൨. ചുന്ദീസുത്തം

൩൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. അഥ ഖോ ചുന്ദീ രാജകുമാരീ പഞ്ചഹി രഥസതേഹി പഞ്ചഹി ച കുമാരിസതേഹി പരിവുതാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ ചുന്ദീ രാജകുമാരീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘അമ്ഹാകം, ഭന്തേ, ഭാതാ ചുന്ദോ നാമ രാജകുമാരോ, സോ ഏവമാഹ – ‘യദേവ സോ ഹോതി ഇത്ഥീ വാ പുരിസോ വാ ബുദ്ധം സരണം ഗതോ, ധമ്മം സരണം ഗതോ, സങ്ഘം സരണം ഗതോ, പാണാതിപാതാ പടിവിരതോ, അദിന്നാദാനാ പടിവിരതോ, കാമേസുമിച്ഛാചാരാ പടിവിരതോ, മുസാവാദാ പടിവിരതോ, സുരാമേരയമജ്ജപമാദട്ഠാനാ പടിവിരതോ, സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിംയേവ ഉപപജ്ജതി, നോ ദുഗ്ഗതി’ന്തി. സാഹം, ഭന്തേ, ഭഗവന്തം പുച്ഛാമി – ‘കഥംരൂപേ ഖോ, ഭന്തേ, സത്ഥരി പസന്നോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിംയേവ ഉപപജ്ജതി, നോ ദുഗ്ഗതിം? കഥംരൂപേ ധമ്മേ പസന്നോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിംയേവ ഉപപജ്ജതി, നോ ദുഗ്ഗതിം? കഥംരൂപേ സങ്ഘേ പസന്നോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിംയേവ ഉപപജ്ജതി, നോ ദുഗ്ഗതിം? കഥംരൂപേസു സീലേസു പരിപൂരകാരീ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിംയേവ ഉപപജ്ജതി, നോ ദുഗ്ഗതി’’’ന്തി?

‘‘യാവതാ, ചുന്ദി, സത്താ അപദാ വാ ദ്വിപദാ വാ ചതുപ്പദാ വാ ബഹുപ്പദാ വാ [അപാദാ വാ ദ്വീപാദാ വാചതുപ്പാദാ വാ ബഹുപ്പാദാ വാ (സീ.) അ. നി. ൪.൩൪; ഇതിവു. ൯൦] രൂപിനോ വാ അരൂപിനോ വാ സഞ്ഞിനോ വാ അസഞ്ഞിനോ വാ നേവസഞ്ഞിനാസഞ്ഞിനോ വാ, തഥാഗതോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ. യേ ഖോ, ചുന്ദി, ബുദ്ധേ പസന്നാ, അഗ്ഗേ തേ പസന്നാ. അഗ്ഗേ ഖോ പന പസന്നാനം അഗ്ഗോ വിപാകോ ഹോതി.

‘‘യാവതാ, ചുന്ദി, ധമ്മാ സങ്ഖതാ, അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി. യേ, ചുന്ദി, അരിയേ അട്ഠങ്ഗികേ മഗ്ഗേ പസന്നാ, അഗ്ഗേ തേ പസന്നാ, അഗ്ഗേ ഖോ പന പസന്നാനം അഗ്ഗോ വിപാകോ ഹോതി.

‘‘യാവതാ, ചുന്ദി, ധമ്മാ സങ്ഖതാ വാ അസങ്ഖതാ വാ, വിരാഗോ തേസം [തേസം ധമ്മാനം (സീ. പീ. ക.)] അഗ്ഗമക്ഖായതി, യദിദം – മദനിമ്മദനോ പിപാസവിനയോ ആലയസമുഗ്ഘാതോ വട്ടുപച്ഛേദോ തണ്ഹാക്ഖയോ വിരാഗോ നിരോധോ നിബ്ബാനം. യേ ഖോ, ചുന്ദി, വിരാഗേ ധമ്മേ പസന്നാ, അഗ്ഗേ തേ പസന്നാ. അഗ്ഗേ ഖോ പന പസന്നാനം അഗ്ഗോ വിപാകോ ഹോതി.

‘‘യാവതാ, ചുന്ദി, സങ്ഘാ വാ ഗണാ വാ, തഥാഗതസാവകസങ്ഘോ തേസം അഗ്ഗമക്ഖായതി, യദിദം – ചത്താരി പുരിസയുഗാനി അട്ഠ പുരിസപുഗ്ഗലാ, ഏസ ഭഗവതോ സാവകസങ്ഘോ ആഹുനേയ്യോ പാഹുനേയ്യോ ദക്ഖിണേയ്യോ അഞ്ജലികരണീയോ അനുത്തരം പുഞ്ഞക്ഖേത്തം ലോകസ്സ. യേ ഖോ, ചുന്ദി, സങ്ഘേ പസന്നാ, അഗ്ഗേ തേ പസന്നാ. അഗ്ഗേ ഖോ പന പസന്നാനം അഗ്ഗോ വിപാകോ ഹോതി.

‘‘യാവതാ, ചുന്ദി, സീലാനി, അരിയകന്താനി സീലാനി തേസം [അരിയകന്താനിതേസം (സീ. സ്യാ. കം.)] അഗ്ഗമക്ഖായതി, യദിദം – അഖണ്ഡാനി അച്ഛിദ്ദാനി അസബലാനി അകമ്മാസാനി ഭുജിസ്സാനി വിഞ്ഞുപ്പസത്ഥാനി അപരാമട്ഠാനി സമാധിസംവത്തനികാനി. യേ ഖോ, ചുന്ദി, അരിയകന്തേസു സീലേസു പരിപൂരകാരിനോ, അഗ്ഗേ തേ പരിപൂരകാരിനോ. അഗ്ഗേ ഖോ പന പരിപൂരകാരീനം അഗ്ഗോ വിപാകോ ഹോതീ’’തി.

‘‘അഗ്ഗതോ വേ പസന്നാനം, അഗ്ഗം ധമ്മം വിജാനതം;

അഗ്ഗേ ബുദ്ധേ പസന്നാനം, ദക്ഖിണേയ്യേ അനുത്തരേ.

‘‘അഗ്ഗേ ധമ്മേ പസന്നാനം, വിരാഗൂപസമേ സുഖേ;

അഗ്ഗേ സങ്ഘേ പസന്നാനം, പുഞ്ഞക്ഖേത്തേ അനുത്തരേ.

‘‘അഗ്ഗസ്മിം ദാനം ദദതം, അഗ്ഗം പുഞ്ഞം പവഡ്ഢതി;

അഗ്ഗം ആയു ച വണ്ണോ ച, യസോ കിത്തി സുഖം ബലം.

‘‘അഗ്ഗസ്സ ദാതാ മേധാവീ, അഗ്ഗധമ്മസമാഹിതോ;

ദേവഭൂതോ മനുസ്സോ വാ, അഗ്ഗപ്പത്തോ പമോദതീ’’തി. ദുതിയം;