൧. സതിസമ്പജഞ്ഞസുത്തം

൮൧. ‘‘സതിസമ്പജഞ്ഞേ, ഭിക്ഖവേ, അസതി സതിസമ്പജഞ്ഞവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസം ഹോതി ഹിരോത്തപ്പം. ഹിരോത്തപ്പേ അസതി ഹിരോത്തപ്പവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസോ ഹോതി ഇന്ദ്രിയസംവരോ. ഇന്ദ്രിയസംവരേ അസതി ഇന്ദ്രിയസംവരവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസം ഹോതി സീലം. സീലേ അസതി സീലവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസോ ഹോതി സമ്മാസമാധി. സമ്മാസമാധിമ്ഹി അസതി സമ്മാസമാധിവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസം ഹോതി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനം. യഥാഭൂതഞാണദസ്സനേ അസതി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസോ ഹോതി നിബ്ബിദാവിരാഗോ. നിബ്ബിദാവിരാഗേ അസതി നിബ്ബിദാവിരാഗവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസം ഹോതി വിമുത്തിഞാണദസ്സനം. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, രുക്ഖോ സാഖാപലാസവിപന്നോ. തസ്സ പപടികാപി ന പാരിപൂരിം ഗച്ഛതി, തചോപി… ഫേഗ്ഗുപി… സാരോപി ന പാരിപൂരിം ഗച്ഛതി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സതിസമ്പജഞ്ഞേ അസതി സതിസമ്പജഞ്ഞവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസം ഹോതി ഹിരോത്തപ്പം; ഹിരോത്തപ്പേ അസതി ഹിരോത്തപ്പവിപന്നസ്സ ഹതൂപനിസോ ഹോതി…പേ… വിമുത്തിഞാണദസ്സനം.

‘‘സതിസമ്പജഞ്ഞേ, ഭിക്ഖവേ, സതി സതിസമ്പജഞ്ഞസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നം ഹോതി ഹിരോത്തപ്പം. ഹിരോത്തപ്പേ സതി ഹിരോത്തപ്പസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നോ ഹോതി ഇന്ദ്രിയസംവരോ. ഇന്ദ്രിയസംവരേ സതി ഇന്ദ്രിയസംവരസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നം ഹോതി സീലം. സീലേ സതി സീലസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നോ ഹോതി സമ്മാസമാധി. സമ്മാസമാധിമ്ഹി സതി സമ്മാസമാധിസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നം ഹോതി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനം. യഥാഭൂതഞാണദസ്സനേ സതി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നോ ഹോതി നിബ്ബിദാവിരാഗോ. നിബ്ബിദാവിരാഗേ സതി നിബ്ബിദാവിരാഗസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നം ഹോതി വിമുത്തിഞാണദസ്സനം. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, രുക്ഖോ സാഖാപലാസസമ്പന്നോ. തസ്സ പപടികാപി പാരിപൂരിം ഗച്ഛതി, തചോപി… ഫേഗ്ഗുപി… സാരോപി പാരിപൂരിം ഗച്ഛതി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സതിസമ്പജഞ്ഞേ സതി സതിസമ്പജഞ്ഞസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നം ഹോതി ഹിരോത്തപ്പം; ഹിരോത്തപ്പേ സതി ഹിരോത്തപ്പസമ്പന്നസ്സ ഉപനിസസമ്പന്നോ ഹോതി…പേ… വിമുത്തിഞാണദസ്സന’’ന്തി. പഠമം.