൮. നകുലമാതാസുത്തം
൪൮. ഏകം സമയം ഭഗവാ ഭഗ്ഗേസു വിഹരതി സുംസുമാരഗിരേ [സുംസുമാരഗിരേ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഭേസകളാവനേ മിഗദായേ. അഥ ഖോ നകുലമാതാ ഗഹപതാനീ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ…പേ…. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ നകുലമാതരം ഗഹപതാനിം ഭഗവാ ഏതദവോച –
‘‘അട്ഠഹി ഖോ, നകുലമാതേ, ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ മാതുഗാമോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ മനാപകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. കതമേഹി അട്ഠഹി? ഇധ, നകുലമാതേ, മാതുഗാമോ യസ്സ മാതാപിതരോ ഭത്തുനോ ദേന്തി അത്ഥകാമാ ഹിതേസിനോ അനുകമ്പകാ അനുകമ്പം ഉപാദായ തസ്സ ഹോതി പുബ്ബുട്ഠായിനീ പച്ഛാനിപാതിനീ കിങ്കാരപടിസ്സാവിനീ മനാപചാരിനീ പിയവാദിനീ.
‘‘യേ തേ ഭത്തു ഗരുനോ ഹോന്തി – മാതാതി വാ പിതാതി വാ സമണബ്രാഹ്മണാതി വാ – തേ സക്കരോതി ഗരും കരോതി മാനേതി പൂജേതി, അബ്ഭാഗതേ ച ആസനോദകേന പടിപൂജേതി.
‘‘യേ തേ ഭത്തു അബ്ഭന്തരാ കമ്മന്താ – ഉണ്ണാതി വാ കപ്പാസാതി വാ – തത്ഥ ദക്ഖാ ഹോതി അനലസാ തത്രുപായായ വീമംസായ സമന്നാഗതാ അലം കാതും അലം സംവിധാതും.
‘‘യോ സോ ഭത്തു അബ്ഭന്തരോ അന്തോജനോ – ദാസാതി വാ പേസ്സാതി വാ കമ്മകരാതി വാ – തേസം കതഞ്ച കതതോ ജാനാതി അകതഞ്ച അകതതോ ജാനാതി, ഗിലാനകാനഞ്ച ബലാബലം ജാനാതി ഖാദനീയം ഭോജനീയഞ്ചസ്സ പച്ചംസേന സംവിഭജതി.
‘‘യം ഭത്താ ആഹരതി ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ തം ആരക്ഖേന ഗുത്തിയാ സമ്പാദേതി, തത്ഥ ച ഹോതി അധുത്തീ അഥേനീ അസോണ്ഡീ അവിനാസികാ.
‘‘ഉപാസികാ ഖോ പന ഹോതി ബുദ്ധം സരണം ഗതാ ധമ്മം സരണം ഗതാ സങ്ഘം സരണം ഗതാ.
‘‘സീലവതീ ഖോ പന ഹോതി – പാണാതിപാതാ പടിവിരതാ…പേ… സുരാമേരയമജ്ജപമാദട്ഠാനാ പടിവിരതാ…പേ….
‘‘ചാഗവതീ ഖോ പന ഹോതി വിഗതമലമച്ഛേരേന ചേതസാ അഗാരം അജ്ഝാവസതി മുത്തചാഗാ പയതപാണിനീ വോസ്സഗ്ഗരതാ യാചയോഗാ ദാനസംവിഭാഗരതാ.
‘‘ഇമേഹി ഖോ, നകുലമാതേ, അട്ഠഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ മാതുഗാമോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ മനാപകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി.
‘‘യോ നം ഭരതി സബ്ബദാ, നിച്ചം ആതാപി ഉസ്സുകോ;
തം സബ്ബകാമദം പോസം, ഭത്താരം നാതിമഞ്ഞതി.
‘‘ന ചാപി സോത്ഥി ഭത്താരം, ഇസ്സാവാദേന രോസയേ;
ഭത്തു ച ഗരുനോ സബ്ബേ, പടിപൂജേതി പണ്ഡിതാ.
‘‘ഉട്ഠാഹികാ അനലസാ, സങ്ഗഹിതപരിജ്ജനാ;
ഭത്തു മനാപം ചരതി, സമ്ഭതം അനുരക്ഖതി.
‘‘യാ ഏവം വത്തതി നാരീ, ഭത്തു ഛന്ദവസാനുഗാ;
മനാപാ നാമ തേ [മനാപകായികാ (സീ.)] ദേവാ, യത്ഥ സാ ഉപപജ്ജതീ’’തി. അട്ഠമം;