധാതും ഉപട്ഠഹിയമാനോ പച്ഛതോ പച്ഛതോ ഗച്ഛതി. രാജാ ധാതും ഗഹേത്വാ അനുപുബ്ബേന മഹാഗാമം പത്തോ മഹാസേനഗുത്തം പക്കോസാപേത്വാ നഗരം അലങ്കരാപേഹീ’തി ആഹ. സോ നഗരേ ഭേരിം ചരാപേത്വാ അട്ഠാരസ വീഥിയോ സമ്മജ്ജന്തു, പുണ്ണഘടേ ഠപേന്തു, ധജപതാകാദയോ ഉസ്സാപേന്തു, തോരണാനി ഉസ്സാപേന്തു, പഞ്ചവണ്ണാനി പുപ്ഫാനി |ഓ൦.൦൦൨൯| ഓകിരന്തു, സകലനഗരം അലങ്കരോന്തു, ഗന്ധമാലാദയോ ഗഹേത്വാ സുദ്ധുത്തരാസങ്ഗാ ഹുത്വാ സകലനാഗരാ പടിപഥം ആഗച്ഛന്തുതി ആണാപേസി. തതോ മഹാജനോ സബ്ബതുരിയാനി ഘോസാപയമാനോ ഗന്ധമാലാദിഹത്ഥോ പടിപഥം നിക്ഖന്തോ. ദേവമനുസ്സാ ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനിയോ ഉപാസകോപാസികാ അപ്പമാണാ അഹേസും. (ഗന്ധമാലാദി പുണ്ണഘടസമുസ്സിതധജാകിണ്ണാ) പരിസാ വേലുക്ഖേപസഹസ്സാനി പവത്തയിംസു. സുഗന്ധവാതാഭിഘാതസമുദ്ദഘോസോ വിയ സകലനഗരം ഏകനിന്നാദജാതം. സോ രാജാ നഗരേ ബന്ധനാഗാരേ സബ്ബസത്തേ ബന്ധനാ മുഞ്ചന്തു, ധമ്മേന സമേന അനുസാസന്തുതി വത്വാ ധാതും ഗഹേത്വാ അത്തനോ നഗരം പവേസേത്വാ അത്തനോ രാജനിവേസനം ആഗന്ത്വാ നാടകീനം സഞ്ഞമദാസി ധാതും വന്ദന്തുതി. നാടകീ നാനാഭരണേഹി പതിമണ്ഡിതാ രാജഗേഹതോ നിക്ഖമിത്വാ ധാതും വന്ദിത്വാ അത്തനോ അത്തനോ ഹത്ഥഗതാനി തുരിയഭണ്ഡാനി സാധുകം പഗ്ഗണ്ഹിത്വാ മഹന്തം പൂജമകംസു.

തതോ വഡ്ഢകിം പക്കോസാപേത്വാ രാജനിവേസനതോ നാതിദൂരേ നാച്ചാസന്തേ സുഭുമിതലേ ധാതുഘരം കാരാപേത്വാ മാലാകമ്മലതാകമ്മാദിം പതിട്ഠാപേത്വാ ധാതുഘരേ വിചിത്തമണ്ഡപം കാരാപേത്വാന സത്തരതനമയം ധാതുകരണ്ഡകം കാരാപേത്വാ ധാതുകരണ്ഡകേ ധാതും ഠപേത്വാ രതനപല്ലങ്ക മത്ഥകേ ധാതും ഠപേത്വാ ഉപരി വിചിത്തവിതാനം ബന്ധിത്വാ സാണിയാ പരിക്ഖിപാപേത്വാ മഹന്തേന പരിവാരേന മഹന്തം ധാതുപൂജം അകാസി. മഹാജനാ ഗന്ധമാലം ഗഹേത്വാ മാസസ്സ അട്ഠൂപോസഥദിവസേ ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം അകംസു. ധാതുതോ രംസിയോ സമുഗ്ഗച്ഛന്തി. മഹാജനാ വിമ്ഭയജാതാ സാധുകാരം കരോന്തി. സോമനസ്സഭൂതാ സകലനഗരവാസിനോ ബുദ്ധാരമ്മണ പീതിം ഗഹേത്വാ ദിവസേ ദിവസേ ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം കരോന്താ വീതിനാമേന്തി. പഞ്ചസീലാനി രക്ഖന്തി, ബുദ്ധമാമകാ ധമ്മമാമകാ സങ്ഘമാമകാ ഹുത്വാ സരണാനി ഗച്ഛന്തി. രാജാ മഹാജനസ്സ ഓവദതി. ‘‘മേത്തം ഭാവേഥ, കരുണം മുദിതം ഉപേക്ഖം ഭാവേഥ, കുലേ ജേട്ഠാപചായനകമ്മം കരോഥാ‘‘തി. ഓവദിത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സപി ചത്താരോ പച്ചയേ ഗങ്ഗായ മഹോ-ഘപ്പവത്തനകാലോ |ഓ൦.൦൦൩൦| വിയ മഹാദാനം പവത്തേസി. മാതാപിതുട്ഠാനേ ഠത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സങ്ഗണ്ഹി. മഹാജനാ തസ്സ ഓവാദേ ഠത്വാ ദാനാദീനി പുഞ്ഞാനി കത്വാ യേഭുയ്യേന തസ്മിം കാലേ മതാ സഗ്ഗം ഗതാ.

