൬. സക്കച്ചസുത്തം

൭൦. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘‘കിം നു ഖോ, ഭിക്ഖു, സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യാ’’തി? അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘സത്ഥാരം ഖോ, ഭിക്ഖു, സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യ. ധമ്മം ഖോ, ഭിക്ഖു…പേ… സങ്ഘം ഖോ, ഭിക്ഖു…പേ… സിക്ഖം ഖോ, ഭിക്ഖു…പേ… സമാധിം ഖോ, ഭിക്ഖു…പേ… അപ്പമാദം ഖോ, ഭിക്ഖു…പേ… പടിസന്ഥാരം ഖോ, ഭിക്ഖു സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യാ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘ഇമേ ഖോ മേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ പരിയോദാതാ, യംനൂനാഹം ഇമേ ധമ്മേ ഗന്ത്വാ [ഗഹേത്വാ (ക.)] ഭഗവതോ ആരോചേയ്യം. ഏവം മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ ചേവ ഭവിസ്സന്തി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരാ ച. സേയ്യഥാപി നാമ പുരിസോ സുവണ്ണനിക്ഖം അധിഗച്ഛേയ്യ പരിസുദ്ധം പരിയോദാതം. തസ്സ ഏവമസ്സ – ‘അയം ഖോ മേ സുവണ്ണനിക്ഖോ പരിസുദ്ധോ പരിയോദാതോ, യംനൂനാഹം ഇമം സുവണ്ണനിക്ഖം ഗന്ത്വാ [ഗഹേത്വാ (ക.)] കമ്മാരാനം ദസ്സേയ്യം. ഏവം മേ അയം സുവണ്ണനിക്ഖോ സകമ്മാരഗതോ പരിസുദ്ധോ ചേവ ഭവിസ്സതി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരോ ച. ഏവമേവം [ഖോ (ക.)] മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ പരിയോദാതാ, യംനൂനാഹം ഇമേ ധമ്മേ ഗന്ത്വാ [ഗഹേത്വാ (ക.)] ഭഗവതോ ആരോചേയ്യം. ഏവം മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ ചേവ ഭവിസ്സന്തി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരാ ചാ’’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘ഇധ മയ്ഹം, ഭന്തേ, രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘കിം നു ഖോ, ഭിക്ഖു, സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യാ’തി? അഥ ഖോ തസ്സ മയ്ഹം, ഭന്തേ, ഏതദഹോസി – ‘സത്ഥാരം ഖോ, ഭിക്ഖു, സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യ. ധമ്മം ഖോ, ഭിക്ഖു …പേ… പടിസന്ഥാരം ഖോ, ഭിക്ഖു സക്കത്വാ…പേ… കുസലം ഭാവേയ്യാ’തി. അഥ ഖോ തസ്സ മയ്ഹം, ഭന്തേ, ഏതദഹോസി – ‘ഇമേ ഖോ മേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ പരിയോദാതാ, യംനൂനാഹം ഇമേ ധമ്മേ ഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ആരോചേയ്യം. ഏവം മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ ചേവ ഭവിസ്സന്തി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരാ ച. സേയ്യഥാപി നാമ പുരിസോ സുവണ്ണനിക്ഖം അധിഗച്ഛേയ്യ പരിസുദ്ധം പരിയോദാതം. തസ്സ ഏവമസ്സ – അയം ഖോ മേ സുവണ്ണനിക്ഖോ പരിസുദ്ധോ പരിയോദാതോ, യംനൂനാഹം ഇമം സുവണ്ണനിക്ഖം ഗന്ത്വാ കമ്മാരാനം ദസ്സേയ്യം. ഏവം മേ അയം സുവണ്ണനിക്ഖോ സകമ്മാരഗതോ പരിസുദ്ധോ ചേവ ഭവിസ്സതി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരോ ച. ഏവമേവം മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ പരിയോദാതാ, യംനൂനാഹം ഇമേ ധമ്മേ ഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ആരോചേയ്യം. ഏവം മേ ഇമേ ധമ്മാ പരിസുദ്ധാ ചേവ ഭവിസ്സന്തി പരിസുദ്ധസങ്ഖാതതരാ ചാ’’’തി.

‘‘സാധു സാധു, സാരിപുത്ത! സത്ഥാരം ഖോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യ. ധമ്മം ഖോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യ. സങ്ഘം ഖോ…പേ… സിക്ഖം ഖോ… സമാധിം ഖോ… അപ്പമാദം ഖോ… പടിസന്ഥാരം ഖോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ ഉപനിസ്സായ വിഹരന്തോ അകുസലം പജഹേയ്യ, കുസലം ഭാവേയ്യാ’’തി.

ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇമസ്സ ഖോ അഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാമി. സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേപി സോ അഗാരവോ’’.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിമ്പി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേ അഗാരവോ പടിസന്ഥാരേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ അഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സോ സഗാരവോ…പേ….

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ. … അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേ അഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ സഗാരവോ.

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി ഠാനമേതം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സോ സഗാരവോ…പേ….

‘‘സോ വത, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി ഠാനമേതം വിജ്ജതി. യോ സോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേ സഗാരവോ സങ്ഘേ സഗാരവോ സിക്ഖായ സഗാരവോ സമാധിസ്മിം സഗാരവോ അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ സഗാരവോ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖോ അഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാമീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, സാരിപുത്ത! സാധു ഖോ ത്വം, സാരിപുത്ത, ഇമസ്സ മയാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാസി. സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി…പേ… യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേ അഗാരവോ പടിസന്ഥാരേ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി അഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ സങ്ഘേ അഗാരവോ സിക്ഖായ അഗാരവോ സമാധിസ്മിം അഗാരവോ അപ്പമാദേ അഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ അഗാരവോ.

‘‘സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേ അഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി…പേ… യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സോ സഗാരവോ …പേ….

‘‘സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേ സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേ അഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി നേതം ഠാനം വിജ്ജതി. യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ സഗാരവോ.

‘‘സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി ഠാനമേതം വിജ്ജതി. യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ ധമ്മേപി സോ സഗാരവോ…പേ….

‘‘സോ വത, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ സഗാരവോ ഭവിസ്സതീതി ഠാനമേതം വിജ്ജതി. യോ സോ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സത്ഥരി സഗാരവോ…പേ… അപ്പമാദേ സഗാരവോ പടിസന്ഥാരേപി സോ സഗാരവോ’’തി.

‘‘ഇമസ്സ ഖോ, സാരിപുത്ത, മയാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി. ഛട്ഠം.