൯. അക്ഖണസുത്തം

൨൯. ‘‘‘ഖണകിച്ചോ ലോകോ, ഖണകിച്ചോ ലോകോ’തി, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ ഭാസതി, നോ ച ഖോ സോ ജാനാതി ഖണം വാ അക്ഖണം വാ. അട്ഠിമേ, ഭിക്ഖവേ, അക്ഖണാ അസമയാ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ. കതമേ അട്ഠ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ച ലോകേ ഉപ്പന്നോ ഹോതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോ പുരിസദമ്മസാരഥി സത്ഥാ ദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ, ധമ്മോ ച ദേസിയതി ഓപസമികോ പരിനിബ്ബാനികോ സമ്ബോധഗാമീ സുഗതപ്പവേദിതോ; അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ നിരയം ഉപപന്നോ ഹോതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, പഠമോ അക്ഖണോ അസമയോ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ച ലോകേ ഉപ്പന്നോ ഹോതി…പേ… സത്ഥാ ദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ, ധമ്മോ ച ദേസിയതി ഓപസമികോ പരിനിബ്ബാനികോ സമ്ബോധഗാമീ സുഗതപ്പവേദിതോ; അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ തിരച്ഛാനയോനിം ഉപപന്നോ ഹോതി…പേ….

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ…പേ… അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ പേത്തിവിസയം ഉപപന്നോ ഹോതി…പേ….

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ…പേ… അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ അഞ്ഞതരം ദീഘായുകം ദേവനികായം ഉപപന്നോ ഹോതി…പേ….

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ…പേ… അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജാതോ ഹോതി, സോ ച ഹോതി അവിഞ്ഞാതാരേസു മിലക്ഖേസു [മിലക്ഖൂസു (സ്യാ. ക.) ദീ. നി. ൩.൩൫൮], യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനം…പേ… പഞ്ചമോ അക്ഖണോ അസമയോ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ…പേ… അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജാതോ ഹോതി, സോ ച ഹോതി മിച്ഛാദിട്ഠികോ വിപരീതദസ്സനോ – ‘നത്ഥി ദിന്നം, നത്ഥി യിട്ഠം, നത്ഥി ഹുതം, നത്ഥി സുകതദുക്കടാനം കമ്മാനം ഫലം വിപാകോ, നത്ഥി അയം ലോകോ, നത്ഥി പരോ ലോകോ, നത്ഥി മാതാ, നത്ഥി പിതാ, നത്ഥി സത്താ ഓപപാതികാ, നത്ഥി ലോകേ സമണബ്രാഹ്മണാ സമ്മഗ്ഗതാ സമ്മാ പടിപന്നാ യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’തി…പേ….

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ…പേ… അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജാതോ ഹോതി, സോ ച ഹോതി ദുപ്പഞ്ഞോ ജളോ ഏളമൂഗോ അപ്പടിബലോ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും. അയം, ഭിക്ഖവേ, സത്തമോ അക്ഖണോ അസമയോ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ച ലോകേ അനുപ്പന്നോ ഹോതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ…പേ… സത്ഥാ ദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ. ധമ്മോ ച ന ദേസിയതി ഓപസമികോ പരിനിബ്ബാനികോ സമ്ബോധഗാമീ സുഗതപ്പവേദിതോ. അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജാതോ ഹോതി, സോ ച ഹോതി പഞ്ഞവാ അജളോ അനേളമൂഗോ പടിബലോ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും. അയം, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠമോ അക്ഖണോ അസമയോ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ. ‘ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠ അക്ഖണാ അസമയാ ബ്രഹ്മചരിയവാസായ’’’.

‘‘ഏകോവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഖണോ ച സമയോ ച ബ്രഹ്മചരിയവാസായ. കതമോ ഏകോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ച ലോകേ ഉപ്പന്നോ ഹോതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോ പുരിസദമ്മസാരഥി സത്ഥാ ദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ. ധമ്മോ ച ദേസിയതി ഓപസമികോ പരിനിബ്ബാനികോ സമ്ബോധഗാമീ സുഗതപ്പവേദിതോ. അയഞ്ച പുഗ്ഗലോ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജാതോ ഹോതി, സോ ച ഹോതി പഞ്ഞവാ അജളോ അനേളമൂഗോ പടിബലോ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും. അയം, ഭിക്ഖവേ, ഏകോവ ഖണോ ച സമയോ ച ബ്രഹ്മചരിയവാസായാ’’തി.

‘‘മനുസ്സലാഭം [മനുസ്സലോകം (സ്യാ.)] ലദ്ധാന, സദ്ധമ്മേ സുപ്പവേദിതേ;

യേ ഖണം നാധിഗച്ഛന്തി, അതിനാമേന്തി തേ ഖണം.

‘‘ബഹൂ ഹി അക്ഖണാ വുത്താ, മഗ്ഗസ്സ അന്തരായികാ;

കദാചി കരഹചി ലോകേ, ഉപ്പജ്ജന്തി തഥാഗതാ.

‘‘തയിദം [തസ്സിദം (ക.)] സമ്മുഖീഭൂതം, യം ലോകസ്മിം സുദുല്ലഭം;

മനുസ്സപടിലാഭോ ച, സദ്ധമ്മസ്സ ച ദേസനാ;

അലം വായമിതും തത്ഥ, അത്തകാമേന [അത്ഥകാമേന (സീ. സ്യാ. ക.)] ജന്തുനാ.

‘‘കഥം വിജഞ്ഞാ സദ്ധമ്മം, ഖണോ വേ [വോ (സ്യാ.)] മാ ഉപച്ചഗാ;

ഖണാതീതാ ഹി സോചന്തി, നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ.

‘‘ഇധ ചേ നം വിരാധേതി, സദ്ധമ്മസ്സ നിയാമതം [നിയാമിതം (സ്യാ.)];

വാണിജോവ അതീതത്ഥോ, ചിരത്തം [ചിരന്തം (ക.)] അനുതപിസ്സതി.

‘‘അവിജ്ജാനിവുതോ പോസോ, സദ്ധമ്മം അപരാധികോ;

ജാതിമരണസംസാരം, ചിരം പച്ചനുഭോസ്സതി.

‘‘യേ ച ലദ്ധാ മനുസ്സത്തം, സദ്ധമ്മേ സുപ്പവേദിതേ;

അകംസു സത്ഥു വചനം, കരിസ്സന്തി കരോന്തി വാ.

‘‘ഖണം പച്ചവിദും ലോകേ, ബ്രഹ്മചരിയം അനുത്തരം;

യേ മഗ്ഗം പടിപജ്ജിംസു, തഥാഗതപ്പവേദിതം.

‘‘യേ സംവരാ ചക്ഖുമതാ, ദേസിതാദിച്ചബന്ധുനാ;

തേസു [തേസം (ക.)] ഗുത്തോ സദാ സതോ, വിഹരേ അനവസ്സുതോ.

‘‘സബ്ബേ അനുസയേ ഛേത്വാ, മാരധേയ്യപരാനുഗേ;

തേ വേ പാരങ്ഗതാ [പാരഗതാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ലോകേ, യേ പത്താ ആസവക്ഖയ’’ന്തി. നവമം;