കല്യാണവഗ്ഗമ്ഹി പതിട്ഠിതാ ജനാ,

ദാനാദി പുഞ്ഞാനി കരിത്വ സബ്ബദാ;

ചുതാ ചുതാ സബ്ബജനാ സുമാനസാ,

ഗതാ അസേസം സുഗതിം സുഭേ രതാ.

രാജാ ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം കരോന്തോ മഹഗാമേ വിഹാസി. തേന പതിട്ഠാപിതവിഹാരാ കഥേതബ്ബാ? കഥം? ലേനവിഹാരം ചന്ദഗിരിവിഹാരം കോടിപബ്ബതവിഹാരം നഗരങ്ഗണവിഹാരം സേലകാ വിഹാരം തലാകാവിഹാരന്തി ഏവമാദയോ വിഹാരേ പതിട്ഠാപേത്വാ തിപിടകമഹാഅരിട്ഠത്ഥേരസ്സ ദക്ഖിണോദകം ദത്വാ മഹാവിഹാരേ നിയ്യാദേസി. ഏവം സോ രാജാ യാവജീവം ധാതും പരിഹരിത്വാ പച്ഛിമേ കാലേ മരണമഞ്ചേ നിപന്നോ അത്തനോ പുത്തം യടാലതിസ്സ കുമാരം പക്കോസാപേത്വാ; താത തിസ്സ, അമ്ഹേഹി പരിഹരിത നലാടധാതു പൂജേഹീ’തി ധാതുവംസം കഥേത്വാ പുത്തം അനുസാസിത്വാ കാലം കത്വാ സഗ്ഗപുരം ഗതോ.

രാജാ മഹാനാഗവരോ യസസ്സി,

കത്വാപി രജ്ജം മതിമാ സുസദ്ധോ;

മാനേത്വ സങ്ഘം ചതുപച്ചയേഹി,

അഗാ അസോകോ വരദേവലോകം;

തസ്സ പുത്തോ യടാലതിസ്സകുമാരോ പിതു അച്ചയേന പിതരാ വുത്തനിയാമേനേവ ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം കാരേസി. സോ’പി ദിവസസ്സ തയോ വാരേ ധാതുപട്ഠാനം കരോന്തോ രജ്ജം കാരേത്വാ ചിരം വിഹാസി. ഇമിനാ’പി പതിട്ഠാപിതവിഹാരാ കഥേതബ്ബാ; ധമ്മസാലവിഹാരം മഹാധമ്മസാലവിഹാരം സേലാഭയവിഹാരന്തി ഏവമാദയോ |ഓ൦.൦൦൩൧| പതിട്ഠാപേത്വാ-തിപിടകമഹാഅരിട്ഠത്ഥേരസ്സ സദ്ധിവിഹാരികോ തിപിടകമഹാഅഭയത്ഥേരോ ഉപരാജസ്സ മഹാനാഗസ്സ അയ്യകോ. തസ്സ ഥേരസ്സ ദക്ഖിണോദകം അദാസി. സോ’പി രാജാ യാവജീവം ധാതും പരിഹരിത്വാ പച്ഛിമേ കാലേ മരണമഞ്ചേ നിപന്നോ അത്തനോ പുത്തം ഗോഠാഭയകുമാരം പക്കോസാപേത്വാ’ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം കരോന്തോ അപ്പമത്തോ ഹോഹീ’തി വത്വാ ധാതുവംസം കഥേത്വാ കാലം കത്വാ സഗ്ഗേ നിബ്ബത്തി.

യട്ഠാലകോ നാമ മഹാമഹീപതി,

മഹാജനസ്സത്ഥകരോ ഗുണാലയോ;

സോ ധാതുപൂജം വിപുലം അനേകധാ,

കത്വാ ഗതോ ദേവപുരം അനിന്ദിതോ.

