൧൦. ഖത്തിയസുത്തം
൫൨. അഥ ഖോ ജാണുസ്സോണി [ജാണുസോണി (ക.)] ബ്രാഹ്മണോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ജാണുസ്സോണി ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –
‘‘ഖത്തിയാ, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘ഖത്തിയാ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഭോഗാധിപ്പായാ പഞ്ഞൂപവിചാരാ ബലാധിട്ഠാനാ പഥവീഭിനിവേസാ ഇസ്സരിയപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘ബ്രാഹ്മണാ പന, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘ബ്രാഹ്മണാ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഭോഗാധിപ്പായാ പഞ്ഞൂപവിചാരാ മന്താധിട്ഠാനാ യഞ്ഞാഭിനിവേസാ ബ്രഹ്മലോകപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘ഗഹപതികാ പന, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘ഗഹപതികാ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഭോഗാധിപ്പായാ പഞ്ഞൂപവിചാരാ സിപ്പാധിട്ഠാനാ കമ്മന്താഭിനിവേസാ നിട്ഠിതകമ്മന്തപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘ഇത്ഥീ പന, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘ഇത്ഥീ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, പുരിസാധിപ്പായാ അലങ്കാരൂപവിചാരാ പുത്താധിട്ഠാനാ അസപതീഭിനിവേസാ ഇസ്സരിയപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘ചോരാ പന, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘ചോരാ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ആദാനാധിപ്പായാ ഗഹനൂപവിചാരാ സത്ഥാധിട്ഠാനാ അന്ധകാരാഭിനിവേസാ അദസ്സനപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘സമണാ പന, ഭോ ഗോതമ, കിംഅധിപ്പായാ, കിംഉപവിചാരാ, കിംഅധിട്ഠാനാ, കിംഅഭിനിവേസാ, കിംപരിയോസാനാ’’തി? ‘‘സമണാ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഖന്തിസോരച്ചാധിപ്പായാ പഞ്ഞൂപവിചാരാ സീലാധിട്ഠാനാ ആകിഞ്ചഞ്ഞാഭിനിവേസാ [അകിഞ്ചനാഭിനിവേസാ (സ്യാ. ക.)] നിബ്ബാനപരിയോസാനാ’’തി.
‘‘അച്ഛരിയം, ഭോ ഗോതമ, അബ്ഭുതം, ഭോ ഗോതമ! ഖത്തിയാനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി അധിപ്പായഞ്ച ഉപവിചാരഞ്ച അധിട്ഠാനഞ്ച അഭിനിവേസഞ്ച പരിയോസാനഞ്ച. ബ്രാഹ്മണാനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി…പേ… ഗഹപതീനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി… ഇത്ഥീനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി… ചോരാനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി … സമണാനമ്പി ഭവം ഗോതമോ ജാനാതി അധിപ്പായഞ്ച ഉപവിചാരഞ്ച അധിട്ഠാനഞ്ച അഭിനിവേസഞ്ച പരിയോസാനഞ്ച. അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… ഉപാസകം മം ഭവം ഗോതമോ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി. ദസമം.