൮. അത്തകാരീസുത്തം

൩൮. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഹഞ്ഹി, ഭോ ഗോതമ, ഏവംവാദീ ഏവംദിട്ഠി – ‘നത്ഥി അത്തകാരോ, നത്ഥി പരകാരോ’’’തി. ‘‘മാഹം, ബ്രാഹ്മണ, ഏവംവാദിം ഏവംദിട്ഠിം അദ്ദസം വാ അസ്സോസിം വാ. കഥഞ്ഹി നാമ സയം അഭിക്കമന്തോ, സയം പടിക്കമന്തോ ഏവം വക്ഖതി – ‘നത്ഥി അത്തകാരോ, നത്ഥി പരകാരോ’’’തി!

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, ബ്രാഹ്മണ, അത്ഥി ആരബ്ഭധാതൂ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭോ’’. ‘‘ആരബ്ഭധാതുയാ സതി ആരബ്ഭവന്തോ സത്താ പഞ്ഞായന്തീ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭോ’’. ‘‘യം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ആരബ്ഭധാതുയാ സതി ആരബ്ഭവന്തോ സത്താ പഞ്ഞായന്തി, അയം സത്താനം അത്തകാരോ അയം പരകാരോ’’.

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, ബ്രാഹ്മണ, അത്ഥി നിക്കമധാതു…പേ… അത്ഥി പരക്കമധാതു… അത്ഥി ഥാമധാതു… അത്ഥി ഠിതിധാതു… അത്ഥി ഉപക്കമധാതൂ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭോ’’. ‘‘ഉപക്കമധാതുയാ സതി ഉപക്കമവന്തോ സത്താ പഞ്ഞായന്തീ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭോ’’. ‘‘യം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഉപക്കമധാതുയാ സതി ഉപക്കമവന്തോ സത്താ പഞ്ഞായന്തി, അയം സത്താനം അത്തകാരോ അയം പരകാരോ’’.

‘‘മാഹം, ബ്രാഹ്മണ [തം കിം മഞ്ഞസി ബ്രാഹ്മണ മാഹം (ക.)], ഏവംവാദിം ഏവംദിട്ഠിം അദ്ദസം വാ അസ്സോസിം വാ. കഥഞ്ഹി നാമ സയം അഭിക്കമന്തോ സയം പടിക്കമന്തോ ഏവം വക്ഖതി – ‘നത്ഥി അത്തകാരോ നത്ഥി പരകാരോ’’’തി.

‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി! അട്ഠമം.