൧൧. അപ്പമാദസുത്തം

൫൩. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘അത്ഥി നു ഖോ, ഭോ ഗോതമ, ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ യോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ’’തി? ‘‘അത്ഥി ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ യോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ’’തി.

‘‘കതമോ പന, ഭോ ഗോതമ, ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ യോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ’’തി? ‘‘അപ്പമാദോ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ’’.

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, യാനി കാനിചി ജങ്ഗലാനം [ജങ്ഗമാനം (സീ. പീ.) അ. നി. ൧൦.൧൫; മ. നി. ൧.൩൦൦] പാണാനം പദജാതാനി, സബ്ബാനി താനി ഹത്ഥിപദേ സമോധാനം ഗച്ഛന്തി; ഹത്ഥിപദം തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി, യദിദം മഹന്തത്തേന. ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, അപ്പമാദോ ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, കൂടാഗാരസ്സ യാ കാചി ഗോപാനസിയോ സബ്ബാ താ കൂടങ്ഗമാ കൂടനിന്നാ കൂടസമോസരണാ, കൂടം താസം അഗ്ഗമക്ഖായതി; ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ …പേ….

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, പബ്ബജലായകോ പബ്ബജം [ബബ്ബജലായകോ ബബ്ബജം (സീ. പീ.)] ലായിത്വാ അഗ്ഗേ ഗഹേത്വാ ഓധുനാതി നിധുനാതി നിച്ഛാദേതി; ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ…പേ….

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, അമ്ബപിണ്ഡിയാ വണ്ടച്ഛിന്നായ യാനി കാനിചി അമ്ബാനി വണ്ടൂപനിബന്ധനാനി സബ്ബാനി താനി തദന്വയാനി ഭവന്തി; ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ…പേ….

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, യേ കേചി ഖുദ്ദരാജാനോ [കുഡ്ഡരാജാനോ (സീ. സ്യാ. അട്ഠ.), കുദ്ദരാജാനോ (പീ.) അ. നി. ൧൦.൧൫] സബ്ബേതേ രഞ്ഞോ ചക്കവത്തിസ്സ അനുയന്താ [അനുയുത്താ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഭവന്തി, രാജാ തേസം ചക്കവത്തീ അഗ്ഗമക്ഖായതി; ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ…പേ….

‘‘സേയ്യഥാപി, ബ്രാഹ്മണ, യാ കാചി താരകരൂപാനം പഭാ സബ്ബാ താ ചന്ദസ്സ പഭായ കലം നാഗ്ഘന്തി സോളസിം, ചന്ദപ്പഭാ താസം അഗ്ഗമക്ഖായതി. ഏവമേവം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, അപ്പമാദോ ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ.

‘‘അയം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഏകോ ധമ്മോ ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ ഉഭോ അത്ഥേ സമധിഗ്ഗയ്ഹ തിട്ഠതി – ദിട്ഠധമ്മികഞ്ചേവ അത്ഥം, യോ ച അത്ഥോ സമ്പരായികോ’’തി.

‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ, അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… ഉപാസകം മം ഭവം ഗോതമോ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി. ഏകാദസമം.