൩. ഉഗ്ഗഹസുത്തം

൩൩. ഏകം സമയം ഭഗവാ ഭദ്ദിയേ വിഹരതി ജാതിയാ വനേ. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘അധിവാസേതു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ സ്വാതനായ അത്തചതുത്ഥോ ഭത്ത’’ന്തി. അധിവാസേസി ഭഗവാ തുണ്ഹീഭാവേന. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ ഭഗവതോ അധിവാസനം വിദിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന ഉഗ്ഗഹസ്സ മേണ്ഡകനത്തുനോ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ ഭഗവന്തം പണീതേന ഖാദനീയേന ഭോജനീയേന സഹത്ഥാ സന്തപ്പേസി സമ്പവാരേസി. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ ഭഗവന്തം ഭുത്താവിം ഓനീതപത്തപാണിം ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ഉഗ്ഗഹോ മേണ്ഡകനത്താ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇമാ മേ, ഭന്തേ, കുമാരിയോ പതികുലാനി ഗമിസ്സന്തി. ഓവദതു താസം, ഭന്തേ, ഭഗവാ; അനുസാസതു താസം, ഭന്തേ, ഭഗവാ, യം താസം അസ്സ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ താ കുമാരിയോ ഏതദവോച – ‘‘തസ്മാതിഹ, കുമാരിയോ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘യസ്സ വോ [യസ്സ ഖോ (സീ. സ്യാ. കം.)] മാതാപിതരോ ഭത്തുനോ ദസ്സന്തി അത്ഥകാമാ ഹിതേസിനോ അനുകമ്പകാ അനുകമ്പം ഉപാദായ, തസ്സ ഭവിസ്സാമ പുബ്ബുട്ഠായിനിയോ പച്ഛാനിപാതിനിയോ കിംകാരപടിസ്സാവിനിയോ മനാപചാരിനിയോ പിയവാദിനിയോ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, കുമാരിയോ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘തസ്മാതിഹ, കുമാരിയോ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘യേ തേ ഭത്തു ഗരുനോ [ഗുരുനോ (ക.)] ഭവിസ്സന്തി മാതാതി വാ പിതാതി വാ സമണബ്രാഹ്മണാതി വാ, തേ സക്കരിസ്സാമ ഗരും കരിസ്സാമ [ഗരുകരിസ്സാമ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] മാനേസ്സാമ പൂജേസ്സാമ അബ്ഭാഗതേ ച ആസനോദകേന പടിപൂജേസ്സാമാ’തി [പൂജേസ്സാമാതി (സീ.)]. ഏവഞ്ഹി വോ, കുമാരിയോ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘തസ്മാതിഹ, കുമാരിയോ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘യേ തേ ഭത്തു അബ്ഭന്തരാ കമ്മന്താ ഉണ്ണാതി വാ കപ്പാസാതി വാ, തത്ഥ ദക്ഖാ ഭവിസ്സാമ അനലസാ, തത്രുപായായ വീമംസായ സമന്നാഗതാ, അലം കാതും അലം സംവിധാതു’ന്തി. ഏവഞ്ഹി വോ, കുമാരിയോ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘തസ്മാതിഹ, കുമാരിയോ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘യോ സോ ഭത്തു അബ്ഭന്തരോ [അബ്ഭന്തരേ (ക.)] അന്തോജനോ ദാസാതി വാ പേസ്സാതി വാ കമ്മകരാതി വാ, തേസം കതഞ്ച കതതോ ജാനിസ്സാമ അകതഞ്ച അകതതോ ജാനിസ്സാമ, ഗിലാനകാനഞ്ച ബലാബലം ജാനിസ്സാമ, ഖാദനീയം ഭോജനീയഞ്ചസ്സ പച്ചംസേന [പച്ചയം തേന (ക. സീ.), പച്ചയംസേന (സ്യാ. കം.), പച്ചയം സേനാസനം പച്ചത്തംസേന (ക.) അ. നി. ൮.൪൬] സംവിഭജിസ്സാമാ’തി [വിഭജിസ്സാമാതി (സീ. സ്യാ. കം.)]. ഏവഞ്ഹി വോ, കുമാരിയോ, സിക്ഖിതബ്ബം.

‘‘തസ്മാതിഹ, കുമാരിയോ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘യം ഭത്താ ആഹരിസ്സതി ധനം വാ ധഞ്ഞം വാ രജതം വാ ജാതരൂപം വാ, തം ആരക്ഖേന [തം ആരക്ഖായ (സീ.)] ഗുത്തിയാ സമ്പാദേസ്സാമ, തത്ഥ ച ഭവിസ്സാമ അധുത്തീ അഥേനീ അസോണ്ഡീ അവിനാസികായോ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, കുമാരിയോ, സിക്ഖിതബ്ബം. ഇമേഹി ഖോ, കുമാരിയോ, പഞ്ചഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ മാതുഗാമോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ മനാപകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി.

‘‘യോ നം ഭരതി സബ്ബദാ, നിച്ചം ആതാപി ഉസ്സുകോ;

സബ്ബകാമഹരം പോസം, ഭത്താരം നാതിമഞ്ഞതി.

‘‘ന ചാപി സോത്ഥി ഭത്താരം, ഇസ്സാചാരേന [ഇച്ഛാചാരേന (സീ.), ഇസ്സാവാദേന (പീ.)] രോസയേ;

ഭത്തു ച ഗരുനോ സബ്ബേ, പടിപൂജേതി പണ്ഡിതാ.

‘‘ഉട്ഠാഹികാ [ഉട്ഠായികാ (സ്യാ. കം. ക.)] അനലസാ, സങ്ഗഹിതപരിജ്ജനാ;

ഭത്തു മനാപം [മനാപാ (സീ.)] ചരതി, സമ്ഭതം അനുരക്ഖതി.

‘‘യാ ഏവം വത്തതീ നാരീ, ഭത്തുഛന്ദവസാനുഗാ;

മനാപാ നാമ തേ ദേവാ, യത്ഥ സാ ഉപപജ്ജതീ’’തി. തതിയം;