൭. ഉഗ്ഗസുത്തം

൭. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗോ രാജമഹാമത്തോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ഉഗ്ഗോ രാജമഹാമത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ! യാവ അഡ്ഢോ ചായം, ഭന്തേ, മിഗാരോ രോഹണേയ്യോ യാവ മഹദ്ധനോ യാവ മഹാഭോഗോ’’തി. ‘‘കീവ അഡ്ഢോ പനുഗ്ഗ, മിഗാരോ രോഹണേയ്യോ, കീവ മഹദ്ധനോ, കീവ മഹാഭോഗോ’’തി? ‘‘സതം, ഭന്തേ, സതസഹസ്സാനം [സഹസ്സാനം (സീ.), സഹസ്സാനി (സ്യാ.), സതസഹസ്സാനി (?)] ഹിരഞ്ഞസ്സ, കോ പന വാദോ രൂപിയസ്സാ’’തി! ‘‘അത്ഥി ഖോ ഏതം, ഉഗ്ഗ, ധനം നേതം ‘നത്ഥീ’തി വദാമീതി. തഞ്ച ഖോ ഏതം, ഉഗ്ഗ, ധനം സാധാരണം അഗ്ഗിനാ ഉദകേന രാജൂഹി ചോരേഹി അപ്പിയേഹി ദായാദേഹി. സത്ത ഖോ ഇമാനി, ഉഗ്ഗ, ധനാനി അസാധാരണാനി അഗ്ഗിനാ ഉദകേന രാജൂഹി ചോരേഹി അപ്പിയേഹി ദായാദേഹി. കതമാനി സത്ത? സദ്ധാധനം, സീലധനം, ഹിരീധനം, ഓത്തപ്പധനം, സുതധനം, ചാഗധനം, പഞ്ഞാധനം. ഇമാനി ഖോ, ഉഗ്ഗ, സത്ത ധനാനി അസാധാരണാനി അഗ്ഗിനാ ഉദകേന രാജൂഹി ചോരേഹി അപ്പിയേഹി ദായാദേഹീതി.

‘‘സദ്ധാധനം സീലധനം, ഹിരീ ഓത്തപ്പിയം ധനം;

സുതധനഞ്ച ചാഗോ ച, പഞ്ഞാ വേ സത്തമം ധനം.

‘‘യസ്സ ഏതേ ധനാ അത്ഥി, ഇത്ഥിയാ പുരിസസ്സ വാ;

സ വേ മഹദ്ധനോ ലോകേ, അജേയ്യോ ദേവമാനുസേ.

‘‘തസ്മാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച, പസാദം ധമ്മദസ്സനം;

അനുയുഞ്ജേഥ മേധാവീ, സരം ബുദ്ധാന സാസന’’ന്തി. സത്തമം;