൧൨. ദുതിയനിദ്ദസസുത്തം
൪൩. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ കോസമ്ബിം പിണ്ഡായ പാവിസി. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ ആനന്ദസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘അതിപ്പഗോ ഖോ താവ കോസമ്ബിയം പിണ്ഡായ ചരിതും. യംനൂനാഹം യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമേയ്യ’’ന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ തേഹി അഞ്ഞതിത്ഥിയേഹി പരിബ്ബാജകേഹി സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി.
തേന ഖോ പന സമയേന തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘‘യോ ഹി കോചി, ആവുസോ, ദ്വാദസ വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായാ’’തി.
അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ഭാസിതം നേവ അഭിനന്ദി നപ്പടിക്കോസി. അനഭിനന്ദിത്വാ അപ്പടിക്കോസിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി – ‘‘ഭഗവതോ സന്തികേ ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥം ആജാനിസ്സാമീ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ കോസമ്ബിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –
‘‘ഇധാഹം, ഭന്തേ, പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ കോസമ്ബിം പിണ്ഡായ പാവിസിം. തസ്സ മയ്ഹം, ഭന്തേ, ഏതദഹോസി – ‘അതിപ്പഗോ ഖോ താവ കോസമ്ബിയം പിണ്ഡായ ചരിതും. യംനൂനാഹം യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമേയ്യ’ന്തി…പേ… തേഹി സദ്ധിം സമ്മോദിം. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിം.
‘‘തേന ഖോ പന, ഭന്തേ, സമയേന തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘യോ ഹി കോചി, ആവുസോ, ദ്വാദസവസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂതി അലം വചനായാ’തി. അഥ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ഭാസിതം നേവ അഭിനന്ദിം നപ്പടിക്കോസിം. അനഭിനന്ദിത്വാ, അപ്പടിക്കോസിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കമിം – ‘ഭഗവതോ സന്തികേ ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥം ആജാനിസ്സാമീ’തി. സക്കാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഇമസ്മിം ധമ്മവിനയേ കേവലം വസ്സഗണനമത്തേന നിദ്ദസോ ഭിക്ഖു പഞ്ഞാപേതു’’ന്തി?
‘‘ന ഖോ, ആനന്ദ, സക്കാ ഇമസ്മിം ധമ്മവിനയേ കേവലം വസ്സഗണനമത്തേന നിദ്ദസോ ഭിക്ഖു പഞ്ഞാപേതും. സത്ത ഖോ ഇമാനി, ആനന്ദ, നിദ്ദസവത്ഥൂനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി.
‘‘കതമാനി സത്ത? ഇധാനന്ദ, ഭിക്ഖു, സദ്ധോ ഹോതി, ഹിരീമാ ഹോതി, ഓത്തപ്പീ ഹോതി, ബഹുസ്സുതോ ഹോതി, ആരദ്ധവീരിയോ ഹോതി, സതിമാ ഹോതി, പഞ്ഞവാ ഹോതി. ഇമാനി ഖോ, ആനന്ദ, സത്ത നിദ്ദസവത്ഥൂനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി. ഇമേഹി ഖോ, ആനന്ദ, സത്തഹി നിദ്ദസവത്ഥൂഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ദ്വാദസ ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ; ചതുബ്ബീസതി ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ; ഛത്തിംസതി ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ, അട്ഠചത്താരീസം ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായാ’’തി. ദ്വാദസമം.
ദേവതാവഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.