൯. ഭിക്ഖുനീസുത്തം

൧൫൯. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ആയസ്മാ ആനന്ദോ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരാ ഭിക്ഖുനീ അഞ്ഞതരം പുരിസം ആമന്തേസി – ‘‘ഏഹി ത്വം, അമ്ഭോ പുരിസ, യേനയ്യോ ആനന്ദോ തേനുപസങ്കമ; ഉപസങ്കമിത്വാ മമ വചനേന അയ്യസ്സ ആനന്ദസ്സ പാദേ സിരസാ വന്ദ – ‘ഇത്ഥന്നാമാ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖുനീ ആബാധികിനീ ദുക്ഖിതാ ബാള്ഹഗിലാനാ. സാ അയ്യസ്സ ആനന്ദസ്സ പാദേ സിരസാ വന്ദതീ’തി. ഏവഞ്ച വദേഹി – ‘സാധു കിര, ഭന്തേ, അയ്യോ ആനന്ദോ യേന ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ യേന സാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമതു അനുകമ്പം ഉപാദായാ’’’തി. ‘‘ഏവം, അയ്യേ’’തി ഖോ സോ പുരിസോ തസ്സാ ഭിക്ഖുനിയാ പടിസ്സുത്വാ യേനായസ്മാ ആനന്ദോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ പുരിസോ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഏതദവോച –

‘‘ഇത്ഥന്നാമാ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖുനീ ആബാധികിനീ ദുക്ഖിതാ ബാള്ഹഗിലാനാ. സാ ആയസ്മതോ ആനന്ദസ്സ പാദേ സിരസാ വന്ദതി, ഏവഞ്ച വദേതി – ‘സാധു കിര, ഭന്തേ, ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ യേന സാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമതു അനുകമ്പം ഉപാദായാ’’’തി. അധിവാസേസി ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ തുണ്ഹീഭാവേന.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ യേന സാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാ സസീസം പാരുപിത്വാ മഞ്ചകേ നിപജ്ജി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന സാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ തം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച –

‘‘ആഹാരസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ ആഹാരം നിസ്സായ. ആഹാരോ പഹാതബ്ബോ. തണ്ഹാസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ തണ്ഹം നിസ്സായ. തണ്ഹാ പഹാതബ്ബാ. മാനസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ മാനം നിസ്സായ. മാനോ പഹാതബ്ബോ. മേഥുനസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ. മേഥുനേ ച സേതുഘാതോ വുത്തോ ഭഗവതാ.

‘‘‘ആഹാരസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ ആഹാരം നിസ്സായ. ആഹാരോ പഹാതബ്ബോ’തി, ഇതി ഖോ പനേതം വുത്തം. കിഞ്ചേതം പടിച്ച വുത്തം? ഇധ, ഭഗിനി, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ആഹാരം ആഹാരേതി – ‘നേവ ദവായ ന മദായ ന മണ്ഡനായ ന വിഭൂസനായ, യാവദേവ ഇമസ്സ കായസ്സ ഠിതിയാ യാപനായ വിഹിംസൂപരതിയാ ബ്രഹ്മചരിയാനുഗ്ഗഹായ. ഇതി പുരാണഞ്ച വേദനം പടിഹങ്ഖാമി, നവഞ്ച വേദനം ന ഉപ്പാദേസ്സാമി. യാത്രാ ച മേ ഭവിസ്സതി അനവജ്ജതാ ച ഫാസുവിഹാരോ ചാ’തി. സോ അപരേന സമയേന ആഹാരം നിസ്സായ ആഹാരം പജഹതി. ‘ആഹാരസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ ആഹാരം നിസ്സായ. ആഹാരോ പഹാതബ്ബോ’തി, ഇതി യം തം വുത്തം ഇദമേതം പടിച്ച വുത്തം.

‘‘‘തണ്ഹാസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ തണ്ഹം നിസ്സായ. തണ്ഹാ പഹാതബ്ബാ’തി, ഇതി ഖോ പനേതം വുത്തം. കിഞ്ചേതം പടിച്ച വുത്തം? ഇധ, ഭഗിനി, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ അഹമ്പി ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സാമീ’തി! സോ അപരേന സമയേന തണ്ഹം നിസ്സായ തണ്ഹം പജഹതി. ‘തണ്ഹാസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ തണ്ഹം നിസ്സായ. തണ്ഹാ പഹാതബ്ബാ’തി, ഇതി യം തം വുത്തം ഇദമേതം പടിച്ച വുത്തം.

‘‘‘മാനസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ മാനം നിസ്സായ. മാനോ പഹാതബ്ബോ’തി, ഇതി ഖോ പനേതം വുത്തം. കിഞ്ചേതം പടിച്ച വുത്തം? ഇധ, ഭഗിനി, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘സോ ഹി നാമ ആയസ്മാ ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സതി; കിമങ്ഗം [കിമങ്ഗ (സീ. പീ.) അ. നി. ൫.൧൮൦; ചൂളവ. ൩൩൧; സം. നി. ൫.൧൦൨൦] പനാഹ’ന്തി! സോ അപരേന സമയേന മാനം നിസ്സായ മാനം പജഹതി. ‘മാനസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ മാനം നിസ്സായ. മാനോ പഹാതബ്ബോ’തി, ഇതി യം തം വുത്തം ഇദമേതം പടിച്ച വുത്തം.

‘‘മേഥുനസമ്ഭൂതോ അയം, ഭഗിനി, കായോ. മേഥുനേ ച സേതുഘാതോ വുത്തോ ഭഗവതാ’’തി.

അഥ ഖോ സാ ഭിക്ഖുനീ മഞ്ചകാ വുട്ഠഹിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ ആയസ്മതോ ആനന്ദസ്സ പാദേസു സിരസാ നിപതിത്വാ ആയസ്മന്തം ആനന്ദം ഏതദവോച – ‘‘അച്ചയോ മം, ഭന്തേ, അച്ചഗമാ, യഥാബാലം യഥാമൂള്ഹം യഥാഅകുസലം, യാഹം ഏവമകാസിം. തസ്സാ മേ, ഭന്തേ, അയ്യോ ആനന്ദോ അച്ചയം അച്ചയതോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതു, ആയതിം സംവരായാ’’തി. ‘‘തഗ്ഘ തം [തഗ്ഘ ത്വം (സീ. പീ. ക.)], ഭഗിനി, അച്ചയോ അച്ചഗമാ, യഥാബാലം യഥാമൂള്ഹം യഥാഅകുസലം, യാ ത്വം ഏവമകാസി. യതോ ച ഖോ ത്വം, ഭഗിനി, അച്ചയം അച്ചയതോ ദിസ്വാ യഥാധമ്മം പടികരോസി, തം തേ മയം പടിഗ്ഗണ്ഹാമ. വുദ്ധി ഹേസാ, ഭഗിനി, അരിയസ്സ വിനയേ യോ അച്ചയം അച്ചയതോ ദിസ്വാ യഥാധമ്മം പടികരോതി ആയതിം സംവരം ആപജ്ജതീ’’തി. നവമം.