൨. ദുതിയആഘാതപടിവിനയസുത്തം

൧൬൨. തത്ര ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ആവുസോ ഭിക്ഖവേ’’തി. ‘‘ആവുസോ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ പച്ചസ്സോസും. ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഏതദവോച –

‘‘പഞ്ചിമേ, ആവുസോ, ആഘാതപടിവിനയാ യത്ഥ ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പന്നോ ആഘാതോ സബ്ബസോ പടിവിനേതബ്ബോ. കതമേ പഞ്ച? ഇധാവുസോ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ ഹോതി പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ; ഏവരൂപേപി, ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ. ഇധ പനാവുസോ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ഹോതി പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ; ഏവരൂപേപി, ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ. ഇധ പനാവുസോ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ ഹോതി അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ, ലഭതി ച കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം; ഏവരൂപേപി, ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ. ഇധ പനാവുസോ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ ഹോതി അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ, ന ച ലഭതി കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം; ഏവരൂപേപി, ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ. ഇധ പനാവുസോ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ, ലഭതി ച കാലേന വാ കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം; ഏവരൂപേപി, ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ.

‘‘തത്രാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ, കഥം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ? സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, ഭിക്ഖു പംസുകൂലികോ രഥിയായ നന്തകം ദിസ്വാ വാമേന പാദേന നിഗ്ഗണ്ഹിത്വാ ദക്ഖിണേന പാദേന പത്ഥരിത്വാ [വിത്ഥാരേത്വാ (സീ. പീ.)], യോ തത്ഥ സാരോ തം പരിപാതേത്വാ ആദായ പക്കമേയ്യ; ഏവമേവം ഖ്വാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ, യാസ്സ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരതാ ന സാസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ, യാ ച ഖ്വാസ്സ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരതാ സാസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ. ഏവം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ.

‘‘തത്രാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ, കഥം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ? സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പോക്ഖരണീ സേവാലപണകപരിയോനദ്ധാ. അഥ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ ഘമ്മാഭിതത്തോ ഘമ്മപരേതോ കിലന്തോ തസിതോ പിപാസിതോ. സോ തം പോക്ഖരണിം ഓഗാഹേത്വാ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി ഇതിചിതി ച സേവാലപണകം അപവിയൂഹിത്വാ അഞ്ജലിനാ പിവിത്വാ പക്കമേയ്യ. ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ, യാസ്സ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരതാ ന സാസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ, യാ ച ഖ്വാസ്സ പരിസുദ്ധകായസമാചാരതാ സാസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ. ഏവം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ.

‘‘തത്രാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ലഭതി ച കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, കഥം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ? സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പരിത്തം ഗോപദേ [ഗോപദകേ (സീ. സ്യാ.)] ഉദകം. അഥ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ ഘമ്മാഭിതത്തോ ഘമ്മപരേതോ കിലന്തോ തസിതോ പിപാസിതോ. തസ്സ ഏവമസ്സ – ‘ഇദം ഖോ പരിത്തം ഗോപദേ ഉദകം. സചാഹം അഞ്ജലിനാ വാ പിവിസ്സാമി ഭാജനേന വാ ഖോഭേസ്സാമിപി തം ലോളേസ്സാമിപി തം അപേയ്യമ്പി തം കരിസ്സാമി. യംനൂനാഹം ചതുക്കുണ്ഡികോ [ചതുഗുണ്ഡികോ (സീ.), ചതുകുണ്ഡികോ (സ്യാ. കം. പീ.), ചതുകോണ്ഡികോ (ദീ. നി. ൩.൭)] നിപതിത്വാ ഗോപീതകം പിവിത്വാ പക്കമേയ്യ’ന്തി. സോ ചതുക്കുണ്ഡികോ നിപതിത്വാ ഗോപീതകം പിവിത്വാ പക്കമേയ്യ. ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ലഭതി ച കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, യാസ്സ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരതാ ന സാസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ; യാപിസ്സ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരതാ ന സാപിസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ. യഞ്ച ഖോ സോ ലഭതി കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, തമേവസ്സ [തദേവസ്സ (സീ. സ്യാ.)] തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബം. ഏവം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ.

