൧൧. പഠമനിദ്ദസസുത്തം

൪൨. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഏതദഹോസി – ‘‘അതിപ്പഗോ ഖോ താവ സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിതും. യംനൂനാഹം യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമേയ്യ’’ന്തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ തേഹി അഞ്ഞതിത്ഥിയേഹി പരിബ്ബാജകേഹി സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. തേന ഖോ പന സമയേന തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘‘യോ ഹി കോചി, ആവുസോ, ദ്വാദസവസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായാ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ഭാസിതം നേവ അഭിനന്ദി നപ്പടിക്കോസി. അനഭിനന്ദിത്വാ അപ്പടിക്കോസിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കാമി – ‘‘ഭഗവതോ സന്തികേ ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥം ആജാനിസ്സാമീ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘ഇധാഹം, ഭന്തേ, പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസിം. തസ്സ മയ്ഹം, ഭന്തേ, ഏതദഹോസി – ‘അതിപ്പഗോ ഖോ താവ സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിതും. യംനൂനാഹം യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമേയ്യ’ന്തി. അഥ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, യേന അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ആരാമോ തേനുപസങ്കമിം; ഉപസങ്കമിത്വാ തേഹി അഞ്ഞതിത്ഥിയേഹി പരിബ്ബാജകേഹി സദ്ധിം സമ്മോദിം. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിം. തേന ഖോ പന, ഭന്തേ, സമയേന തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘യോ ഹി കോചി, ആവുസോ, ദ്വാദസവസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂതി അലം വചനായാ’തി. അഥ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം ഭാസിതം നേവ അഭിനന്ദിം നപ്പടിക്കോസിം. അനഭിനന്ദിത്വാ അപ്പടിക്കോസിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ പക്കമിം [പക്കാമിം (സീ. സ്യാ.)] – ‘ഭഗവതോ സന്തികേ ഏതസ്സ അത്ഥം ആജാനിസ്സാമീ’തി. സക്കാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഇമസ്മിം ധമ്മവിനയേ കേവലം വസ്സഗണനമത്തേന നിദ്ദസോ ഭിക്ഖു പഞ്ഞാപേതു’’ന്തി?

‘‘ന ഖോ, സാരിപുത്ത, സക്കാ ഇമസ്മിം ധമ്മവിനയേ കേവലം വസ്സഗണനമത്തേന നിദ്ദസോ ഭിക്ഖു പഞ്ഞാപേതും. സത്ത ഖോ ഇമാനി, സാരിപുത്ത, നിദ്ദസവത്ഥൂനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി.

[അ. നി. ൭.൨൦; ദീ. നി. ൩.൩൩൧] ‘‘കതമാനി സത്ത? ഇധ, സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖു സിക്ഖാസമാദാനേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച സിക്ഖാസമാദാനേ അവിഗതപേമോ, ധമ്മനിസന്തിയാ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച ധമ്മനിസന്തിയാ അവിഗതപേമോ, ഇച്ഛാവിനയേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച ഇച്ഛാവിനയേ അവിഗതപേമോ, പടിസല്ലാനേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച പടിസല്ലാനേ അവിഗതപേമോ, വീരിയാരമ്ഭേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച വീരിയാരമ്ഭേ അവിഗതപേമോ, സതിനേപക്കേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച സതിനേപക്കേ അവിഗതപേമോ, ദിട്ഠിപടിവേധേ തിബ്ബച്ഛന്ദോ ഹോതി ആയതിഞ്ച ദിട്ഠിപടിവേധേ അവിഗതപേമോ. ഇമാനി ഖോ, സാരിപുത്ത, സത്ത നിദ്ദസവത്ഥൂനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി. ഇമേഹി ഖോ, സാരിപുത്ത, സത്തഹി നിദ്ദസവത്ഥൂഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു ദ്വാദസ ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ; ചതുബ്ബീസതി ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ; ഛത്തിംസതി ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായ, അട്ഠചത്താരീസം ചേപി വസ്സാനി പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ‘നിദ്ദസോ ഭിക്ഖൂ’തി അലം വചനായാ’’തി. ഏകാദസമം.