൯. ഉദായീസുത്തം

൨൯. അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ഉദായിം ആമന്തേസി – ‘‘കതി നു ഖോ, ഉദായി, അനുസ്സതിട്ഠാനാനീ’’തി? ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ ഉദായീ തുണ്ഹീ അഹോസി. ദുതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ഉദായിം ആമന്തേസി – ‘‘കതി നു ഖോ, ഉദായി, അനുസ്സതിട്ഠാനാനീ’’തി? ദുതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ ഉദായീ തുണ്ഹീ അഹോസി. തതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ഉദായിം ആമന്തേസി – ‘‘കതി നു ഖോ, ഉദായി, അനുസ്സതിട്ഠാനാനീ’’തി? തതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ ഉദായീ തുണ്ഹീ അഹോസി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ആയസ്മന്തം ഉദായിം ഏതദവോച – ‘‘സത്ഥാ തം, ആവുസോ ഉദായി, ആമന്തേസീ’’തി. ‘‘സുണോമഹം, ആവുസോ ആനന്ദ, ഭഗവതോ. ഇധ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി – സേയ്യഥിദം ഏകമ്പി ജാതിം ദ്വേപി ജാതിയോ…പേ…. ഇതി സാകാരം സഉദ്ദേസം അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാന’’ന്തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ആമന്തേസി – ‘‘അഞ്ഞാസിം ഖോ അഹം, ആനന്ദ – ‘നേവായം ഉദായീ മോഘപുരിസോ അധിചിത്തം അനുയുത്തോ വിഹരതീ’തി. കതി നു ഖോ, ആനന്ദ, അനുസ്സതിട്ഠാനാനീ’’തി?

‘‘പഞ്ച, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനാനി. കതമാനി പഞ്ച? ഇധ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… തതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരായ സംവത്തതി.

‘‘പുന ചപരം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു ആലോകസഞ്ഞം മനസി കരോതി, ദിവാ സഞ്ഞം അധിട്ഠാതി, യഥാ ദിവാ തഥാ രത്തിം, യഥാ രത്തിം തഥാ ദിവാ; ഇതി വിവടേന ചേതസാ അപരിയോനദ്ധേന സപ്പഭാസം ചിത്തം ഭാവേതി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം ഞാണദസ്സനപ്പടിലാഭായ സംവത്തതി.

‘‘പുന ചപരം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു ഇമമേവ കായം ഉദ്ധം പാദതലാ അധോ കേസമത്ഥകാ തചപരിയന്തം പൂരം നാനപ്പകാരസ്സ അസുചിനോ പച്ചവേക്ഖതി – ‘അത്ഥി ഇമസ്മിം കായേ കേസാ ലോമാ നഖാ ദന്താ തചോ മംസം ന്ഹാരു [നഹാരു (സീ. പീ.) ദീ. നി. ൨.൩൭൭; മ. നി. ൧.൧൧൦] അട്ഠി അട്ഠിമിഞ്ജം വക്കം ഹദയം യകനം കിലോമകം പിഹകം പപ്ഫാസം അന്തം അന്തഗുണം ഉദരിയം കരീസം പിത്തം സേമ്ഹം പുബ്ബോ ലോഹിതം സേദോ മേദോ അസ്സു വസാ ഖേളോ സിങ്ഘാണികാ ലസികാ മുത്ത’ന്തി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം കാമരാഗപ്പഹാനായ സംവത്തതി.

‘‘പുന ചപരം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സേയ്യഥാപി പസ്സേയ്യ സരീരം സീവഥികായ ഛഡ്ഡിതം [ഛഡ്ഡിതം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഏകാഹമതം വാ ദ്വീഹമതം വാ തീഹമതം വാ ഉദ്ധുമാതകം വിനീലകം വിപുബ്ബകജാതം. സോ ഇമമേവ കായം ഏവം [ഏവന്തി ഇദം സതിപട്ഠാനസുത്താദീസു നത്ഥി] ഉപസംഹരതി – ‘അയമ്പി ഖോ കായോ ഏവംധമ്മോ ഏവംഭാവീ ഏവംഅനതീതോ’’’തി [ഏതം അനതീതോതി (സീ.)].