‘‘തത്രാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ന ച ലഭതി കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, കഥം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ? സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പുരിസോ ആബാധികോ ദുക്ഖിതോ ബാള്ഹഗിലാനോ അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നോ. തസ്സ പുരതോപിസ്സ ദൂരേ ഗാമോ പച്ഛതോപിസ്സ ദൂരേ ഗാമോ. സോ ന ലഭേയ്യ സപ്പായാനി ഭോജനാനി, ന ലഭേയ്യ സപ്പായാനി ഭേസജ്ജാനി, ന ലഭേയ്യ പതിരൂപം ഉപട്ഠാകം, ന ലഭേയ്യ ഗാമന്തനായകം. തമേനം അഞ്ഞതരോ പുരിസോ പസ്സേയ്യ അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നോ. സോ തസ്മിം പുരിസേ കാരുഞ്ഞംയേവ ഉപട്ഠാപേയ്യ, അനുദ്ദയംയേവ ഉപട്ഠാപേയ്യ, അനുകമ്പംയേവ ഉപട്ഠാപേയ്യ – ‘അഹോ വതായം പുരിസോ ലഭേയ്യ സപ്പായാനി ഭോജനാനി, ലഭേയ്യ സപ്പായാനി ഭേസജ്ജാനി, ലഭേയ്യ പതിരൂപം ഉപട്ഠാകം, ലഭേയ്യ ഗാമന്തനായകം! തം കിസ്സ ഹേതു? മായം [അയം (ക.)] പുരിസോ ഇധേവ അനയബ്യസനം ആപജ്ജീ’തി [ആപജ്ജേയ്യ (ക.)]! ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ അപരിസുദ്ധകായസമാചാരോ അപരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ന ച ലഭതി കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, ഏവരൂപേപി [ഏവരൂപേ (പീ.)], ആവുസോ, പുഗ്ഗലേ കാരുഞ്ഞംയേവ ഉപട്ഠാപേതബ്ബം അനുദ്ദയായേവ ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ അനുകമ്പായേവ ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ – ‘അഹോ വത അയമായസ്മാ കായദുച്ചരിതം പഹായ കായസുചരിതം ഭാവേയ്യ, വചീദുച്ചരിതം പഹായ വചീസുചരിതം ഭാവേയ്യ, മനോദുച്ചരിതം പഹായ മനോസുചരിതം ഭാവേയ്യ! തം കിസ്സ ഹേതു? മായം ആയസ്മാ [അയമായസ്മാ (ക.)] കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജീ’തി [ഉപപജ്ജതീതി (ക.)]! ഏവം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ.

‘‘തത്രാവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ലഭതി ച കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, കഥം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ? സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, പോക്ഖരണീ അച്ഛോദകാ സാതോദകാ സീതോദകാ [അച്ഛോദികാ സാതോദികാ സീതോദികാ (സീ.)] സേതകാ [സേതോദകാ (ക.)] സുപതിത്ഥാ രമണീയാ നാനാരുക്ഖേഹി സഞ്ഛന്നാ. അഥ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ ഘമ്മാഭിതത്തോ ഘമ്മപരേതോ കിലന്തോ തസിതോ പിപാസിതോ. സോ തം പോക്ഖരണിം ഓഗാഹേത്വാ ന്ഹാത്വാ ച പിവിത്വാ ച പച്ചുത്തരിത്വാ തത്ഥേവ രുക്ഖച്ഛായായ നിസീദേയ്യ വാ നിപജ്ജേയ്യ വാ.

ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ പരിസുദ്ധകായസമാചാരോ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരോ ലഭതി ച കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, യാപിസ്സ പരിസുദ്ധകായസമാചാരതാ സാപിസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ; യാപിസ്സ പരിസുദ്ധവചീസമാചാരതാ സാപിസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബാ; യമ്പി ലഭതി കാലേന കാലം ചേതസോ വിവരം ചേതസോ പസാദം, തമ്പിസ്സ തസ്മിം സമയേ മനസി കാതബ്ബം. ഏവം തസ്മിം പുഗ്ഗലേ ആഘാതോ പടിവിനേതബ്ബോ. സമന്തപാസാദികം, ആവുസോ, പുഗ്ഗലം ആഗമ്മ ചിത്തം പസീദതി.

‘‘ഇമേ ഖോ, ആവുസോ, പഞ്ച ആഘാതപടിവിനയാ, യത്ഥ ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പന്നോ ആഘാതോ സബ്ബസോ പടിവിനേതബ്ബോ’’തി. ദുതിയം.