തസ്സ പുത്തോ ഗോഠാഭയകുമാരോ പിതു അച്ചയേന പിതരാ വുത്തനിയാമേനേവ ധാതുയാ മഹന്തം പൂജം കത്വാ ഗോഠാഭയ മഹാരാജാ ഹുത്വാ രജ്ജം കരോന്തോ കാചരഗാമേ ദസഭാതികേ രാജാനോ ഘാതേത്വാ ദണ്ഡകമ്മത്ഥായ ഗോഠാഭയമഹാഥേരസ്സ ഹത്ഥോട്ഠജനപദേ വസന്തസ്സ മത്തികലേനവിഹാരം ഖീരസാല വിഹാരം നാഗമഹാവിഹാരം കുമ്ഭസേലവിഹാരം ചേതിയപബ്ബതവിഹാരം സാനുപബ്ബതവിഹാരം കണികാര സേലവിഹാരം അമ്ബസേല വിഹാരം തിന്ദുകലേന വിഹാരം കരണ്ഡകവിഹാരം ഗോധസാലവിഹാരം വാലുകതിത്ഥവിഹാരന്തി ഏവമാദയോ ഗങ്ഗായ പരതീരേ പഞ്ചസതവിഹാരേ ഓരിമതീരേ പഞ്ചസതവിഹാരേ ചാ’തി വിഹാരസഹസ്സം കാരേത്വാ അത്തനോ സദിസനാമസ്സ ഗോഠാഭയത്ഥേരസ്സ ദക്ഖിണോദകം ദത്വാ അദാസി. സോ യാവജീവം ധാതുപൂജം കത്വാ പച്ഛിമേ കാലേ മരണമഞ്ചേ നിപന്നോ അത്തനോ പുത്തം കാകവണ്ണതിസ്സ കുമാരം പക്കോസാപേത്വാ ആലിങ്ഗിത്വാ;’താത തിസ്സ, അയം നലാടധാതു അമ്ഹാകം പരമ്പരായ ആഗതാ. ത്വം കിര ധാതും ഗഹേത്വാ മഹാഗങ്ഗായ പസ്സേ സേരു നാമ ദഹസ്സ അന്തേ വരാഹ നാമ സോണ്ഡിയാ മത്ഥകേ പതിട്ഠാപേത്വാ സങ്ഘാരാമം കാരാപേസ്സസീ’തി സത്ഥാ ജീവമാനോ വ്യാകരണമകാസി. തസ്മാ ത്വം ഇമം ധാതും ഗഹേത്വാ മമച്ചയേന തസ്മിം ഠാനേ പതിട്ഠാപേഹീ’തി പുത്തം അനുസാസിത്വാ കാലകിരിയം കത്വാ സഗ്ഗേ നിബ്ബത്തി.

ഗോഠാഭയോ |ഓ൦.൦൦൩൨| നാമ മഹീപതിസ്സരോ,

മഹാജനേ തോസയി അപ്പമത്തോ;

സോ ധാതുപൂജം വിപുലം കരിത്വാ,

അഗാ അസോകോ വരദേവലോകം.

മഹാനന്ദോ മഹാപഞ്ഞോ ചന്ദഗുത്തോ ബഹുസ്സുതോ;

ഭദ്ദസേനോ മഹാഥേരോ ഭദ്ദധമ്മേ വിസാരദോ.

ജയസേനോ ച സോ വീരോ ഥേരോ സോ സങ്ഘരക്ഖിതോ;

ദേവത്ഥേരോ ച മേധാവീ രക്ഖകാ ധാതു ഭദ്ദകാ.

ഉപരാജാ മഹാനാഗോ യട്ഠാലകോ മഹാബലോ;

ഗോഠാഭയോ മഹാപുഞ്ഞോ കാകവണ്ണോ ച വീരിയവാ.

ഏതേ ഥേരാ ച രാജാനോ പുഞ്ഞവന്തോ സുമാനസാ;

ധാതു പരമ്പരാനീതാ ധാതാ ധാതുസുകോവിദാ.

കസ്സപാദീനഥേരാനം പരമ്പരായമാഗതാ;

മഹാനാഗാദി ഹത്ഥതോ യാവ തിസ്സമുപാഗതാ.

ഇതി അരിയജനപ്പസാദനത്ഥായ കതേ ധാതുവംസേ

ധാതുപരമ്പരാ കഥാ നാമ

തതിയോ പരിച്ഛേദോ.