‘‘സേയ്യഥാപി വാ പന [സേയ്യഥാ വാ പന (സ്യാ.)] പസ്സേയ്യ സരീരം സീവഥികായ ഛഡ്ഡിതം കാകേഹി വാ ഖജ്ജമാനം കുലലേഹി വാ ഖജ്ജമാനം ഗിജ്ഝേഹി വാ ഖജ്ജമാനം സുനഖേഹി വാ ഖജ്ജമാനം സിങ്ഗാലേഹി [സിഗാലേഹി (സീ.)] വാ ഖജ്ജമാനം വിവിധേഹി വാ പാണകജാതേഹി ഖജ്ജമാനം. സോ ഇമമേവ കായം ഏവം ഉപസംഹരതി – ‘അയമ്പി ഖോ കായോ ഏവംധമ്മോ ഏവംഭാവീ ഏവംഅനതീതോ’’’തി.

‘‘സേയ്യഥാപി വാ പന പസ്സേയ്യ സരീരം സീവഥികായ ഛഡ്ഡിതം അട്ഠികസങ്ഖലികം സമംസലോഹിതം ന്ഹാരുസമ്ബന്ധം…പേ… അട്ഠികസങ്ഖലികം നിമ്മംസലോഹിതമക്ഖിതം ന്ഹാരുസമ്ബന്ധം… അട്ഠികസങ്ഖലികം അപഗതമംസലോഹിതം ന്ഹാരുസമ്ബന്ധം. അട്ഠികാനി അപഗതസമ്ബന്ധാനി ദിസാവിദിസാവിക്ഖിത്താനി [ദിസാവിദിസാസു വിക്ഖിത്താനി (സീ.)], അഞ്ഞേന ഹത്ഥട്ഠികം അഞ്ഞേന പാദട്ഠികം അഞ്ഞേന ജങ്ഘട്ഠികം അഞ്ഞേന ഊരുട്ഠികം അഞ്ഞേന കടിട്ഠികം [കടട്ഠികം (സീ.)] അഞ്ഞേന [പിട്ഠികണ്ഡകം അഞ്ഞേന സീസകടാഹം (സീ. പീ.), പിട്ഠികണ്ഡകട്ഠികം അഞ്ഞേന സീസകടാഹം (സ്യാ. കം.)] ഫാസുകട്ഠികം അഞ്ഞേന പിട്ഠികണ്ടകട്ഠികം അഞ്ഞേന ഖന്ധട്ഠികം അഞ്ഞേന ഗീവട്ഠികം അഞ്ഞേന ഹനുകട്ഠികം അഞ്ഞേന ദന്തകട്ഠികം അഞ്ഞേന സീസകടാഹം [പിട്ഠികണ്ഡകം അഞ്ഞേന സീസകടാഹം (സീ. പീ.), പിട്ഠികണ്ഡകട്ഠികം അഞ്ഞേന സീസകടാഹം (സ്യാ. കം.)], അട്ഠികാനി സേതാനി സങ്ഖവണ്ണപ്പടിഭാഗാനി [സങ്ഖവണ്ണൂപനിഭാനി (സീ. സ്യാ. പീ.)] അട്ഠികാനി പുഞ്ജകിതാനി [പുഞ്ജകതാനി (പീ.)] തേരോവസ്സികാനി അട്ഠികാനി പൂതീനി ചുണ്ണകജാതാനി. സോ ഇമമേവ കായം ഏവം ഉപസംഹരതി – ‘അയമ്പി ഖോ കായോ ഏവംധമ്മോ ഏവംഭാവീ ഏവംഅനതീതോ’തി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം അസ്മിമാനസമുഗ്ഘാതായ സംവത്തതി.

‘‘പുന ചപരം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. ഇദം, ഭന്തേ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം അനേകധാതുപടിവേധായ സംവത്തതി. ഇമാനി ഖോ, ഭന്തേ, പഞ്ച അനുസ്സതിട്ഠാനാനീ’’തി.

‘‘സാധു, സാധു, ആനന്ദ! തേന ഹി ത്വം, ആനന്ദ, ഇദമ്പി ഛട്ഠം അനുസ്സതിട്ഠാനം ധാരേഹി. ഇധാനന്ദ, ഭിക്ഖു സതോവ അഭിക്കമതി സതോവ പടിക്കമതി സതോവ തിട്ഠതി സതോവ നിസീദതി സതോവ സേയ്യം കപ്പേതി സതോവ കമ്മം അധിട്ഠാതി. ഇദം, ആനന്ദ, അനുസ്സതിട്ഠാനം ഏവം ഭാവിതം ഏവം ബഹുലീകതം സതിസമ്പജഞ്ഞായ സംവത്തതീ’’തി. നവമം.